İnfaz koruma memurları (cezaevi gardiyanları), görevleri gereği zorlu ve stresli bir çalışma ortamına sahiptir. Bu zorlu koşullarda bazen istenmeden de olsa kurallara aykırı davranışlar veya ihmaller meydana gelebilir. Sonuç olarak, infaz koruma memurları da diğer memurlar gibi disiplin cezaları ile karşılaşabilirler.
Disiplin cezası almak, memurun mesleki itibarını ve geleceğini etkileyebilecek ciddi bir durumdur. Özellikle haksız veya orantısız olduğunu düşündüğünüz bir ceza ile karşılaştığınızda, bu cezayı iptal ettirmek için izlemeniz gereken yolları bilmek son derece önemlidir. Bu makalede infaz koruma memuru disiplin süreçleri kapsamında disiplin cezası türlerini, itiraz sürelerini, idari dava yolunu ve yürütmenin durdurulması kararını ayrıntılı ve anlaşılır bir şekilde ele alacağız.
İnfaz Koruma Memuru Disiplin Cezaları
İnfaz Koruma Memuru Disiplin Cezları Türleri ve Önemi
Devlet memurları için disiplin cezaları, görevin gerektirdiği düzeni ve disiplini sağlamak amacıyla uygulanan idari yaptırımlardır. İnfaz koruma memurları da 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak aşağıdaki disiplin cezası türleriyle karşılaşabilir:
- Uyarma: Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. En hafif disiplin cezasıdır; ancak yine de memurun siciline işler ve resmî bir uyarı niteliği taşır.
- Kınama: Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazılı olarak bildirilmesidir. Uyarma cezasından daha ciddi olup memurun hatalı davranışının resmen kayda geçtiğini gösterir.
- Aylıktan Kesme: Memurun brüt maaşından belirli bir oranda (1/30 ile 1/8 arasında) kesinti yapılması cezasıdır. Bu ceza, memura doğrudan maddi kayıp yaşatır ve maaş bordrosunda da görülür.
- Kademe İlerleme Durdurma: Memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 ile 3 yıl arasında durdurulması cezasıdır. Terfi yolunu geçici olarak kapatan bu ceza, memurun kariyer gelişimini olumsuz etkiler. Öğrenim durumu itibarıyla yükselebileceği son kademede olan memurlar için kademe durdurma cezası yerine maaştan %25-%50 kesinti uygulanabilir; tekerrürü halinde ise memurun görevine son verilebilir.
- Devlet Memurluğundan Çıkarma: Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere meslekten çıkarma cezasıdır. En ağır disiplin cezasıdır ve memurun görevine kalıcı olarak son verir.
Yukarıdaki tüm disiplin cezaları infaz koruma memurları için büyük önem taşır. Tüm disiplin cezaları önemlidir, çünkü en hafif ceza bile memurun siciline işlenir ve kariyerini etkileyebilir. Örneğin, uyarma veya kınama cezası alan bir memur, ileride yapılacak terfi değerlendirmelerinde veya başka idari işlemlerde bu kayıt nedeniyle dezavantajlı duruma düşürebilir. Ayrıca, tekrar eden disiplin suçlarında bir derece ağır ceza verilebileceği kanunen öngörülmüştür; yani küçük bir ceza sonraki hatada daha ağır bir cezaya zemin hazırlayabilir. Bu nedenle infaz koruma memurlarının disiplin cezası almamak için azami dikkat göstermesi, aldıkları takdirde de haksız cezaları iptal ettirmeye çalışmaları mesleki gelecekleri açısından kritiktir.
Önemle vurgulamak gerekir ki Anayasa’nın 129. maddesi uyarınca “disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz”. Yani geçmişte uyarma ve kınama gibi bazı hafif cezalar yargı denetimine kapalıydıysa da yapılan değişikliklerle artık tüm disiplin cezaları yargısal denetime tabidir. Bu da infaz koruma memurları dahil tüm memurların, aldıkları en hafif disiplin cezası için bile yargı yoluna başvurma hakkı olduğunu göstermektedir.
İnfaz Koruma Memuru Disiplin Cezasına İtiraz ve Süresi
Disiplin cezası alan bir infaz koruma memuru, cezanın haksız veya hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsa öncelikle idari itiraz mekanizmalarını kullanabilir. İdari itiraz, disiplin cezasını veren makama göre daha üst bir kurula yapılan şikâyettir ve disiplin cezalarında çok kısa süreler içerisinde kullanılmalıdır:
- Uyarma, Kınama, Aylıktan Kesme cezaları için Bakanlık Disiplin Kurulu’na itiraz edilebilir. İnfaz koruma memurları Adalet Bakanlığı’na bağlı çalıştıkları için, bu cezaları veren disiplin amirinin bir üst kurulu olan Bakanlık Disiplin Kurulu’na, kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde itiraz dilekçesi verebilirsiniz.
- Kademe İlerlemesinin Durdurulması cezasında itiraz mercii, Adalet Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu’dur. Bu cezaya da tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz hakkı vardır.
- Devlet Memurluğundan Çıkarma cezasında ise herhangi bir idari itiraz yolu bulunmamaktadır. Bu en ağır ceza olup, yüksek disiplin kurulu tarafından verildiğinden doğrudan kesin sayılır ve idari itiraz yapılamaz. Bu durumda tek çare, aşağıda değineceğimiz üzere doğrudan idari yargıya başvurmaktır.
İtiraz süresine mutlaka riayet edilmelidir. 7 günlük itiraz süresi geçirildiğinde, itiraz hakkınız düşer ve disiplin cezası kesinleşir. Süresinde yapılmayan itirazlar sonradan telafi edilemez. İtiraz dilekçenizi yazarken, hakkınızdaki disiplin cezasının neden haksız veya orantısız olduğunu, varsa soruşturma sırasındaki usulsüzlükleri açıkça belirtmeniz yerinde olacaktır. İtiraz mercileri, dosyayı inceleyerek iki şekilde karar verebilir:
- İtiraz kabul edilirse: Cezayı vermiş olan disiplin amiri kararı yeniden gözden geçirir ve cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. Örneğin kınama cezası itiraz üzerine uyarma cezasına indirilebilir ya da ceza tümüyle iptal edilebilir. Disiplin amiri, itiraz üzerine daha ağır bir ceza veremez veya cezayı olduğu gibi sürdürme yönünde ısrar edemez; itirazın kabulü halinde mutlaka lehe bir sonuç doğmak zorundadır.
- İtiraz reddedilirse: Disiplin cezası aynen onaylanmış olur ve kesinleşir. Yani idari olarak yapabileceğiniz başka bir başvuru kalmaz. Cezanız itiraz merciince onandığında size yazılı olarak tebliğ edilir.
İtirazınız hakkında 7 gün içinde bir karar verilmezse ne olacak? Disiplin kurulları genellikle karar vermekte gecikmez, fakat olur da kurul cevap vermeden 30 gün geçerse bu durumda “zımnen ret” söz konusu olur.
Özetle, infaz koruma memuru disiplin cezası aldığınızda ilk yapmanız gereken, karar size tebliğ edildiği andan itibaren bu 7 günlük süreyi dikkatle hesaplayıp gerekiyorsa itirazınızı hazırlamaktır. İtiraz dilekçenizi zamanında ve gerekçeli bir şekilde sunmak, haksız bir cezanın erken aşamada kaldırılmasını sağlayabilir. İtirazdan sonuç alınamazsa endişe etmeyin, çünkü bir sonraki adım olarak idari yargı yolu hâlâ vardır.
İnfaz Koruma Memuru Disiplin Cezası İptali Süreci
Disiplin cezasına karşı idari itirazlar sonucunda ceza kaldırılmamışsa veya doğrudan yargıya gitmeniz gereken bir durum varsa (örneğin memuriyetten çıkarma cezası gibi), idari dava açma hakkınız bulunuyor. İdari dava, disiplin cezasını veren kurumun işleminin iptali talebiyle idare mahkemesinde açılan bir iptal davasıdır. Bu süreçte dikkate almanız gereken kritik noktalar şunlardır:
- Dava Açma Süresi: İdari Yargılama Usulü Kanunu’na göre, disiplin cezası kararının size tebliğini izleyen günden başlamak üzere 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır. Eğer yukarıda bahsedilen bir idari itiraz yaptıysanız, dava açma süresi itirazınızın reddedildiği tarihten (veya zımni ret durumunda 30 günlük itiraz süresinin bitiminden) itibaren başlar. 60 günlük süre hak düşürücü niteliktedir; yani bu süre geçtikten sonra dava açmaya kalkışırsanız mahkeme davanızı süre aşımı nedeniyle reddedecektir.
- Yetkili Mahkeme: Disiplin cezalarında görevli ve yetkili mahkeme, genellikle memurun görev yaptığı yerdeki idare mahkemesidir. Örneğin Konya E Tipi Kapalı Cezaevi’nde görev yapan bir infaz koruma memuru için Konya’daki idare mahkemesi yetkili olacaktır. Dava dilekçenizi, disiplin cezasını veren kurum olan Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü/Adalet Bakanlığı aleyhine, kendi görev yerinizin yargı çevresindeki idare mahkemesine hitaben hazırlamalısınız.
- Dava Dilekçesinde Nelere Dikkat Edilmeli: Dava dilekçenizde, hakkınızda verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu ortaya koymanız gerekir. Hukuka aykırılık birçok açıdan ileri sürülebilir: Örneğin, soruşturma usulünün hatalı yürütülmesi (savunma hakkı tanınmaması, eksik inceleme yapılması), cezayı veren amirin yetkili olmaması, isnat edilen fiilin gerçekte disiplin suçu kapsamında olmaması veya cezanın çok ağır olup ölçülülük ilkesine aykırı olması gibi sebepler öne sürebilirsiniz. İdare mahkemesi, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarında hukuka uygun olup olmadığını değerlendirecektir. Özellikle infaz koruma memurları için savunma hakkı çok önemlidir; Anayasa’nın 129/2 ve DMK 130. madde uyarınca disiplin cezası verilmeden önce savunma alınması şarttır. Savunma hakkınız ihlal edildiyse bu da davada güçlü bir iptal gerekçesidir.
- Yargılama Süreci: Dava açıldıktan sonra mahkeme, idarenin savunmasını ister ve sunulan delilleri değerlendirir. Gerek gördüğünde ek bilgi/belge talep edebilir veya duruşma yapabilir (idari davalar çoğunlukla evrak üzerinde yürür, duruşma nadirdir). İnfaz koruma memuru olarak davanızı tek başınıza takip edebileceğiniz gibi, idare hukuku alanında deneyimli bir avukattan yardım almanız da süreci doğru yönetmek açısından faydalı olacaktır.
- Karar ve Sonuçları: İdare mahkemesi, disiplin cezasının hukuka uygun olmadığı kanaatine varırsa işlemi iptal eder. Disiplin cezasının iptal edilmesi halinde, hukuken o ceza hiç verilmemiş gibi sonuç doğar. Örneğin iptal edilen ceza aylıktan kesme ise kesilen maaş tutarı size geri ödenir; kademe durdurma cezası iptal edilmişse işlemeyen terfi süreniz telafi edilir; meslekten çıkarma cezası iptal edilmişse de derhal göreve iade edilir ve görevden ayrı kaldığınız dönemde alamadığınız tüm maaş ve özlük hakları tarafınıza ödenir.
Ayrıca bekçi ve zabıta disiplin iptal cezası makalemize de linkten ulaşabilirsiniz.
İnfaz Koruma Memuru Disiplin Cezası Yürütmenin Durdurulması
Disiplin cezasına karşı dava açtığınızda, dava sonuçlanıncaya kadar cezanın olumsuz etkileri devam edebilir. Özellikle meslekten çıkarma, açığa alınma veya maaştan kesinti gibi ciddi sonuçlar doğuran cezalar, mahkeme kararı beklenirken memuru mağdur etmeye devam eder. İşte bu noktada Türk idare hukukunda memurların haklarını korumak için önemli bir mekanizma olan yürütmenin durdurulması devreye girer.
Yürütmenin durdurulması (YD), açtığınız iptal davası sırasında talep edilebilen geçici bir yargısal tedbirdir. İdare mahkemesinden, dava konusu disiplin cezasının yargılama sonuna kadar askıya alınmasını isteyebilirsiniz. Mahkeme, yürütmeyi durdurma kararı verirse, dava süresince disiplin cezasının getirdiği olumsuz etkiler ortadan kalkar ve dava sonuçlanıncaya kadar durumunuz eski haline döner. Örneğin meslekten çıkarma cezası alan bir infaz koruma memuru, birkaç ay içinde YD kararı alındığında görevine geri dönebilir, maaşını almaya devam edebilir ve cezanın sicilindeki etkileri durur.
Elbette, yürütmenin durdurulması kararı alabilmek için mahkemenin iki önemli koşulun birlikte gerçekleştiğine ikna olması gerekir:
- Telafisi Güç veya İmkânsız Zarar: Disiplin cezasının uygulanması, memur açısından sonradan telafi edilmesi çok zor veya imkânsız bir zarara yol açmalıdır. Örneğin memurun işini ve gelirini kaybetmesi, sosyal ve ekonomik hayatında telafisi güç zararların doğmasıdır.
- Açıkça Hukuka Aykırılık: Cezanın hukuka aykırı olduğu ilk bakışta belirgin olmalıdır. Yani yapılan işlemde bariz bir hata, kanuna aykırılık veya hakkaniyete aykırı aşırılık bulunmalıdır. Örneğin disiplin soruşturmasında; memurun savunması alınmadan ceza verilmesi yahut soruşturmayı yapan amir ayrıca cezayı veren amir ise veya mevzuat hükmü yanlış yorumlanmışsa açık bir usul hatası doğacaktır ve bu açıkça hukuka aykırılık oluşturur.
Mahkeme, davalı idarenin savunmasını aldıktan sonra (veya savunma süresi geçip idare cevap vermediyse sürenin bitiminde) bu koşulların mevcut olduğunu görürse gerekçeli bir kararla yürütmenin durdurulmasına hükmedebilir. Yürütmeyi durdurma kararı, idareye derhal tebliğ edilir ve idarenin buna uyması yasal bir zorunluluktur. Bu sayede infaz koruma memuru, dava sürerken sanki ceza almamış gibi çalışmaya ve haklarından yararlanmaya devam eder.
Özetlemek gerekirse, yürütmenin durdurulması kararı disiplin cezasının hemen uygulanması halinde doğacak ciddi mağduriyetleri önlemek için kritik bir araçtır. İnfaz koruma memurları özellikle görevden çıkarma, uzun süreli uzaklaştırma veya maaş kesintisi gibi ağır yaptırımlarla karşılaştıklarında YD talebinde bulunmayı mutlaka değerlendirmelidir. Bu sayede, haksız bir cezanın nihai karara kadar hayatınızı altüst etmesinin önüne geçebilirsiniz.
Disiplin Cezasıyla Karşılaşan İnfaz Koruma Memurlarına Tavsiyeler
İnfaz koruma memuru disiplin cezası süreci, her aşamasıyla dikkat ve özen gerektiren bir hukuki süreçtir. Hedef kitlesi sadece infaz koruma memurları olan bu konuda, son olarak bazı önemli tavsiyelerle makaleyi noktalayalım:
- Savunma Hakkınızı Kullanın: Disiplin soruşturması geçiren bir infaz koruma memuru iseniz, soruşturma aşamasında size tanınan savunma hakkınızı mutlaka kullanın. Usulüne uygun ve etkili bir savunma, ceza verilmemesini sağlayabileceği gibi ileride olası bir davada da lehinize önemli bir unsur olacaktır. Soruşturmacının iddialarına karşı delillerinizi sunmaktan, tanık göstermekten ve gerekirse hukuki destek almaktan çekinmeyin.
- Disiplin Cezalarını Hafife Almayın: “Nasıl olsa sadece uyarma aldı, önemli değil” diye düşünmek yanlıştır. Küçük de olsa her ceza sicilinize işler ve mesleki geleceğinizi etkiler. Bu nedenle haksız bulduğunuz bir cezayı kabullenmek yerine, yasal haklarınızı kullanarak iptal ettirmeye çalışın. Unutmayın, tüm disiplin cezaları yargı denetimine açıktır ve hakkınızı aramak hem yasal hem de meşru bir yoldur
- Süreleri Kaçırmayın: İtiraz ve dava süreleri kesin olup en ufak bir gecikmeyi tolere etmez. 7 günlük itiraz süresini ve 60 günlük dava açma süresini bir yere not edin, mümkünse bir takvim alarmı kurun. Tebligat tarihini doğru hesaplayarak bu süreler içinde gerekli işlemleri yapın. Süre kaçırmak, hak kaybına uğramak demektir.
- Profesyonel Destek Alın: Disiplin hukuku, kendi içinde uzmanlık gerektiren bir alandır. Meslek hayatınız söz konusuysa ve ceza önemliyse, bir avukattan danışmanlık almak veya davayı bir avukatla takip etmek haklarınızın tam olarak savunulması açısından faydalı olabilir. Bir hukukçu, delilleri değerlendirme, dilekçe yazımı ve usul kurallarına uyma konularında size yardımcı olacaktır.
Sonuç olarak, infaz koruma memurları disiplin cezalarıyla karşılaştıklarında hukuki haklarını bilmeli ve zamanında kullanmalıdır. Haksız veya orantısız bir disiplin cezası, doğru adımlar atıldığında iptal edilebilir. Disiplin cezaları elbette caydırıcılık için vardır; ancak adalet duygusunu zedeleyecek şekilde uygulanmaları durumunda yargı yolu ile denetlenmeleri de hukuk devletinin güvencesidir. Siz de bir disiplin cezasına maruz kalırsanız yılgınlığa kapılmadan, bu yazıda özetlenen idari itiraz ve idari yargı yollarını takip ederek hakkınızı arayabilirsiniz. Unutmayın, önemli olan haklarınızı zamanında ve usulüne uygun biçimde kullanmaktır – gerisini hukuk halledecektir. Çalışma hayatınızda başarılar ve disiplin sorunu yaşamamanızı dileriz. Daha fazlası için Konya Avukat sayfamızı ziyaret edin.
