Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personeli hakkında yürütülen bir disiplin soruşturmasında yalnızca isnat edilen davranışın gerçekleşip gerçekleşmediği incelenmez. Fiilin 7068 sayılı Kanun’daki hangi disiplinsizlik tanımına uyduğu, delillerin hukuka uygun biçimde elde edilip edilmediği, savunma hakkının gereği gibi kullandırılıp kullandırılmadığı, cezayı veren makamın yetkili olup olmadığı, zamanaşımı sürelerine uyulup uyulmadığı ve cezanın ölçülü biçimde belirlenip belirlenmediği de değerlendirilir. Bu nedenle 7068 sayılı Kanun, sadece disiplin cezalarını sıralayan bir mevzuat metni değil; kolluk personelinin mesleki geleceğini doğrudan etkileyen soruşturma, karar, itiraz ve yargısal denetim sisteminin temelidir.
Uygulamada “7068 disiplin kanunu”, “7068 sayılı disiplin kanunu” veya “jandarma disiplin kanunu 7068” ifadeleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Kanunun resmî adı ise Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanundur. Bu düzenleme; polis, jandarma ve sahil güvenlik personeli bakımından hangi eylemlerin disiplinsizlik oluşturduğunu, bu eylemlere karşı uygulanacak yaptırımları, disiplin amirleri ile kurullarının yetkilerini, soruşturma usulünü, savunma hakkını, zamanaşımını, itirazı ve iptal davasını birlikte düzenlemektedir.

7068 Sayılı Kanun Nedir ve Neleri Düzenler?
7068 sayılı Kanun, genel kolluk personelinin disiplin rejimini ortak ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturmak amacıyla kabul edilmiştir. Kanunun temelinde 2 Ocak 2017 tarihli 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname bulunmakta; söz konusu düzenleme 7068 sayılı Kanun olarak 31 Ocak 2018 tarihinde kabul edilmiş ve 8 Mart 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Dolayısıyla “7068 sayılı Kanun ne zaman çıktı?” sorusuna, Kanunun kabul tarihi ile yayımlanarak yürürlüğe girdiği tarihin birbirinden ayrılması suretiyle cevap verilmelidir.
Kanun, disiplinin yalnızca kurumsal otoriteyi koruyan bir kavram olmadığını kabul eder. Kolluk hizmeti silah kullanma, özgürlüğü kısıtlama, zor kullanma, kişisel verilere erişme ve kamu düzenine doğrudan müdahale etme gibi önemli yetkiler içerdiğinden, personelin hangi davranışlarının hangi yaptırımla karşılaşacağının önceden belirli olması hem kamu hizmetinin güvenilirliği hem de personelin hukuki güvenliği bakımından zorunludur. Bu yönüyle 7068 sayılı genel kolluk disiplin hükümleri, idarenin disiplin yetkisini tanırken aynı zamanda bu yetkinin sınırlarını da çizer.
Kanunun 1. maddesi; disiplinsizlikleri ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturmasının usulünü ve bunlarla bağlantılı diğer konuları düzenleme amacını ortaya koymaktadır. Kanunun 8. maddesi ise en fazla başvurulan hükümdür. Çünkü uyarma cezasından meslekten çıkarma cezasına kadar yaptırıma bağlanan fiiller, ceza ağırlıklarına göre bu maddede gösterilmiştir. Bununla birlikte bir disiplin dosyasının yalnızca 8. madde okunarak çözümlenmesi mümkün değildir. Ceza türleri için 7. madde, devlet memurluğundan çıkarma için 9. madde, ağırlaştırıcı nedenler için 10. madde, ceza puanları için 12. madde, zamanaşımı için 29. madde, itiraz için 30. madde, savunma hakkı için 31. madde ve yargı denetimi için 32. madde birlikte değerlendirilmelidir.
7068 Sayılı Kanun Kimlere Uygulanır?
Kanunun kişi bakımından kapsamı 2. maddede belirlenmiştir. Buna göre Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memur 7068 sayılı Kanun hükümlerine tabidir. Düzenleme yalnızca polis memurlarını değil, Kanunun kapsamına giren emniyet teşkilatındaki diğer memurları da içerir. Bu nedenle personelin unvanı ve teşkilat içindeki statüsü, soruşturmayı yürütecek makam ile cezayı vermeye yetkili amirin veya kurulun belirlenmesinde ayrıca incelenmelidir.
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan subaylar, astsubaylar, sözleşmeli subay ve astsubaylar, uzman jandarmalar, uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler ile diğer sınıflardaki memurlar da Kanun kapsamındadır. Buna karşılık Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı emrine verilen yükümlü erbaş ve erler hakkında 7068 sayılı Kanun değil, 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu uygulanır. Böylece aynı teşkilat içinde görev yapılsa dahi personelin profesyonel veya yükümlü statüsünde bulunması uygulanacak disiplin rejimini değiştirebilir.
Öte yandan, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında görev yapan yükümlü erbaş ve erler bu kanunun dışında bırakılmıştır. Bu personel hakkında 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümleri uygulanır. Böylece profesyonel statüdeki personel 7068 sayılı Kanun’un disiplin hükümlerine tabi iken, zorunlu hizmet kapsamında görev yapan erbaş ve erler için farklı bir disiplin rejimi öngörülmüştür. Memur cezaları hakkında daha kapsamlı bilgiyi Konya ceza avukatı sayfamızdan bize ulaşarak öğrenebilirsiniz.

7068 Sayılı Jandarma Uzman Erbaş Kanunu Ayrı Bir Kanun mudur?
Aramalarda kullanılan “7068 sayılı jandarma uzman erbaş Kanunu” ifadesi teknik olarak ayrı bir kanunu anlatmaz. Uzman erbaşların statü, sözleşme ve özlük haklarına ilişkin temel düzenleme 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu olmakla birlikte, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman erbaşların disiplinsizlikleri ve disiplin soruşturmaları kural olarak 7068 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Ayrıca 7068 sayılı Kanun, uzman erbaşların kendi özel kanunlarında bulunan sözleşme feshi veya meslekten ayırma hükümlerinin uygulanmasına engel değildir. Bu sebeple uzman erbaş hakkında yapılan incelemede yalnızca 7068 sayılı Kanun’a bakılması yeterli olmayabilir; personelin tabi olduğu özel statü mevzuatı da dosyaya etkisi ölçüsünde birlikte ele alınmalıdır.
7068 Sayılı Kanun’a Hâkim Olan Temel Disiplin İlkeleri
Kanunun 4, 5 ve 6. maddelerinde yer alan ilkeler, 8. maddede sayılan fiillerin somut olaya uygulanma biçimini belirler. Disiplinsizlik kasten işlenebileceği gibi dikkatsizlik, tedbirsizlik veya özen yükümlülüğüne aykırılık biçimindeki taksirle de oluşabilir. Bununla birlikte sırf olumsuz bir sonucun meydana gelmiş olması, personelin otomatik olarak kusurlu sayılmasını sağlamaz. İdarenin, isnat edilen davranış ile sonuç arasındaki bağı ve personelin kusurunu somut delillerle ortaya koyması gerekir.
Aynı Fiil Nedeniyle Birden Fazla Disiplin Cezası Verilebilir mi?
Aynı fiil nedeniyle 7068 sayılı Kanun’da yazılı disiplin cezalarından birden fazlası verilemez. Bir davranış aynı anda birden çok disiplinsizlik tanımına uyuyorsa bunlardan en ağır cezayı gerektiren hüküm uygulanır. Ancak aynı olay içinde hukuken birbirinden ayrılabilen, farklı hareketlerle gerçekleştirilen birden fazla fiilin bulunması durumunda her fiilin ayrıca değerlendirilmesi mümkündür. Bu ayrım yapılırken olayın zaman, yer, hareket ve sonuç bakımından bütünlüğü göz önünde bulundurulmalıdır.
Adli Soruşturma Disiplin Soruşturmasını Durdurur mu?
Bir eylem hakkında ceza soruşturması veya kovuşturması bulunması, aynı eylem nedeniyle disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası verilmesine tek başına engel değildir. Bunun nedeni ceza yargılaması ile disiplin hukukunun koruduğu hukuki değerlerin ve uyguladığı yaptırımların farklı olmasıdır. Bununla birlikte ceza mahkemesinin olayın hiç gerçekleşmediğini veya fiilin personel tarafından işlenmediğini kesin biçimde saptayan kararı, disiplin dosyasındaki maddi vakıa değerlendirmesi bakımından göz ardı edilemez. Buna karşılık delil yetersizliği, şikâyetten vazgeçme veya ceza hukukuna özgü başka bir sebeple verilen kararın disiplin sürecindeki etkisi, kararın gerekçesine göre ayrıca değerlendirilir.
Disiplin Cezasında Ölçülülük ve Gerekçe Neden Önemlidir?
Disiplin amirleri ve kurulları takdir yetkilerini ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli biçimde kullanmak ve bu kullanımın gerekçesini kararda göstermek zorundadır. Fiilin işleniş biçimi, zamanı ve yeri, hizmet üzerindeki olumsuz etkisi, meydana gelen zarar veya tehlike, kast ya da taksire dayalı kusurun ağırlığı, personelin önceki disiplin durumu, samimi ikrarı ve pişmanlığı dikkate alınmalıdır. Kararda yalnızca kanun hükmünün tekrarlanması yeterli değildir; dosyadaki somut olguların neden belirli bir ceza sonucuna götürdüğü anlaşılabilir şekilde açıklanmalıdır.
- Disiplinsizliğin Kasten veya Taksirle İşlenebilmesi
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanuna göre, disiplin suçları yalnızca kasıtlı olarak değil, aynı zamanda ihmal, dikkatsizlik veya özensizlik sonucu da meydana gelebilir. 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri düzenlemesi, hem polis disiplin suç ve cezası hem de jandarma disiplin suç ve cezası bakımından geniş bir sorumluluk alanı doğurmaktadır. Böylece, kolluk personeli görevini yerine getirirken en küçük ihmali davranışından dahi sorumlu tutulabilmektedir. Ayrıca memur disiplin cezaları sayfamızı incelemenizi tavsiye ederiz.
- Aynı Fiil İçin Birden Fazla Disiplin Cezası Verilemez
Disiplin hukukunda temel güvencelerden biri, aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası uygulanamayacağıdır. Bu ilke, hem ölçülülük hem de hukuki güvenlik bakımından önem taşır. Dolayısıyla bir polis memurunun veya jandarma personelinin tek bir fiili karşılığında hem uyarma hem de kınama cezası verilmesi mümkün değildir. Bu çerçevede polis disiplin suç ve cezası ile jandarma disiplin suç ve cezası uygulamalarında mükerrer yaptırımların önüne geçilmiştir.
- Bir Fiilin Birden Fazla Disiplinsizlik Teşkil Etmesi
Bazı fiiller birden fazla disiplinsizlik kapsamına girebilir. Bu durumda kanun, en ağır disiplin cezasının uygulanmasını öngörmektedir. Örneğin bir davranış hem amire saygısızlık hem de göreve itaatsizlik anlamına gelebiliyorsa, bu durumda ağır olan yaptırım uygulanır.
- İdari Yaptırımla Birlikte Disiplin Cezası Verilmesi
Aynı fiil başka kanunlarda idari yaptırıma bağlanmış olsa dahi, ayrıca disiplin cezası verilmesine engel yoktur. Bu ilke, kolluk hizmetlerinin disiplin boyutunun, genel idari yaptırımlardan (mesela idari para cezası öngörülmüş olabilir) bağımsız olduğunu gösterir.
- Adli Soruşturma ile Disiplin Soruşturmasının Bağımsızlığı
Kolluk personelinin işlediği bir fiil adli soruşturmaya konu olsa bile aynı zamanda disiplin soruşturması açılabilir. Bu durum, disiplin hukukunun cezai yargılamadan bağımsız olduğunu ortaya koymaktadır. Böylece hem polis disiplin suçları hem de jandarma disiplin suçları bakımından adli sürecin sonucuna bakılmaksızın kurum içi düzen korunmaktadır.
- Takdir Yetkisinin Ölçülü ve Adaletli Kullanılması
Disiplin amirleri ve kurulları, disiplin cezası verme konusunda sahip oldukları takdir yetkisini keyfi şekilde değil, ölçülülük, adalet ve hakkaniyet çerçevesinde kullanmak zorundadır. Kanun, bu yetkinin mutlaka gerekçeli olarak kullanılacağını açıkça düzenlemiştir. Bu bağlamda emniyet ve jandarma personeline yönelik tayin edilecek disiplin cezası uygulamalarında keyfiliğin önüne geçilmiştir.
- Takdir Yetkisinde Dikkate Alınacak Ölçütler
Takdir hakkı kullanılırken disiplinsizliğin işlendiği zaman, yer, hizmete olumsuz etkisi, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, kusurun kasıt ya da taksirle gerçekleşmesi, personelin geçmiş disiplin durumu ve pişmanlık göstermesi gibi kriterler dikkate alınır. Bu ölçütler sayesinde, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu kapsamında emniyet ve jandarma personeline disiplin cezaları adil ve objektif bir şekilde uygulanır.
- Takdir Yetkisinin Sınırlandırılamaması
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu kapsamında verilen disiplin cezalarına itiraz üzerine yetkili makamlar tarafından verilen kararlar hariç olmak üzere, hiçbir idari makam tarafından, disiplin cezası ile ilgili takdir hakkının kaldırılması sonucunu doğuran bir karar verilemez veya uygulama yapılamaz.
7068 Sayılı Kanun’da Yer Alan Disiplin Cezaları Nelerdir?
7068 sayılı Kanun’un 7. maddesi, disiplin cezalarını hafiften ağıra doğru uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma olarak düzenlemiştir. Bu sıra yalnızca yaptırımların adını göstermez; personelin mali hakları, kademe ilerlemesi, kariyeri ve kamu göreviyle ilişiği bakımından gittikçe ağırlaşan sonuçları ifade eder.
Uyarma ve Kınama Cezaları
Uyarma cezası, personele görevini yerine getirirken veya davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir. Kınama cezası ise personelin görevinde veya davranışlarında kusurlu olduğunun yazılı biçimde belirtilmesidir. Bu cezalar mali bir kesinti doğurmasa da özlük dosyasına işlenmeleri, personelin sonraki disiplin değerlendirmelerinde dikkate alınabilmeleri ve ceza puanı sistemine etkileri sebebiyle önemsiz kabul edilemez.
Aylıktan Kesme Cezası
Aylıktan kesme cezasında, fiilin ağırlığına göre personelin zam ve tazminatlar hariç brüt aylığından on beş günlüğe kadar kesinti yapılır. Kanunun 8. maddesi aylıktan kesme gerektiren fiilleri üç günlüğe kadar, dört ila on günlüğe kadar ve on bir ila on beş günlüğe kadar olmak üzere üç ağırlık düzeyine ayırmıştır. Ceza kesinleşmesini takip eden aybaşında uygulanır ve kesinti tam Türk lirası üzerinden gerçekleştirilir.
Kısa Süreli ve Uzun Süreli Durdurma Cezaları
Kısa süreli durdurma, personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin dört, altı veya on ay süreyle durdurulmasıdır. Uzun süreli durdurma ise kademe ilerlemesinin on iki, on altı, yirmi veya yirmi dört ay süreyle durdurulması sonucunu doğurur. Kanun, aylıktan kesme ile kısa ve uzun süreli durdurma cezalarının kendi içindeki süre basamaklarını birbirinden ayrı “alt ceza” veya “üst ceza” olarak kabul etmemektedir. Bu nedenle örneğin on altı ay uzun süreli durdurma yerine on iki ay uzun süreli durdurma uygulanması, Kanun’un 7. maddesindeki bir derece hafif ceza uygulamasıyla aynı hukuki anlama gelmez.
Jandarma ve Sahil Güvenlik Personelinde Durdurma Cezası Nasıl Uygulanır?
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan ve terfileri 926, 3466, 3269 veya 6191 sayılı kanunlara tabi olan personel bakımından kısa ve uzun süreli durdurmanın uygulanma şekli farklıdır. Kanunun 8. maddesinin yedinci fıkrasına göre kısa süreli durdurmayı gerektiren hâllerde brüt aylığın beşte biri ile dörtte biri, uzun süreli durdurmayı gerektiren hâllerde ise brüt aylığın üçte biri ile yarısı arasında kesinti yapılır. Bu özel düzenleme özellikle jandarma uzman erbaş, subay, astsubay ve sözleşmeli personel yönünden cezanın mali sonucunun doğru hesaplanması bakımından önem taşır.
Meslekten Çıkarma ile Devlet Memurluğundan Çıkarma Arasındaki Fark
Meslekten çıkarma, personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır. Bu yaptırım, kişinin her durumda ve kendiliğinden bütün kamu görevlerinden yasaklanması anlamına gelmez. Devlet memurluğundan çıkarma ise kişinin bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memuriyetten çıkarılmasıdır. Dolayısıyla iki ceza sonuçları bakımından aynı değildir ve kararın hangi hükme dayandığı açıkça tespit edilmelidir.
Bir Derece Hafif Ceza Uygulanabilir mi?
Kurumdaki geçmiş hizmetleri olumlu olan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı bulunan personel hakkında bir derece hafif ceza uygulanabilir. Kanundaki “uygulanabilir” ifadesi, bu konuda idareye takdir yetkisi tanımaktadır. Ancak idare, personelin lehe durumunu görmezden gelemez; bir derece hafif ceza talebinin neden kabul edildiğini veya reddedildiğini somut ve denetlenebilir bir gerekçeyle açıklamalıdır. Geçmiş hizmetlerin olumlu olması otomatik indirim hakkı yaratmasa da bu konuda hiçbir değerlendirme yapılmaması işlemin gerekçe ve ölçülülük yönünden tartışılmasına neden olabilir.
7068 Sayılı Kanun’un 8. Maddesi Neyi Düzenler?
7068 sayılı Kanun’un 8. maddesi, hangi fiilin hangi disiplin cezasını gerektirdiğini ceza ağırlıklarına göre düzenler. Bu madde uygulanırken yalnızca fiilin genel görünümüne bakılması yeterli değildir. Kanuni tanımdaki zaman, yer, görev bağlantısı, kasıt, sonuç ve mağdur gibi unsurların somut olayda birlikte gerçekleşmesi gerekir. Aynı davranışın görev sırasında veya görev dışında işlenmesi, amire, mesai arkadaşına ya da vatandaşa yönelmesi veya bir zarara yol açması uygulanacak hükmü değiştirebilir.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu UYARMA Cezasını Gerektiren Fiiller:
- Kişisel Temizlik ve Çalışma Alanı Düzeni: Silah, araç-gereç ve giyim-kuşamın temiz tutulmaması ile çalışılan yerin hijyenine özen gösterilmemesi.
- Kamu Kaynaklarının ve Tasarruf Tedbirlerinin İhlali: Yetkili makamlarca belirlenmiş tasarruf tedbirlerine uymamak veya kendisine sunulan kamu kaynaklarını kullanırken makul özeni göstermemek.
- Görev ve Faaliyetlere Geç Kalma: İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir mazereti olmaksızın, belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak.
- Mesai Saatlerine Riayet Etmeme: Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek, erken ayrılmak veya günlük mesai saatlerine uyum göstermemek.
- Nezaket Kurallarına Aykırılık: Kurum içi iletişimde nezaket kurallarına uygun olmayan tavır ve davranışlarda bulunmak.
- Bilgi Vermeme ve Amir İle İletişim: Emrin icrası veya katılım sağlanan toplantılarla ilgili olarak görevlendirme yapan amire gerekli bilgiyi iletmemek.
- Amire Karşı Uygunsuz Eleştiri ve İtiraz: Usulüne uygun olarak verilmiş emrin uygunsuz, yanlış veya yapılamaz olduğunu alenen eleştirmek; amire karşı uygunsuz şekilde itirazda bulunmak. (Not: Amir tarafından karar verilene kadar, astın fikrini savunması veya kanunsuz bir emre ilişkin kanaatini belirtmesi, disiplinsizlik sayılmaz.)
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu KINAMA Cezasını Gerektiren Fiiller
- Görev Sırasında Yasaklanan Davranışlar: Görev sırasında, mevzuat veya talimatlarla açıkça yasaklanan fiilleri gerçekleştirmek.
- Usul ve Kurallara Aykırı Başvurular: Mevzuatta belirlenmiş usul ve kurallara uymadan sözlü, yazılı veya elektronik yolla müracaat veya şikâyette bulunmak.
- Nöbet Sonrası Göreve Geç Dönme: Nöbeti teslim ettikten sonra görev yerine özürsüz olarak geç dönmek.
- Bildirimleri Zamanında Yapmama: Gerekli bildirimleri öngörülen süre içinde yerine ulaştırmamak.
- Mesleğin Ciddiyetiyle Bağdaşmayan Takılar: Mevzuat veya talimatlarla izin verilmiş olanlar dışında, yüzük, bilezik, kolye, madalyon, rozet ve benzeri unsurları mesleğin ciddiyeti ile bağdaşmayacak şekilde takmak.
- Mesai Arkadaşlarına Saygısız Davranış: Görev sırasında veya dışında kendisi ile aynı rütbede çalışanlara veya mesai arkadaşlarına karşı saygısız ve uygunsuz tavır sergilemek.
- Sorumluluktan Kaçınma: Mevzuat ve talimatlarla tevdi edilmiş görevlerin gerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek şekilde davranmak.
- Kişilik Haklarını Zedeleyici Sözler: Amirleri, üstleri, aynı rütbedeki veya çalışma arkadaşları hakkında ve onların bulunmadığı ortamlarda, kişiliklerini kötüleyen veya dinleyen kişilerde olumsuz intiba bırakacak sözler sarf etmek.
- Demirbaş Silahın Orijinalliğini Bozma: Zati demirbaş tabanca veya geçici olarak verilen demirbaş tabancada, orijinalliğini bozacak boya, kaplama, gravür veya mesleğin ciddiyetiyle bağdaşmayacak şekil, desen, resim veya karakter değişiklikleri yapmak.
- Ayırt Edici Olmayan Hitaplar: Mevzuat veya mesleki teamüllere aykırı hitaplarda bulunmak.
- Görevde Müsamaha ve Savsaklama: Bu fıkrada disiplinsizlik olarak sayılan eylem ve davranışlar dışında, görevin takdir ve yerine getirilmesinde müsamaha göstermek veya savsaklamak.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu AYLIKTAN KESME Cezasını Gerektiren Fiiller
A. Üç Günlüğe Kadar Aylıktan Kesme Cezası Gerektiren Fiiller
- Mevzuat veya talimata aykırı olarak eksik kuşam ve teçhizatla göreve çıkmak.
- Amir ve üstlerinin görev veya mesleki konulara ilişkin uyarılarına uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak; sorulan soruları gereken sürede yanıtlamamak.
- Özlük hakları veya kişisel menfaat temini için başkalarını aracı koyup öncelik veya ayrıcalık talep etmek.
- İzinsiz veya kabul edilebilir mazereti olmaksızın 24 saate kadar göreve gelmemek.
- Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak.
- Nöbet görevine gelmemek veya mevzuat ve talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek.
- Görev sırasında resmi kıyafetle, görev gereği olmaksızın kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp gibi yerlerde bulunmak.
- Amirden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları dışına çıkmak.
- Emrinde çalışanları veya Devletin araç-gereçlerini idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın özel işlerinde kullanmak.
- Personel kimlik kartını kaybetmek.
- Hastalığını abartmak veya yokken rahatsızmış gibi göstererek mesaiye katılmamayı alışkanlık haline getirmek.
- Görevle ilgili soruları veya istekleri cevaplamamak, baştan savmak.
- Görevde kayıtsızlık göstermek veya görevi geçerli bir özrü olmaksızın sürede bitirmemek.
- Haklı bir neden olmaksızın kişileri bekletmek.
- Selamlaşma kurallarına riayet etmemek.
- Resmi protokol kurallarına aykırı davranmak.
- Görev sırasında yetkili makamlarca izin verilen durumlar dışında görevle ilgisi olmayan işlerle uğraşmak.
- Kılık ve kıyafetle ilgili mevzuata aykırı davranmak.
B. Dört ila On Günlük Aylıktan Kesme Cezası Gerektiren Fiiller
- Aynı rütbede çalışanlara, astlara veya mesai arkadaşlarına onur kırıcı söz söylemek veya hakaret etmek.
- Resmi belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek.
- Önlem almamak veya tedbirli davranmamak nedeniyle Devlet malının hasar görmesine veya kaybolmasına yol açmak.
- Görevli olmadığı hâllerde resmi veya sivil kıyafetle, izinli veya görevli olmayan yerlerde oyun oynamak.
- İzinsiz veya kabul edilebilir mazereti olmaksızın 24 saatten fazla ve iki güne kadar göreve gelmemek.
- Mühür veya beratını kaybetmek.
- Devir ve teslim işlemlerini tamamlamadan görev yerinden ayrılmak.
- Görevle ilgili resmi belge, araç veya gereçleri geri vermemek.
- İzin verilen haller dışında üniforma giymemek.
C. Onbir ila Onbeş Günlük Aylıktan Kesme Cezası Gerektiren Fiiller
- İzinsiz veya kabul edilebilir mazereti olmaksızın iki günden fazla ve üç güne kadar göreve gelmemek.
- İzinli olduğu sürede, görev gereği derhal dönmesi istenmesine rağmen makul sürede göreve dönmemek.
- Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve emirleri zamanında iletmemek.
- Görev sırasında kişilere karşı onur kırıcı söz söylemek veya uygunsuz davranışta bulunmak.
- Denetleme ve soruşturmaları uzatmak; raporları süresinde ilgili yerlere göndermemek veya eksik bırakmak.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu KISA SÜRELİ DURDURMA Cezasını Gerektiren Fiiller
Genel Kolluk Disiplin Kanunu ve Cezaları
A. Dört Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek.
- Denetim görevini yerine getirmemek.
- İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir mazereti olmaksızın kesintisiz olarak üç günden fazla ve beş güne kadar göreve gelmemek.
- Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını, astlarını veya diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikâyet etmek.
- Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını veya diğer mesai arkadaşlarını dövme girişiminde bulunmak.
- Toplu olarak sözlü veya yazılı şikâyette bulunmak.
- Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak.
- Bu Kanunda ayrıca disiplinsizlik olarak tanımlanmamış olmak kaydıyla, astlara veya mesai arkadaşlarına yönelik sürekli ve sistemli baskı ve taciz uygulamak.
B. Altı Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- Doğrudan veya aracı eliyle astlardan ya da iş sahiplerinden hediye veya borç almak.
- Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirmek.
- Görevde kullanılan telsiz veya haberleşme araçlarıyla görevle ilgisi olmayan veya saygısız konuşmalar yapmak ya da anlaşılmaz sesler çıkarmak.
- Teslim aldığı motorlu araç, makine, cihaz veya teçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebep olmak.
- Görev sırasında veya dışında, kurumun hiyerarşik düzenini bozacak veya amir ve üstlerin otoritesini zedeleyecek şekilde olumsuz söz veya yazı ile eleştiride bulunmak.
- Hizmet dışındayken resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.
- Görev tevdi edildiğini öğrendikten sonra, mazeretler ileri sürerek göreve başlamayı geciktirmek.
C. On Ay Kısa Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay ve bilgileri, amirlerinden veya yetkili kuruluşlardan gizlemek.
- Yetkili olmadığı halde basın, haber ajansları, radyo, televizyon veya diğer iletişim kanalları aracılığıyla kamuoyuna bilgi veya demeç vermek.
- Silahla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu başkasını yaralamak, kendisini yaralamak veya bu fiillerin başkaları tarafından işlenmesine neden olmak.
- Hizmet aracıyla ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusur nedeniyle trafik kazası sonucu yaralamaya sebebiyet vermek.
- Aynı rütbedeki meslektaşları veya diğer mesai arkadaşlarını tehdit etmek.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu UZUN SÜRELİ DURDURMA Cezasını Gerektiren Fiiller
Genel Kolluk Disiplin Kanunu ve Cezaları
A. Oniki Ay Uzun Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- Belirlenen süre ve durumlarda mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak.
- Görev sırasında kişilere veya kurum binalarına gelen veya getirilenlere hakaret etmek.
B. Onaltı Ay Uzun Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- Devlet malı olan motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah veya mühimmatı ihmal sonucu kaybetmek.
- Hizmet sırasında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlık ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.
- Görev sırasında herhangi bir şekilde uyumak veya uyuklamak.
C. Yirmi Ay Uzun Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın kesintisiz olarak beş günden fazla ve dokuz güne kadar göreve gelmemek.
- Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak veya önlem almamak nedeniyle kaçmasına sebep olmak ya da yakalama görevini savsaklamak.
- Kanunun verdiği yetkiye dayalı olmaksızın sabit ihtimalli veya müşterek bahis ve şans oyunlarını oynamak.
Ç. Yirmidört Ay Uzun Süreli Durdurma Cezası Gerektiren Fiiller
- Silahla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu ölüme sebebiyet vermek veya başkalarının bu fiili işlemesine neden olmak.
- Silahla yaralama suçunu kasten işlemek.
- Meskûn yerlerde, binalarda veya herkesin dolaşıp bulunabileceği yerlerde silah atmak.
- Amir tarafından usulüne uygun verilen emri yerine getirmemek.
- Amir izni olmaksızın görev yerini terk etmek.
- Kişinin iffetine yönelik söz, fiil veya harekette bulunmak.
- Amir veya üstlerine hakaret etmek.
- Amir veya üstleri söz, yazı, tutum veya davranışlarla küçümsemek.
- Amir veya üstlerini dövmeye teşebbüs etmek.
- Amir veya üstlerini sözlü veya fiili olarak tehdit etmek.
- Göreve ilişkin her türlü yazılı belge, mikrofilm, bilgisayar programı, dosya veya veriyi kasıtlı olarak yok etmek, değiştirmek, silmek, tahrip etmek, hukuka aykırı şekilde ele geçirmek veya sistemin işlemesini engellemek.
- Kriptolu telsiz veya her türlü kriptolu cihazın kaybını veya çalındığını, kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın derhal ilgili birime bildirmemek.
- Hizmet aracıyla ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusur sonucu trafik kazası neticesinde ölüme sebebiyet vermek.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu MESLEKTEN ÇIKARMA Cezasını Gerektiren Fiiller
A. Ayrımcılık ve Göreve Katılmama
- Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya personel arasında ayrımcı tutum ve davranışlarda bulunmak.
- Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak, zorlamak, karar alınmasını sağlamak, bu karara katılmak veya karar uyarınca göreve çıkmamak.
- Amir veya üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi toplu hale dönüştürerek görevin yapılmasını veya göreve çıkılmasını engellemek; buna katılmak, katılmaya tahrik veya teşvik etmek.
B. Yetki ve Nüfuzun Kötüye Kullanılması
- Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak.
- Hizmetle ilgili dosya, kayıt, resmi evrak veya belgeyi yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek veya göz yummak.
- Gizli tutulması zorunlu olan bilgi ve belgeleri yetkisiz kişilere açıklamak.
C. Görev Sırasındaki Suistimal ve Suçlar
- Muhafazası veya sevkiyle görevli şüpheli, sanık, tutuklu veya hükümlünün kaçmasına bilerek imkân vermek.
- Suç kanıtlarını bilerek yok etmek, silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak veya bunlara yardımcı olmak.
- Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı satmak veya edinmek; personel kimlik kartını, araç, gereç ve silahları başkalarının kullanımına vermek.
- Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenlemek, imza etmek veya ettirmek.
- Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı neden olmaksızın yardım etmemek veya suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak.
D. Mesleğin Onur ve Saygınlığını Zedeleyici Davranışlar
- Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere gitmek.
- Görev mahallinde veya görev sırasında alkollü içki içmek veya içilmesine göz yummak.
- Göreve sarhoş veya alkollü gelmek.
- Resmi kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içmek veya gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek.
- Uyuşturucu madde yapmak, kullanmak, saklamak, nakletmek, satmak, satın almak, kullanılmasını kolaylaştırmak veya özendirmek.
- Kumar oynamak veya oynatmak; kumar oynatanlarla ilişki kurmak.
- Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak.
- Geliri ile uygunsuz şekilde yaşamak veya aşırı harcama yapmak ve bunun haklı kaynağını gösterememek.
E. Yasa ve Düzenin İhlali
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki grev yasağına aykırı eylemlerde bulunmak.
- Memurların yapamayacağı kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak.
- Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak, siyasal eylemlerde bulunmak; görevli olmaksızın siyasal amaçlı toplantılara veya gösteri yürüyüşlerine katılmak.
- İffetsizliği bilinen kişi ile bilerek evlenmek, evlilik bağını devam ettirmek veya nikahsız birlikte yaşamakta ısrar etmek.
- Kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak veya bu kapsamda uygun olmayan toplantılara katılmak.
F. Görev ve İletişim Suistimalleri
- Görevde kullanılan telsiz, telefon veya kurum içi iletişim sistemlerini kasıtlı olarak engellemek.
- Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ve üstlerin eylemlerini olumsuz eleştiren tek başına veya topluca bildiri dağıtmak, kamuoyuna bilgi, yazı veya demeç vermek.
- Amir veya üste karşı itaatsizliğe, mukavemete veya fiilen taarruza tahrik veya teşvik etmek.
G. Silah, Verilerin İhlali ve Kötü Kullanımı
- Menşei belli olmayan veya taşınması yasak silah, mühimmat ve benzeri eşyaları bulundurmak.
- Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal etmek, aleni olmayan konuşmaları kaydetmek ve elde edilen verileri ifşa etmek.
- Kişisel verileri kaydetmek, paylaşmak, yaymak, ele geçirmek veya kasıtlı olarak yok etmek; suç delillerini yok etmek, değiştirmek veya bozmak.
- Yetkili olmadığı hâlde hukuka aykırı olarak elektronik ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak ve paylaşmak.
- Görevi gereği öğrendiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak veya basın ve yayın kuruluşlarına vermek.
H. Cinsel Suistimal ve Kötü Alışkanlıklar
- Bir kimseyle gayri tabii ilişkiye girmek veya bunu yaptırmak.
- Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek derecede menfaatine, içkiye, kumara veya benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak.
- Üstlerine, aynı rütbedeki meslektaşları veya mesai arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak.
I. Dernek, Vakıf ve Fuhuş İle İlgili Fiiller
- Dernek kurmak veya spor dernekleri dışındaki derneklere üye olmak.
- Vakıf kurmak veya Bakanlıkça belirlenmiş vakıflar dışındaki vakıfların organlarında görev almak.
- Fuhşa teşvik eden, aracılık eden veya yer temin eden kişilerle bilerek ilişki kurmak.
Jandarma Aylıktan Kesme Oranları
Genel Kolluk Disiplin Kanunu ve Cezaları
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan ve terfi hükümleri 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ile 10/3/2011 tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu’na tabi olan personelin, disiplin cezası uygulamaları çerçevesinde brüt aylıklarından kesilecek oranlar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
a) Kısa Süreli Durdurma Cezası: Bu ceza kapsamına giren hallerde personelin brüt aylığından 1/5 ila 1/4 oranında kesinti yapılır.
b) Uzun Süreli Durdurma Cezası: Bu ceza kapsamına giren hallerde personelin brüt aylığından 1/3 ila 1/2 oranında kesinti uygulanır.
Bu kesintiler, disiplin cezasının süresi ve niteliğine göre belirlenen oranlarda brüt maaş üzerinden hesaplanır ve ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda uygulanır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri çerçevesinde, devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, aşağıda belirtilen fiilleri işleyen personel de aynı şekilde devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılır:
- Ülke Güvenliğine ve Bağımsızlığına Yönelik Fiiller:
Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozacak veya milli güvenliği tehlikeye düşürecek her türlü faaliyet, bu tür faaliyetlere katılan hareketler, gruplaşmalar, vakıf, dernek ve benzeri teşekküllerle ilişki kurmak, bu yapılara yardım etmek veya onlarla bağlantıda bulunmak, devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren ağır disiplin ihlallerindendir.
- İşkence Yapmak:
Kamu görevlisi olarak görev ifa eden personelin, herhangi bir kişiye yönelik işkence uygulaması, insan hakları ihlali kapsamında değerlendirilir ve derhal devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında yer alır.
Bu düzenlemeler, devlet memurluğunun güvenilirlik, tarafsızlık ve kamu hizmeti ilkelerine uygunluğunu korumayı amaçlamakta ve ağır disiplin ihlallerine karşı caydırıcı nitelik taşımaktadır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu Ağırlaştırıcı Nedenler
Disiplin hukuku çerçevesinde, bazı fiillerin işleniş şekli, ortaya çıkan zarar veya durumun ağırlığı, ilgili personel hakkında uygulanacak cezanın niteliğini ve şiddetini doğrudan etkileyen ağırlaştırıcı unsurlar olarak değerlendirilir. Madde 10, bu tür ağırlaştırıcı durumları ayrıntılı biçimde düzenlemektedir:
Sahil Güvenlik Personelinin Yurtdışı veya Türk Karasularındaki Fiilleri: Bu Kanunda belirlenmiş disiplin fiilleri, sahil güvenlik personeli tarafından yurtdışı liman ziyaretlerinde veya Türk karasuları dışında işlenirse, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı dikkate alınarak uygulanacak ceza artırılır. Uyarma ve kınama cezalarında aylıktan kesme veya kısa/uzun süreli durdurma; aylıktan kesme veya durdurma cezası gerektiren fiillerde ise meslekten çıkarma cezası verilebilir.
Amirin Emrinin Yapılmaması: Amirin verdiği emrin yerine getirilmemesi sonucunda Devlet veya kişiler zarara uğramış ya da hizmetin gecikmesine veya durmasına yol açmışsa, zararın derecesi ve durumun ağırlığı dikkate alınarak meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.
Görev Yerinden Ayrılmak: Görev yerinden izinsiz veya uygun mazeret göstermeksizin ayrılmak, özellikle uzun süreli veya hizmetin aksamasına yol açacak şekilde gerçekleşmişse, Devlet veya kişilerin uğradığı zarar ve durumun ağırlığı göz önünde bulundurularak meslekten çıkarma cezası verilebilir.
Yazılı Kağıt, Belge ve Kayıtlara İlişkin Fiiller: Resmî belgeler üzerinde işlenen yasak fiillerin Devlet veya kişilere zarar vermesi veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olması halinde durumun ağırlığı ve zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.
Nöbet Görevine Gelmemek veya Talimata Aykırı Davranmak: Bu fiiller, Devlet veya kişilerin zarara uğramasına yol açmışsa, zararın niteliği ve ağırlığı ölçüsünde meslekten çıkarma cezası verilebilir.
Silahla Ölüme Sebebiyet Vermek: Fiilin işleniş şekli, durumun ağırlığı ve zararın derecesi göz önünde bulundurularak meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.
Silahla Dikkatsizlik, Tedbirsizlik veya İhmal Sonucu Yaralama: Fiilin işleniş şekli, zararın ağırlığı, durumu ve fiilin konusunun önemi dikkate alınarak meslekten çıkarma cezası verilebilir.
Meskûn Yerlerde Silah Atmak: Bu fiil, Devlet veya kişilerin zarar görmesine yol açmışsa, durumun niteliği ve ağırlığı esas alınarak meslekten çıkarma cezası uygulanır.
Görevde Uyumak: Görev sırasında uyumak, Devlet veya kişilere zarar vermişse, durumun niteliği ve ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.
Muhtelif Mazeretler İleri Sürerek Göreve Gitmemek: Bu fiil hizmetin aksamasına veya kamu zararına yol açmışsa meslekten çıkarma cezası verilebilir.
Görevin Takdir ve Yerine Getirilmesinde Müsamaha veya Savsaklama: Devleti veya kişileri zarara uğratmış veya hizmetin gecikmesine, durmasına ya da aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığı ve zararın derecesine göre daha ağır cezalar uygulanabilir.
Silahla Yaralamaya Kasten Sebebiyet Vermek: Fiilin işleniş şekli, zararın derecesi ve durumun ağırlığı dikkate alınarak meslekten çıkarma cezası verilebilir.
Denetleme ve Soruşturma Görevlerini Savsaklamak: Bu fiil hizmetin gecikmesine, durmasına veya aksamasına ya da Devlet veya kişilere zarar vermişse, durumun ağırlığı veya zararın derecesine göre dört ay kısa süreli durdurma cezası uygulanabilir.
7068 Sayılı Kanun’a Göre Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası
Devlet memurluğundan çıkarma bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır. 7068 sayılı Kanun ayrıca ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya veya millî güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik faaliyette bulunmayı; bu nitelikteki hareket, grup, vakıf, dernek veya benzeri oluşumlara katılmayı, yardım etmeyi ya da bunlarla ilişki içinde bulunmayı ve işkence yapmayı devlet memurluğundan çıkarma nedeni olarak düzenlemiştir.
Bu ceza, kişinin kamu görevlisi statüsü üzerinde en ağır sonucu doğurduğu için soruşturmanın soyut kanaatlere veya yalnızca başka bir makamın değerlendirmesine dayandırılması yeterli değildir. İsnat edilen fiil, personelle ilgili somut bağlantı ve deliller üzerinden ortaya konulmalı; savunmada gösterilen karşı deliller araştırılmalı ve kararın gerekçesi isnadın her bir unsuruna cevap vermelidir.
Disiplin Cezasını Ağırlaştıran Nedenler Nelerdir?
Kanunun 10. maddesi bazı fiillerin sonuçlarına göre daha ağır ceza uygulanmasına imkân tanımaktadır. Usulüne uygun emrin yerine getirilmemesi sonucunda devletin veya kişilerin zarara uğraması ya da hizmetin gecikmesi veya durması, görev yerinden ayrılmanın uzun sürmesi veya görevi aksatması, belge ve kayıtlar üzerindeki hukuka aykırı fiillerin hizmeti veya kişileri zarara uğratması, nöbet talimatına aykırılığın zarar doğurması ve görevde uyumanın devlet veya kişiler bakımından zarara yol açması meslekten çıkarma sonucuna kadar varabilen ağırlaştırıcı hâllerdendir.
Silahla ihmal sonucu yaralama veya ölüme neden olma, meskûn yerde silah atma, görevin yerine getirilmesinde savsaklamanın kamu hizmetini geciktirmesi ya da zarara yol açması gibi durumlarda da fiilin işleniş şekli, zarar ve tehlikenin derecesi dikkate alınarak kanunda gösterilen temel cezadan daha ağır bir yaptırım uygulanabilir. Ağırlaştırma otomatik değildir. Kararda, ağırlaştırıcı sonucun somut olayda nasıl gerçekleştiği ve neden daha ağır yaptırım gerektirdiği ayrıca gerekçelendirilmelidir.
Disiplin Ceza Puanı Nedeniyle Meslekten Çıkarma
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesi, disiplinsizliğin alışkanlık hâline getirilmesini ceza puanı ve ceza adedi üzerinden tanımlamıştır. En son cezanın kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanına ulaşılması veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki ya da daha fazla ceza alınması meslekten çıkarma sebebi olabilir. Son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanına ulaşılması veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş ya da daha fazla ceza alınması da aynı sonucu doğurabilir.
Aynı disiplin dosyasında birden fazla ceza verilmişse puan hesabında en yüksek ceza esas alınır. Puan hesabı yapılırken her cezanın kesinleşme tarihi, ilgili teşkilat için geçerli puan çizelgesi, iptal edilen veya henüz kesinleşmeyen cezalar ve hesaplama dönemi ayrı ayrı denetlenmelidir. Basit bir toplama hatası dahi meslekten çıkarma gibi ağır bir işlemin hukuki dayanağını ortadan kaldırabilir.
7068 Sayılı Kanun’a Göre Nöbette Uyumak ve Görevde Uyumak
“Nöbette uyumak”, “görevde uyumak” ve “nöbet talimatına aykırı davranmak” uygulamada birbirine karıştırılan fakat farklı hukuki sonuçlar doğurabilen kavramlardır. Kanunun 8. maddesine göre görev sırasında herhangi bir şekilde uyumak veya uyuklamak on altı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirir. Personelin nöbet mahallinde bulunması, bu hükmün uygulanması bakımından görev bağlantısını güçlendirir; ancak uyuma veya uyuklama olgusunun yine de somut delillerle ortaya konulması gerekir.
Nöbet görevine hiç gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde talimatla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek ise üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren ayrı bir disiplinsizliktir. Dolayısıyla uyuduğu kanıtlanamayan personelin yalnızca nöbet düzenine aykırı pozisyonda bulunması, gözlerinin kısa süre kapalı görülmesi ya da dikkatinin dağınık olduğunun ileri sürülmesi her olayda doğrudan “görevde uyumak” hükmünün uygulanmasını haklı kılmaz. Kamera kaydının süresi ve bütünlüğü, tutanağı düzenleyenlerin görgüsü, personelin sağlık durumu, vardiya ve dinlenme düzeni, olayın saati, görüntünün kesintisiz olup olmadığı ve savunmada belirtilen karşı olgular birlikte incelenmelidir.
Görevde uyuma fiili devletin veya kişilerin zarar görmesine yol açmışsa, durumun niteliği ve ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanması da mümkündür. Burada yalnızca soyut bir tehlikeden söz edilmesi yeterli değildir; zarar ile uyuma fiili arasındaki nedensellik bağının ve ağırlaştırmayı gerektiren somut koşulların kararda gösterilmesi gerekir. Jandarma ve sahil güvenlikte terfileri özel personel kanunlarına tabi olanlar yönünden uzun süreli durdurmanın mali uygulaması da ayrıca dikkate alınmalıdır.
7068 Sayılı Kanun Kapsamında Disiplin Soruşturması Nasıl Yürütülür?
Disiplin amiri, maiyetindeki personelin disiplinsizlik oluşturabilecek fiilini öğrendiğinde olayın araştırılması gerektiği kanaatine varırsa soruşturmayı bizzat yapabilir veya yazılı olarak bir soruşturmacı görevlendirebilir. Soruşturmanın amacı yalnızca cezaya dayanak oluşturmak değildir. Leh ve aleyhteki bütün delillerin toplanması, olayın gerçek niteliğinin ortaya çıkarılması ve isnadın sübuta erip ermediğinin tarafsız biçimde belirlenmesi gerekir.
Deliller Nasıl Değerlendirilmelidir?
Tutanak, kamera kaydı, telsiz konuşması, görev çizelgesi, dijital veri, tanık anlatımı, sağlık belgesi ve personelin savunması disiplin dosyasındaki deliller arasında yer alabilir. Ancak tutanağın resmî belge olması içeriğini tartışılmaz hâle getirmez. Tutanakta gözlemin zamanı, süresi ve şekli belirtilmeli; tanık anlatımları duyuma değil doğrudan görgüye dayanmalı; dijital kayıtların bütünlüğü ve olayla bağlantısı ortaya konulmalıdır. Personelin lehine olan deliller toplanmadan veya savunmada bildirilen somut iddialar araştırılmadan kurulan ceza işlemi eksik inceleme nedeniyle hukuka aykırı hâle gelebilir.
Savunma Hakkı Nasıl Kullandırılır?
Disiplin amiri veya disiplin kurulu savunma almadan ceza veremez. Savunma isteminde isnat edilen fiil; olayın yeri, zamanı, gerçekleştirilme biçimi ve dayanılan hüküm anlaşılabilir açıklıkta bildirilmelidir. Personele savunma için yedi günden az süre verilemez. Süresinde savunma yapılmaması hâlinde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılacağının da ilgiliye bildirilmesi gerekir.
Hakkında soruşturma yapılan personel, kendisinden savunma istendiği andan itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. Meslekten çıkarma veya devlet memurluğundan çıkarma cezası isteniyorsa personel soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve disiplin kurulunda kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü ya da yazılı savunma yapabilir. Savunma alınmış görünmesine rağmen dosyaya erişimin fiilen engellenmesi, isnadın belirsiz bırakılması veya savunmadan sonra hukuki nitelendirmenin personelin cevap veremeyeceği biçimde değiştirilmesi savunma hakkının özünü zedeleyebilir.
Disiplin Cezasını Kim Verir?
Uyarma ve kınamadan meslekten çıkarmaya kadar bütün cezalar aynı makam tarafından verilemez. Yetki; personelin teşkilatına, rütbesine, görev unvanına, görev yerine ve cezanın türüne göre disiplin amiri, üst disiplin amiri veya ilgili disiplin kuruluna ait olabilir. Disiplin amirliği yetkisi devredilemez. Soruşturmayı yürüten kişi ile karar veren makamın Kanun’da öngörülen konum ve yetkiye sahip olup olmadığı her dosyada ayrıca incelenmelidir. Yetkisiz makam tarafından verilen ceza, fiil sabit olsa bile işlemin iptaline yol açabilecek temel bir hukuka aykırılıktır.
7068 Sayılı Kanun’da Disiplin Zamanaşımı Süreleri
Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma ve uzun süreli durdurma cezalarını gerektiren fiillerin disiplin amiri tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmalıdır. Meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma cezalarını gerektiren fiillerde bu süre altı aydır. Bu süreler içinde soruşturmaya başlanmaması, disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğramasına neden olur.
Bunun yanında fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmemişse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Tamamlanmış fiillerde fiilin işlendiği, kesintisiz fiillerde kesintinin gerçekleştiği, zincirleme fiillerde ise son fiilin işlendiği tarih esas alınır. Öğrenme tarihi soyut biçimde ileri sürülemez; yetkili disiplin amirinin olayı hangi tarihte ve hangi belgeyle öğrendiği dosya üzerinden belirlenmelidir.
2024 yılında 29. maddeye eklenen düzenlemeye göre disiplin cezası, fiilin hatalı vasıflandırılması veya düzeltilebilir bir şekil eksikliği sebebiyle mahkemece iptal edilirse, kararın kesinleştiği tarihte yetkili bulunan disiplin amiri veya kurulu, mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde yeniden değerlendirme yapabilir. Bu hüküm, her iptal kararından sonra aynı cezanın otomatik olarak yeniden kurulabileceği anlamına gelmez. İptal gerekçesinin giderilebilir nitelikte olup olmadığı ve mahkeme kararının bağlayıcı tespitleri somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
7068 Sayılı Kanun Kapsamında Disiplin Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Disiplin amiri tarafından verilen cezaya karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde bir üst disiplin amirine yazılı itiraz edilebilir. Kaymakamın doğrudan verdiği cezaya karşı valiye; vali, Emniyet Genel Müdürü, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının doğrudan verdiği cezaya karşı Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna başvurulur. Bakanın ve disiplin kurullarının verdiği cezalara karşı ise Kanunda idari itiraz yolu öngörülmemiş olup doğrudan idari yargı yoluna başvurulabilir.
İtiraz mercisi başvuruyu otuz gün içinde karara bağlar. İtiraz haklı bulunursa ceza hafifletilebilir veya kaldırılabilir; reddedilirse karar personele tebliğ edilerek kesinleşir. İtiraz üzerine önceki cezadan daha ağır bir ceza verilemez. İtiraz dilekçesinde yalnızca cezanın ağır olduğunun söylenmesi yerine, fiilin unsurları, deliller, soruşturmadaki usul eksiklikleri, yetki, zamanaşımı, savunma hakkı, ölçülülük ve bir derece hafif ceza değerlendirmesi ayrı bir mantıksal bütünlük içinde açıklanmalıdır.
7068 Sayılı Kanun Disiplin Cezasına Karşı İptal Davası
Kesinleşen disiplin cezalarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Dava açma süresi, kesinleşen cezanın personele tebliğiyle başlar ve genel kural olarak altmış gündür. İdari itiraz yolu bulunan bir cezada, cezanın hangi tarihte kesinleştiği ve son kararın hangi tarihte tebliğ edildiği dikkatle belirlenmelidir. Sahil Güvenlik Komutanlığının seyir hâlindeki gemi ve botlarında verilen cezalar yönünden süre, gemi veya botun bağlı olduğu üsse ya da limana dönmesiyle başlar.
İptal davasında mahkeme idarenin yerine geçerek yeni bir disiplin cezası belirlemez. İşlemi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka uygunluk denetimine tabi tutar. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması istenmesi gereken hâllerde, işlemin uygulanmasıyla doğacak telafisi güç zararlar ile işlemin açık hukuka aykırılığı somut olgular üzerinden açıklanmalıdır. Özellikle meslekten çıkarma, devlet memurluğundan çıkarma, terfi ve mali haklar üzerinde ağır sonuç doğuran cezalarda dava stratejisinin tebliğden hemen sonra kurulması önemlidir.
Disiplin Cezasının İptal Nedenleri Nelerdir?
Disiplin cezasını veren makamın yetkisiz olması, soruşturmanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra başlatılması veya cezanın iki yıllık süre dolduktan sonra verilmesi, savunma için yedi günden az süre tanınması, isnadın yer ve zaman belirtilmeden belirsiz bırakılması, soruşturma dosyasının incelenmesine engel olunması, lehe delillerin toplanmaması, fiilin kanundaki tanıma uymaması, aynı fiilden birden fazla ceza verilmesi, delillerin isnadı kanıtlamaya yeterli olmaması ve kararın gerekçesiz olması başlıca iptal nedenleri arasındadır.
Ölçülülük denetiminde ise fiilin hizmet üzerindeki gerçek etkisi, zarar veya tehlikenin ağırlığı, personelin kusuru, geçmiş disiplin durumu, pişmanlığı ve olayın koşulları dikkate alınır. Bununla birlikte her dosya kendi delil yapısına göre değerlendirilmelidir. Başka bir personel hakkında verilen karar, olay ve hukuki durum gerçekten aynı değilse tek başına emsal sonuç doğurmaz.
7068 Sayılı Kanun’da Disiplin Cezaları Kaç Yılda Silinir?
Meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma dışındaki disiplin cezaları belirli koşullarla özlük dosyasından silinebilir. Uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından itibaren beş yıl; aylıktan kesme, kısa süreli durdurma ve uzun süreli durdurma cezalarının uygulanmasından itibaren on yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvuru yapılabilir. Sürenin dolması cezanın kendiliğinden silinmesini sağlamaz.
Atamaya yetkili amir, personelin bu süre içindeki davranışlarının silme talebini haklı kılıp kılmadığını değerlendirir. Talep kabul edilirse ceza özlük dosyasından silinir. Meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma cezaları bakımından bu yol öngörülmemiştir. Ayrıca özlük dosyasından silme, hukuka aykırı olduğu ileri sürülen cezaya karşı süresinde itiraz veya dava açmanın yerine geçen bir başvuru değildir. Ceza henüz dava edilebilir durumdaysa, beş ya da on yıllık sürenin beklenmesi hak kaybına yol açar.
7068 Sayılı Kanun Uygulamasında Önemli Noktalar
7068 sayılı Kanun kapsamındaki dosyalarda ilk olarak isnat edilen fiilin tarihi, öğrenme tarihi, soruşturma emrinin tarihi, savunma isteminin tebliği, savunma süresi, ceza kararının tarihi ve tebliğ tarihi kronolojik biçimde belirlenmelidir. Bu kronoloji; zamanaşımı, yetki, itiraz ve dava süresinin doğru hesaplanmasını sağlar.
İkinci olarak isnat edilen fiilin Kanun’daki tanımı ile deliller yan yana değerlendirilmelidir. Olayın genel olarak disipline aykırı görülmesi tek başına yeterli değildir. Kanuni tanımda aranan görev bağlantısı, kast veya taksir, süre, yer, muhatap ve sonuç unsurlarının tümü gerçekleşmelidir. Nöbet talimatına aykırılık ile görevde uyuma, saygısızlık ile hakaret, kayıtsızlık ile görevi savsaklama, görev dışındaki davranış ile hizmet içindeki saygınlığı sarsma gibi birbirine yakın hükümler arasındaki ayrım sonucu doğrudan etkiler.
Son olarak disiplin cezasının kesinleşmesi beklenirken tebliğ belgeleri korunmalı, soruşturma evrakı incelenmeli ve hukuki başvuru süresi yalnızca kurum içi sözlü açıklamalara güvenilerek geçirilmemelidir. İdari itirazın mümkün olmadığı kurul kararlarında doğrudan dava yoluna gidilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
7068 Sayılı Kanun Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
7068 Sayılı Kanun Neyi Düzenler?
7068 sayılı Kanun; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin disiplinsizliklerini, disiplin cezalarını, disiplin amirleri ile kurullarını, soruşturma usulünü, zamanaşımını, savunma hakkını, itirazı ve iptal davasını düzenler.
7068’e Kimler Tabidir?
Emniyet Genel Müdürlüğünde çalışan her sınıftan memurlar ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler ile diğer sınıflardaki memurlar Kanun kapsamındadır. Jandarma ve sahil güvenlik emrine verilen yükümlü erbaş ve erler ise 6413 sayılı Kanun’a tabidir.
7068 Sayılı Kanun’un 8. Maddesi Nedir?
Kanunun 8. maddesi, disiplin cezasını gerektiren fiilleri uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma ve meslekten çıkarma cezası başlıkları altında düzenler. Devlet memurluğundan çıkarma fiilleri ise 9. maddede, 657 sayılı Kanun’la bağlantılı biçimde ele alınır.
Kolluk Disiplin Kanunu Nedir?
“Kolluk disiplin kanunu” ifadesi, uygulamada çoğunlukla 7068 sayılı Kanun’u anlatmak için kullanılır. Kanunun resmî adı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’dur.
7068 Sayılı Kanun Ne Zaman Çıktı?
7068 sayılı Kanun 31 Ocak 2018 tarihinde kabul edilmiş, 8 Mart 2018 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Kanunun temelini oluşturan 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ise 23 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
7068 Sayılı Kanun’a Göre Nöbette Uyumanın Cezası Nedir?
Nöbet sırasında uyuma veya uyuklama eylemi, görev sırasında uyumak kapsamında on altı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirir. Fiil devletin veya kişilerin zarar görmesine yol açmışsa koşullarına göre meslekten çıkarma gündeme gelebilir. Jandarma ve sahil güvenlikte özel personel kanunlarına tabi olanlar yönünden uzun süreli durdurma, Kanunda belirtilen oranda aylıktan kesinti biçiminde uygulanır.
Nöbet Talimatına Aykırılık ile Nöbette Uyumak Aynı mıdır?
Hayır. Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta talimatına aykırı hareket etmek üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirirken, görev sırasında uyumak veya uyuklamak on altı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirir. Hangi hükmün uygulanacağı, uyuma olgusunun kanıtlanıp kanıtlanmadığına ve olayın somut özelliklerine göre belirlenir.
Görevde Uyumanın Cezası Her Durumda Meslekten Çıkarma mıdır?
Hayır. Temel ceza on altı ay uzun süreli durdurmadır. Meslekten çıkarma ancak görevde uyuma fiilinin devletin veya kişilerin zarar görmesine yol açması ve olayın niteliği ile ağırlığının bu yaptırımı gerektirmesi hâlinde değerlendirilebilir.
Disiplin Cezasına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Disiplin amiri tarafından verilen cezaya karşı tebliğden itibaren on gün içinde yazılı itiraz edilebilir. İtiraz bir üst disiplin amirine yapılır. Bakanın ve disiplin kurullarının verdiği cezalar için kurum içi itiraz yerine idari yargı yoluna başvurulur.
Disiplin Cezası İptal Davası Kaç Gün İçinde Açılır?
Kesinleşen disiplin cezasının personele tebliğinden itibaren genel olarak altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Cezanın kesinleşme ve tebliğ biçimi dosyaya göre değişebileceğinden süre hesabı somut evrak üzerinden yapılmalıdır.
Savunma İçin Kaç Gün Süre Verilmelidir?
Savunma için yedi günden az süre verilemez. İsnadın somut biçimde bildirilmesi, soruşturma evrakını inceleme hakkının kullandırılması ve süresinde savunma yapılmazsa bu haktan vazgeçilmiş sayılacağının personele açıklanması gerekir.
Disiplin Soruşturması Devam Ederken Ceza Davası Beklenir mi?
Kural olarak hayır. Adli soruşturma veya kovuşturma, disiplin soruşturmasının yürütülmesini engellemez. Ancak ceza dosyasındaki maddi tespitler ve kesinleşmiş kararın gerekçesi disiplin dosyasına etkisi bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
7068 Sayılı Kanun’da Cezalar Kaç Yılda Silinir?
Uyarma ve kınama cezaları beş yıl, aylıktan kesme ile kısa ve uzun süreli durdurma cezaları on yıl sonra atamaya yetkili amire başvurularak özlük dosyasından sildirilebilir. Silme otomatik değildir. Meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma cezaları bu usulle silinemez.
7068 Sayılı Kanun Yönetmeliği Var mıdır?
Kanunun 35. maddesi, disiplin kurullarının toplanma, görüşme ve karar verme usulleri ile Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususların İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenmesini öngörür. Somut dosyada Kanun’un yanı sıra yürürlükteki uygulama yönetmeliği ve teşkilata özgü talimatlar da incelenmelidir; ancak yönetmelik veya talimat Kanun’a aykırı yeni bir disiplin suçu ya da cezası yaratamaz.7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanuna Hakim Olan İlkeler
7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu ve Cezaları Kanun yalnızca disiplin suç ve cezalarını tanımlamakla kalmamış, aynı zamanda disiplin hukukunun uygulanmasında dikkate alınacak temel ilkeleri de düzenlemiştir. 7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanununda tanımlı ilkeler, hem polis disiplin suç ve cezaları hem de jandarma disiplin suç ve cezaları bakımından uygulamaya yön veren anayasal güvenceler niteliğindedir.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Cezaları Bilgi Notları:
a) Uyarma Cezası
- En hafif disiplin cezasıdır.
- Personele “daha dikkatli ol” mesajı yazılı şekilde bildirilir.
- Genellikle görev sırasında küçük dikkatsizlikler, usule aykırı ama ağır sonuç doğurmayan davranışlar için verilir.
- Örnek: Evrakların zamanında teslim edilmemesi, görevde daha titiz olunmaması.
b) Kınama Cezası
- Uyarmadan daha ağırdır.
- Personelin, görev ve davranışlarında “kusurlu” olduğunun yazılı olarak belirtilmesidir.
- Burada kusurluluk vurgusu vardır, yani artık bir ihmal değil, somut bir kusur söz konusudur.
- Örnek: Amirine saygısız davranış, görevde isteksizlik, disiplin talimatlarına aykırı davranış.
c) Aylıktan Kesme Cezası
- Mali yaptırım niteliğinde bir cezadır.
- Personelin brüt maaşından (zam ve tazminatlar hariç) 15 güne kadar kesinti yapılır.
- Ceza uygulanırken yalnızca tam Türk Lirası dikkate alınır (kuruş hesaplanmaz).
- Bu ceza, uyarma veya kınamadan daha ağırdır çünkü doğrudan ekonomik kayıp doğurur.
ç) Kısa Süreli Durdurma
- Personelin bulunduğu kademede ilerlemesi 4, 6 veya 10 ay süreyle durdurulur.
- Yani kişi, maaş artışı ve terfi açısından geri kalır.
- Disiplinin ciddi şekilde ihlal edildiği ama meslekten atılmayı gerektirmeyen durumlarda uygulanır.
d) Uzun Süreli Durdurma
- Kısa sürelinin daha ağır şeklidir.
- 12, 16, 20 veya 24 ay terfi engeli içerir.
- Uzun süreli durdurma, mesleki kariyer üzerinde ciddi olumsuz etki yapar.
e) Meslekten Çıkarma
- Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personeli için en ağır cezalardan biridir.
- Kişi, bu teşkilatlarda bir daha görev yapamaz.
- Ancak bu ceza devlet memurluğunu tamamen sona erdirmez, sadece ilgili güvenlik teşkilatlarından çıkarılmayı ifade eder.
f) Devlet Memurluğundan Çıkarma
- En ağır disiplin cezasıdır.
- Kişi, bir daha devlet memuru olamaz.
- Yani kamu hizmetinde herhangi bir görevde yer alamaz.
2. Hafifletme İmkânı (7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu Madde 7/2)
- Eğer personelin geçmiş hizmetleri olumlu ve iyi/çok iyi sicil notu varsa, ceza bir derece hafif uygulanabilir.
- Örneğin, normalde “kınama” verilmesi gereken bir personel, sicili çok iyiyse “uyarma” ile cezalandırılabilir.
3. Alt ve Üst Kademe Ayrımı (7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu Madde 7/3)
- Kısa veya uzun süreli durdurmalarda farklı süreler (4–6–10 ay ya da 12–16–20–24 ay) vardır.
- Ancak bunlar arasında “ağır” ya da “hafif” ceza farkı aranmaz, sadece kanunda belirtilen seçeneklerden biri uygulanır.
4. Sözleşmeli Personel Hakkında (7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu Madde 7/4)
- Sözleşmeli subay, astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erler hakkında kendi özel kanunlarındaki hükümler saklıdır.
- Yani bu madde onların “meslekten ayırma” hükümlerine engel değildir.
5. Cezaların Sicilden Silinmesi (7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu Madde 7/5)
- Meslekten çıkarma ve devlet memurluğundan çıkarma dışındaki cezalar, belli bir süre sonra silinebilir:
- Uyarma ve kınama → 5 yıl sonra başvuru yapılabilir.
- Aylıktan kesme, durdurma cezaları → 10 yıl sonra başvuru yapılabilir.
- Başvuru, atamaya yetkili amire yapılır.
- Personelin bu süre içinde disiplinli, olumlu davranış göstermesi gerekir.
- Kabul edilirse, ceza özlük dosyasından tamamen silinir.
7068 Sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu ve Cezaları, bu sistem, personelin disiplinini sağlamakla birlikte, orantılılık ve ölçülülük ilkesini de içerir. En hafif ceza uyarma iken, en ağır ceza devlet memurluğundan çıkarma şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca, geçmişte iyi sicili olan personele “bir derece indirim” imkânı tanınarak rehabilite edici yaklaşım benimsenmiştir. Cezaların belli süre sonunda silinmesi de, “ıslah olmuş personele ikinci şans” verilmesi bakımından önemlidir.

