Jandarma Disiplin: 7068 Sayılı Kanun, Disiplin Cezaları, Soruşturma ve İtiraz Süreci

İçindekiler

Jandarma Disiplin Nedir?

Jandarma disiplin sistemi; Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan personelin, hizmetin gerektirdiği düzen, hiyerarşi, görev bilinci ve mesleki davranış kurallarına uygun hareket etmesini sağlamak amacıyla oluşturulmuş hukuki kurallar bütünüdür. Jandarma personelinin disiplin sorumluluğu yalnızca amir tarafından verilen emirlere uyup uymadığı üzerinden değerlendirilmez. Görevin yerine getirilme biçimi, personelin mesleki tutumu, kamu görevinin gerektirdiği özen, silah ve araçların kullanımı, nöbet ve görev yükümlülükleri, amir ve üstlerle ilişkiler, mesleğin saygınlığıyla bağdaşmayan davranışlar ve mevzuatta açıkça disiplin yaptırımına bağlanan çok sayıda fiil bu sistemin kapsamına girebilir.

Bu bölümün temel amacı, “Jandarma disiplin ne demek?” sorusunun yalnızca sözlük anlamıyla değil hukuki niteliğiyle cevaplandırılmasıdır. Disiplin, bir kamu personelinin keyfî biçimde cezalandırılmasını sağlayan sınırsız bir idari yetki değildir. Disiplin cezası verilmesi için kanunda yaptırıma bağlanmış bir fiilin bulunması, olayın yeterli ve hukuka uygun delillerle ortaya konulması, savunma hakkının kullandırılması, yetkili makam tarafından karar verilmesi ve kullanılan takdir yetkisinin ölçülü, adaletli, hakkaniyetli ve gerekçeli olması gerekir.

7068 sayılı Kanun’da “disiplinsizlik”, Kanuna göre disiplin cezasıyla cezalandırılan fiilleri; “disiplin cezası” ise disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleri veya kurulları tarafından verilen ve Kanunda gösterilen yaptırımları ifade eder. Bu nedenle Jandarma disiplin uygulamasında ilk soru personelin davranışının kurum içerisinde hoş karşılanıp karşılanmadığı değil, davranışın hukuken hangi disiplin normunun kapsamına girdiğidir.

Jandarma teşkilatında disiplinin özel önem taşımasının nedeni, personelin kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanmasında silahlı kolluk yetkisi kullanması, emir-komuta ilişkisi içerisinde görev yapması ve kamu gücünü doğrudan kullanabilmesidir. Bununla birlikte teşkilatın disiplin ihtiyacının yüksek olması, personelin hukuki güvencelerinin ikinci plana bırakılabileceği anlamına gelmez. Aksine disiplinin kurumsal açıdan taşıdığı önem arttıkça, disiplin yaptırımlarının kanunilik, ölçülülük, savunma hakkı, tarafsızlık ve gerekçeli karar ilkelerine uygun biçimde uygulanması da aynı derecede önem kazanır.

Jandarma Personeline Hangi Disiplin Kanunu Uygulanır?

Bu bölüm, Jandarma personeli açısından en fazla karıştırılan konulardan biri olan “7068 sayılı Kanun mu, 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu mu uygulanır?” sorusunu açıklamaktadır.

Jandarma Genel Komutanlığı personelinin disiplin rejiminin temel kanunu, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’dur. Kanun; Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin disiplinsizliklerini, disiplin cezalarını, disiplin amirlerini, disiplin kurullarını, soruşturma usulünü ve disiplin hukukuna ilişkin diğer temel hususları düzenlemektedir.

7068 Sayılı Kanun Kimlere Uygulanır?

Bu alt bölümün amacı, Jandarma bünyesinde 7068 sayılı Kanun’a tabi personel statülerini açıklamaktır.

Kanun; Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş, sözleşmeli er ve diğer sınıflardaki memurları kapsamaktadır. Dolayısıyla profesyonel Jandarma personelinin disiplin işlemlerinde temel hareket noktası 7068 sayılı Kanun’dur.

Personelin statüsünün doğru belirlenmesi yalnızca teorik bir mesele değildir. Hakkında soruşturma yürütülen kişinin hangi kanuna tabi olduğu; hangi fiilin disiplin suçu sayılacağını, hangi cezanın uygulanabileceğini, hangi makamın yetkili olduğunu ve hangi usul hükümlerinin izleneceğini doğrudan etkileyebilir.

Jandarmadaki Erbaş ve Erlere 7068 Sayılı Kanun Uygulanır mı?

Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı emrine verilen yükümlü erbaş ve erler bakımından 7068 sayılı Kanun uygulanmaz. Bu kişiler yönünden 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu hükümlerinin uygulanacağı açıkça düzenlenmiştir.

Bu ayrım özellikle “askeri disiplin cezaları nelerdir?”, “Jandarma disiplin cezaları nelerdir?” ve “6413 sayılı Kanun Jandarmaya uygulanır mı?” biçimindeki aramalarda önem taşımaktadır. Jandarma teşkilatında görev yapan profesyonel personel ile askerlik yükümlülüğünü yerine getirirken Jandarma emrine verilmiş erbaş ve erin aynı disiplin rejimine tabi olduğu varsayımı hukuken doğru değildir.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu Jandarma Personeline Uygulanır mı?

7068 sayılı Kanun, kendi içerisinde hüküm bulunmayan konularda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun disipline ilişkin hükümlerinin uygulanacağını kabul etmektedir. Dolayısıyla Jandarma disiplin hukukunda 657 sayılı Kanun tamamen devre dışı değildir; ancak ilk uygulanacak mevzuat 7068 sayılı özel Kanun’dur.

Bu nedenle herhangi bir disiplin uyuşmazlığında doğrudan 657 sayılı Kanun hükümlerine dayanmak yerine öncelikle 7068 sayılı Kanun’da özel bir düzenleme bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Jandarma Disiplin Kanunu Nedir?

Bu bölümün amacı, kullanıcıların “Jandarma Disiplin Kanunu” şeklindeki aramalarında karşılarına çıkan uzun kanun adını anlaşılır hâle getirmektir.

Uygulamada “Jandarma Disiplin Kanunu” denildiğinde çoğunlukla 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun kastedilmektedir. Kanun 31 Ocak 2018 tarihinde kabul edilmiş ve 8 Mart 2018 tarihinde yayımlanmıştır. Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin disiplin rejimini ortak bir yasal çerçeve içerisinde düzenlemektedir.

İnternette “Jandarma Disiplin Kanunu 7068 PDF”, “7068 Jandarma Disiplin Kanunu” veya “7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri” şeklinde yapılan aramalar esasen aynı mevzuatı hedeflemektedir.

Burada özellikle belirtilmesi gereken husus, 7068 sayılı Kanun’un yalnızca hangi davranışların cezalandırılacağını göstermemesidir. Kanun aynı zamanda disiplin amirlerini, disiplin kurullarını, soruşturmanın yürütülme biçimini, zamanaşımını, savunma hakkını, itirazı, kararların kesinleşmesini ve yargı denetimini de düzenlemektedir. Bu nedenle yalnızca 8. maddedeki fiillere bakılarak bir disiplin dosyasının hukuka uygunluğu değerlendirilemez.

Jandarma Disiplin Yönetmeliği Nedir?

Bu bölüm, kullanıcıların sıklıkla yönelttiği “Jandarma disiplin yönetmeliği nedir?” sorusundaki kavram karmaşasını gidermeyi amaçlamaktadır.

Jandarma disiplin hukukunun temel kaynağı bir yönetmelik değil, 7068 sayılı Kanun’dur. Kanunun 35. maddesinde disiplin kurullarının toplanması, görüşmesi ve karar vermesi ile Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususların Bakanlık tarafından yürürlüğe konulacak düzenlemelerle belirlenebileceği öngörülmüştür. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personel Yönetmeliği de personelle ilgili çeşitli soruşturma ve statü meselelerinde hükümler içermektedir. Ancak disiplin cezasının kanuni dayanağı aranırken esas olarak 7068 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınmalıdır.

Bu ayrım önemlidir. Bir talimat, kurum içi düzenleme veya yönetmelik, kanunda öngörülmeyen yeni bir disiplin cezası ihdas edemez. Disiplin hukukunda yaptırımın hukuki dayanağı, idarenin düzen ve disiplin ihtiyacının yanında kanunilik ilkesine de uygun olmalıdır.

7068 Sayılı Kanuna Göre Jandarma Disiplin Cezaları Nelerdir?

Bu bölüm, “7068 disiplin cezaları nelerdir?” ve “Jandarma disiplin cezaları sırasıyla nelerdir?” sorularına doğrudan cevap vermektedir.

7068 sayılı Kanun’un güncel sistematiğinde disiplin cezalarının türleri 7. maddede düzenlenmiştir. Buna göre Jandarma personeline uygulanabilecek yaptırımlar uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezalarıdır.

Uyarma Cezası Nedir?

Uyarma cezası, personele görevinin yerine getirilmesinde veya hâl ve hareketlerinde daha dikkatli davranması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir.

Uyarma disiplin sisteminin en hafif yaptırımı olmakla birlikte hukuki sonuç doğuran bir disiplin cezasıdır. Bu nedenle “sadece uyarı verildi” düşüncesiyle tebliğ edilen işlemin önemsiz kabul edilmesi doğru değildir. Disiplin kayıtlarının ilerleyen dönemde personelin disiplin geçmişinin değerlendirilmesinde önem taşıyabileceği unutulmamalıdır.

Kınama Cezası Nedir?

Kınama, personele görevinin icrasında veya davranışlarında kusurlu olduğunun yazılı biçimde bildirilmesidir.

Kınama cezası da personelin özlük dosyasında yer alan ve hukuki sonuç meydana getiren idari bir yaptırımdır. Cezanın uygulanabilmesi için isnat edilen fiilin gerçekleştiğinin ortaya konulması ve fiilin kanunda kınama yaptırımına bağlanan disiplin ihlalinin unsurlarını taşıması gerekir.

Aylıktan Kesme Cezası Nedir?

Aylıktan kesme cezası, fiilin ağırlığına göre personelin zam ve tazminatlar dışında kalan brüt aylığından on beş günlüğe kadar kesinti yapılması sonucunu doğurur.

Bu cezada özellikle fiilin hangi alt sınır veya üst sınır içerisinde değerlendirildiği, ceza miktarının neden o seviyede belirlendiği ve idarenin takdir yetkisini hangi gerekçeyle kullandığı önem taşır. Çünkü 7068 sayılı Kanun, takdir yetkisinin keyfî kullanılmasını değil gerekçelendirilmesini öngörmektedir.

Kısa Süreli Durdurma Cezası Nedir?

Kısa süreli durdurma cezası, personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin dört, altı veya on ay süreyle durdurulmasıdır.

Bu yaptırım artık yalnızca personelin “ceza alması” şeklinde değerlendirilmemelidir. Kademe ve kariyer süreçleri bakımından sonuç doğurabilecek olması nedeniyle cezanın hukuki niteliği, fiilin doğru vasıflandırılması ve yetkili kurul tarafından verilmesi özellikle önemlidir.

Uzun Süreli Durdurma Cezası Nedir?

Uzun süreli durdurma cezası, personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin on iki, on altı, yirmi veya yirmi dört ay süreyle durdurulmasıdır.

Durdurma cezasının süresi arttıkça personelin mesleki kariyerine etkisi de ağırlaşmaktadır. Bu nedenle idarenin cezanın süresini belirlerken olayın işleniş şekli, hizmet üzerindeki etkisi, zarar veya tehlikenin ağırlığı, kusurun derecesi ve personelin önceki disiplin durumunu değerlendirmesi gerekir.

Meslekten Çıkarma Cezası Nedir?

Meslekten çıkarma, personelin Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır.

Bu yaptırım, kişinin yalnızca mevcut görev yerinden ayrılması anlamına gelmez. Jandarma, Emniyet ve Sahil Güvenlik teşkilatlarında yeniden çalışma imkânını ortadan kaldıran son derece ağır bir disiplin yaptırımıdır. Bu nedenle meslekten çıkarma dosyalarında isnat edilen fiilin unsurları, deliller, soruşturma usulü, savunma hakkı ve yetkili disiplin kurulunun oluşumu ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Devlet Memurluğundan Çıkarma Cezası Nedir?

Devlet memurluğundan çıkarma, personelin bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmasıdır.

Meslekten çıkarma ile Devlet memurluğundan çıkarma birbirinden farklı yaptırımlardır. Meslekten çıkarma genel kolluk teşkilatlarında tekrar çalışmayı engellerken, Devlet memurluğundan çıkarma çok daha geniş sonuç doğurmakta ve kişinin yeniden Devlet memurluğuna atanmasını engellemektedir.

7068 Sayılı Kanun Madde 8 Neyi Düzenler?

Bu bölümün amacı, “7068 sayılı Kanun Madde 8” şeklinde yapılan yoğun aramaların hangi hukuki düzenlemeyi hedeflediğini açıklamaktır.

7068 sayılı Kanun’un 7. maddesi disiplin cezası türlerini tanımlarken, 8. maddesi hangi fiillerin hangi disiplin cezasını gerektirdiğini düzenlemektedir. Bu nedenle bir disiplin soruşturmasında yalnızca “aylıktan kesme cezası verilmiştir” denilmesi yeterli değildir. Hangi davranışın 8. maddedeki hangi disiplin normuyla ilişkilendirildiğinin açıkça ortaya konulması gerekir.

Kanunun 8. maddesi oldukça ayrıntılıdır. Silah, araç, gereç ve kıyafetin bakımına ilişkin yükümlülüklerden göreve geç kalmaya; amir ve üstlerle ilişkilerden nöbet görevlerine; emirlerin yerine getirilmesinden görevi savsaklamaya; görevin veya mesleğin saygınlığıyla bağdaşmayan davranışlardan ağır nitelikteki meslekten çıkarma sebeplerine kadar geniş bir disiplin alanı düzenlenmiştir.

Bu nedenle “Benim yaptığım eylem hangi disiplin cezasına girer?” sorusunun cevabı yalnızca olayın genel anlatımına göre verilemez. Olayın tarihi, yeri, görevle bağlantısı, verilen emirlerin içeriği, varsa tutanak ve kamera kayıtları, tanık anlatımları, yazışmalar ve personelin savunması birlikte değerlendirilerek fiilin hukuki vasfı belirlenmelidir.

İdarenin olayın gerçek niteliğiyle bağdaşmayan daha ağır bir disiplin normuna dayanması, disiplin işleminin sebep ve konu unsurları yönünden hukuka uygunluğunun tartışılmasına yol açabilir.

Jandarma Disiplin Cezasında Takdir Yetkisi Sınırsız mıdır?

Bu bölümün amacı, aynı tür olaylarda neden farklı cezalar verilebildiği ve disiplin amirinin hangi ölçütleri dikkate almak zorunda olduğu sorusuna cevap vermektir.

7068 sayılı Kanun’a göre disiplin amirleri ve disiplin kurulları takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli şekilde kullanmak zorundadır. Takdir hakkının gerekçeli kullanılması ayrıca kanuni bir zorunluluktur.

Ceza belirlenirken disiplinsizliğin nasıl işlendiği, olayın zamanı ve yeri, hizmet üzerindeki olumsuz etkisinin ağırlığı, meydana gelen zarar veya tehlike, personelin kusurunun derecesi, daha önceki disiplin durumu ile samimi ikrar ve pişmanlık gibi hususların değerlendirilmesi gerekir.

Dolayısıyla disiplin kararında yalnızca “fiilin sübut bulduğu” şeklinde soyut bir değerlendirme yapılması her durumda yeterli değildir. Özellikle cezanın alt ve üst sınırının bulunduğu durumlarda neden belirli bir ceza miktarının tercih edildiğinin anlaşılabilir olması gerekir.

İyi Sicil veya Olumlu Geçmiş Daha Hafif Ceza Sağlar mı?

7068 sayılı Kanun, kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi değerlendirme puanı alan personel bakımından bir derece hafif ceza uygulanabilmesine imkân tanımaktadır.

Buradaki düzenleme otomatik bir ceza indirimi şeklinde anlaşılmamalıdır. Bununla birlikte personelin olumlu hizmet geçmişi ve değerlendirme durumunun hiç incelenmemesi veya daha hafif ceza uygulanmamasının hiçbir gerekçeyle açıklanmaması, somut olayın özelliklerine göre hukuki tartışma konusu olabilir.

Jandarma Disiplin Amiri Kimdir?

Bu bölümün amacı, disiplin soruşturmasını kimin başlatabileceği ve her amirin her cezayı verip veremeyeceği sorularını açıklamaktır.

Disiplin amiri, 7068 sayılı Kanun tarafından disiplin cezası verme yetkisi tanınmış ilk amirdir. Bunun yanında üst disiplin amirleri de kanunun belirlediği yetki sistemi içerisinde görev yapar.

Maiyetindeki bir personelin disiplin suçu oluşturabilecek fiilini veya mesleğe aykırı davranışını öğrenen disiplin amiri, olayın araştırılması gerektiği kanaatine ulaşırsa soruşturmayı bizzat yapabileceği gibi yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar aracılığıyla da yürütebilir.

Soruşturmacının görevlendirilmesi de hukuki kurallara tabidir. Kanunda öngörülen şartları taşımayan veya soruşturmanın tarafsızlığı konusunda ciddi sorun meydana getiren bir soruşturmacının görevlendirilmesi, ilerleyen aşamalarda disiplin işleminin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Her disiplin amirinin bütün disiplin cezalarını verme yetkisi bulunmadığından, cezanın kim tarafından verildiği mutlaka kontrol edilmelidir. Yetki kamu hukukunda temel bir geçerlilik şartıdır ve yetkisiz makam tarafından tesis edilen disiplin cezası hukuka aykırılık oluşturabilir.

Jandarma Disiplin Kurulları Nelerdir?

Bu bölüm, “Disiplin kurulunda ne oluyor?” ve “Jandarma disiplin kurulu kimlerden oluşur?” sorularının cevaplandırılması amacıyla hazırlanmıştır.

7068 sayılı Kanun, Jandarma Genel Komutanlığının merkez ve taşra teşkilatında farklı disiplin kurulları öngörmektedir. İl jandarma disiplin kurulları, eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurulları, belirli komutanlıklar bünyesinde oluşturulan disiplin kurulları, Jandarma Genel Komutanlığı Merkez Disiplin Kurulu ve Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu bunların başlıcalarıdır.

Hangi kurulun görevli olduğu; personelin rütbesi, statüsü, görev yaptığı teşkilat birimi ve verilmesi düşünülen disiplin cezasının türüne göre değişebilir. Dolayısıyla disiplin kurulunun yalnızca ismine bakılarak görevli olduğu sonucuna varılması doğru değildir.

Kanunun 20. maddesi, Jandarma teşkilatındaki disiplin kurullarının hangi personel grupları hakkında hangi cezaları verebileceğini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir. Disiplin dosyasının görevli olmayan bir kurul tarafından karara bağlanması, idari işlemin yetki unsuru yönünden hukuka uygunluğunu doğrudan etkiler.

Disiplin Kurulunda Ne Olur?

Disiplin kurulu önüne gelen dosyada olayın hukuki niteliği, toplanan deliller, personelin savunması ve isnat edilen fiilin hangi disiplin cezasını gerektirdiği değerlendirilir.

Kurul yalnızca önündeki soruşturma raporunun sonucunu onaylayan bir makam değildir. Kanunun kendisine tanıdığı yetkiler çerçevesinde dosyayı değerlendirmesi, gerekiyorsa bilgi ve belgeleri incelemesi ve kararını gerekçelendirmesi gerekir.

Kurul soruşturma sonucunda disiplin cezası verilmesine, ceza verilmesine yer olmadığına, karar verilmesine yer olmadığına veya kurulun yetkisizliğine karar verebilir. Verilen disiplin cezasının gerekçesinde fiilin unsurlarıyla ceza miktarının belirlenmesinde dikkate alınan hususların gösterilmesi gerekir.

Jandarma Disiplin Soruşturması Nasıl Yapılır?

Bu bölümün amacı, hakkında disiplin soruşturması başlatılan personelin karşılaşabileceği süreci başlangıçtan karara kadar açıklamaktır.

Disiplin soruşturması, disiplinsizlik yaptığı iddia edilen personel hakkında hukuki karar verilebilmesini sağlamak amacıyla yürütülen araştırma ve inceleme sürecidir. Soruşturmanın amacı önceden verilmiş bir cezaya gerekçe üretmek değil, olayın gerçek durumunu ortaya çıkarmaktır.

Disiplin Olayının Öğrenilmesi

Süreç çoğunlukla tutanak, ihbar, şikâyet, amir tespiti, denetim raporu, görev kayıtları, kamera görüntüleri, yazışmalar veya başka bir idari işlem sırasında olayın öğrenilmesiyle başlar.

Ancak olayın öğrenilmesi tek başına kişinin suçlu olduğunu göstermez. Bu aşamada yapılması gereken, isnadın disiplin soruşturmasını gerektirip gerektirmediğinin değerlendirilmesidir.

Soruşturmacı Görevlendirilmesi

Disiplin amiri soruşturmayı kendisi gerçekleştirebilir veya yazılı şekilde soruşturmacı görevlendirebilir.

Soruşturmacı olayla ilgili belgeleri toplayabilir, ifadeleri değerlendirebilir, gerekli incelemeleri yapabilir ve olayın disiplin hukuku bakımından niteliğini ortaya koymaya çalışır.

Burada soruşturmanın tarafsızlığı büyük önem taşır. Olayın tarafı konumundaki kişilerin etkisi altında yürütülen veya yalnızca cezalandırıcı delillerin toplandığı, personelin lehine hususların değerlendirilmediği bir soruşturmanın hukuki yeterliliği tartışılabilir.

Delillerin Toplanması

Disiplin cezası varsayıma veya yalnızca soyut kanaate dayanmamalıdır. Olayın özelliğine göre tutanaklar, görev çizelgeleri, kamera kayıtları, telsiz kayıtları, elektronik veriler, mesaj ve yazışmalar, tanık ifadeleri, sağlık belgeleri, nöbet kayıtları, giriş çıkış verileri veya diğer somut belgeler önem kazanabilir.

Tutanakların disiplin soruşturmalarında önemli delil niteliği bulunmakla birlikte her tutanak tartışılmaz ve mutlak gerçek olarak kabul edilmemelidir. Tutanakta yer alan anlatımın diğer delillerle uyumu, tutanağı düzenleyen kişilerin olayla ilişkisi ve personelin karşı açıklamaları değerlendirilmelidir.

Personelin Savunmasının Alınması

Disiplin cezası verilmeden önce savunma hakkının kullandırılması zorunludur. Savunma yalnızca şekli bir prosedür değildir; disiplin hukukunun temel güvencelerinden biridir.

Savunma talebinde personele hangi eylemin isnat edildiğinin açık biçimde bildirilmesi gerekir. Kişi hangi davranışı nedeniyle hangi olay hakkında savunma yaptığını anlayabilmelidir. Aksi durumda savunmanın etkili kullanılması güçleşir.

Karar Verilmesi ve Tebliğ

Soruşturmanın ardından yetkili disiplin amiri veya kurul tarafından karar verilir. Disiplin kurulu kararlarının gerekçeli olması ve ilgiliye tebliğ edilmesi gerekir.

Tebliğ tarihi özellikle itiraz ve dava süreleri bakımından son derece önemlidir. Bu nedenle personele teslim edilen disiplin kararının ve tebliğ belgesinin saklanması gerekir.

Jandarma Disiplin Soruşturmasında Savunma Hakkı

Bu bölüm, disiplin soruşturmasının en önemli hukuki güvencelerinden biri olan savunma hakkını ayrıntılı biçimde açıklamaktadır.

7068 sayılı Kanun uyarınca disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. Personelden savunma istendiğinde verilecek süre yedi günden az olamaz. Süresi içerisinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılabilir.

Bu nedenle savunma istem yazısının tebliğ edildiği tarih dikkatle kontrol edilmelidir. Savunmanın hazırlanması için kanundaki asgari sürenin altında süre verilmesi, savunma hakkının etkili şekilde kullanılmasını engelleyebilir.

Disiplin Dosyası İncelenebilir mi?

Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, savunmasının istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir.

Bu hak, savunmanın gerçek anlamda hazırlanabilmesi için önemlidir. Kişinin kendisi hakkında hangi delillerin bulunduğunu bilmeden etkili bir savunma hazırlaması çoğu durumda mümkün değildir.

Meslekten Çıkarma İstenen Personelin Hakları Nelerdir?

Hakkında meslekten çıkarma veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası talep edilen personel bakımından savunma güvenceleri daha geniştir.

Bu kişiler soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendileri ya da vekilleri aracılığıyla savunma yapabilir. Ağır yaptırımlar bakımından bu güvencelerin eksiksiz kullandırılması özellikle önem taşımaktadır.

Jandarma Disiplin Savunması Nasıl Yazılır?

Bu bölümün amacı, disiplin savunmasının yalnızca “suçlamayı kabul etmiyorum” şeklindeki genel bir açıklamadan ibaret olmaması gerektiğini göstermektir.

Etkili bir Jandarma disiplin savunmasında öncelikle isnat edilen fiil net biçimde tespit edilmelidir. Olayın hangi tarih ve saatte meydana geldiği, personelin o sırada hangi görevde bulunduğu, emrin veya talimatın içeriği, olayın nasıl gerçekleştiği ve idarenin hangi delillere dayandığı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Savunmada olay kronolojik ve anlaşılır biçimde anlatılmalı; varsa hukuka aykırı veya eksik tutanaklar, çelişkili tanık ifadeleri, kamera veya görev kayıtları, sağlık veya mazeret belgeleri açıklanmalıdır.

İkinci olarak fiilin hukuki vasfı değerlendirilmelidir. Personelin davranışı gerçekleşmiş olsa bile idare tarafından seçilen disiplin maddesinin unsurları oluşmamış olabilir. Disiplin hukukunda fiilin doğru nitelendirilmesi önemlidir.

Üçüncü olarak kusur ve ölçülülük değerlendirmesi yapılmalıdır. 7068 sayılı Kanun kasten veya taksirle işlenebilecek disiplin fiillerini düzenlediğinden, personelin davranışındaki kusurun derecesi cezanın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Son olarak personelin hizmet geçmişi, olumlu sicilleri, başarıları ve önceki disiplin durumu somut olay bakımından önem taşıyorsa savunmada açıklanmalıdır. Savunmanın amacı yalnızca olayın gerçekleşmediğini ileri sürmek değil, idarenin hukuken değerlendirmesi gereken bütün unsurları dosyaya sunmaktır.

Jandarma Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı Süresi Nedir?

Bu bölüm, disiplin soruşturmalarında sürenin hangi tarihten başlayacağı ve idarenin ne kadar süre içerisinde harekete geçmesi gerektiğini açıklamaktadır.

7068 sayılı Kanun’un 29. maddesine göre uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma ve uzun süreli durdurma cezalarını gerektiren fiiller bakımından, fiilin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.

Meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezalarını gerektiren fiillerde ise bu süre altı aydır.

Bunun yanında fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmemesi hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Tamamlanmış, kesintisiz veya zincirleme nitelikteki davranışlarda sürenin başlangıcının belirlenmesi olayın hukuki niteliğine göre farklılaşabilir.

Özellikle zamanaşımı hesabında “olayın kurum içinde bilindiği tarih” ile “yetkili disiplin amirinin öğrendiği tarih” kavramlarının birbirine karıştırılmaması gerekir. Somut dosyada öğrenme tarihini gösteren evrakın belirlenmesi önemlidir.

Kanunun 29. maddesinin dördüncü fıkrasında da mahkeme tarafından belirli nedenlerle iptal edilen disiplin cezalarının yeniden değerlendirilmesine ilişkin özel bir düzenleme bulunmaktadır. Bu hüküm 2024 yılında yeniden düzenlenmiş olup güncel disiplin dosyalarında eski mevzuat metinleri yerine yürürlükteki hükmün esas alınması gerekir.

Jandarma Disiplin Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır?

Bu bölümün amacı, disiplin cezası alan personelin idari itiraz hakkının kapsamını ve süresini açıklamaktır.

7068 sayılı Kanun’a göre disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına, cezanın tebliğinden itibaren on gün içinde itiraz edilebilir. Kural olarak itiraz bir üst disiplin amirine yazılı şekilde yapılır.

Jandarma Genel Komutanının doğrudan verdiği disiplin cezalarında itiraz Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna yapılmaktadır. Kanun ayrıca diğer bazı üst makamların doğrudan verdiği cezalar bakımından özel itiraz mercileri belirlemiştir.

İtiraz yetkili merci tarafından otuz gün içinde karara bağlanır. İtiraz haklı görülürse ceza hafifletilebilir veya tamamen kaldırılabilir. İtiraz üzerine önceki cezadan daha ağır ceza verilemez.

Disiplin Kurulu Kararına İtiraz Edilebilir mi?

7068 sayılı Kanun, Bakan ile disiplin kurullarının verdiği disiplin cezaları bakımından idari itiraz yerine doğrudan idari yargı yolunu öngörmektedir.

Bu nedenle cezanın bir disiplin amiri tarafından mı yoksa disiplin kurulu tarafından mı verildiği, başvurulacak hukuki yolun belirlenmesinde önemlidir.

Yanlış makama yapılan başvuruların süre bakımından risk doğurabileceği unutulmamalı; tebliğ edilen kararın hangi makam tarafından verildiği ve hangi aşamada kesinleştiği dikkatle incelenmelidir.

Jandarma Disiplin Cezasına Karşı İptal Davası Açılabilir mi?

Bu bölüm, disiplin cezasına karşı yargısal korunmanın nasıl sağlanabileceğini açıklamaktadır.

Kesinleşen Jandarma disiplin cezalarına karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. 7068 sayılı Kanun, kesinleşen disiplin cezalarının yargı denetimine açık olduğunu açıkça düzenlemektedir. Dava süresi kesinleşmiş cezanın personele tebliğiyle işlemeye başlar.

İdari yargıda disiplin cezası incelenirken işlem yalnızca “personel eylemi gerçekleştirdi mi?” sorusu üzerinden değerlendirilmez. İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka uygunluğu denetlenir.

Disiplin Cezasının İptal Sebepleri Nelerdir?

Bir Jandarma disiplin cezasının hukuka aykırı olduğu iddiası birçok farklı gerekçeye dayanabilir.

Cezayı veren makamın yetkisiz olması, soruşturmacının görevlendirilmesindeki hukuki sorunlar, savunma hakkının kullandırılmaması, savunma için yeterli sürenin verilmemesi, soruşturma dosyasının incelettirilmemesi, maddi olayın yeterli delille ortaya konulamaması, fiilin yanlış disiplin maddesi kapsamında değerlendirilmesi, lehe delillerin dikkate alınmaması, kararın gerekçesiz olması, takdir yetkisinin ölçüsüz kullanılması veya zamanaşımı sürelerinin geçirilmesi somut olayın özelliğine göre hukuka aykırılık iddiaları arasında yer alabilir.

Disiplin hukukunda her dosyanın kendi maddi vakıasına göre değerlendirilmesi gerekir. Aynı maddeye dayanılarak verilen iki ceza, delil durumu veya soruşturma usulü farklı olduğu için hukuken birbirinden tamamen farklı sonuçlar doğurabilir.

Jandarma Disiplin Cezasında Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?

Bu bölümün amacı, iptal davası açıldığında disiplin cezasının dava sonuna kadar uygulanmasını engellemenin mümkün olup olmadığını açıklamaktır.

Disiplin cezasına karşı açılan idari davada koşullarının bulunması hâlinde yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Yürütmenin durdurulması için idari işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların ortaya çıkması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle meslekten çıkarma, Devlet memurluğundan çıkarma veya personelin kariyer ve özlük hakları üzerinde ağır sonuç doğuran işlemlerde yürütmenin durdurulması talebinin somut gerekçelerle açıklanması önem taşır.

Yalnızca “işlem hukuka aykırıdır” denilmesi yerine, soruşturmadaki hukuka aykırılıkların ve işlemin uygulanmaya devam etmesinin personel üzerinde meydana getireceği somut sonuçların ortaya konulması gerekir.

Ceza Soruşturması Varsa Jandarma Disiplin Soruşturması Bekler mi?

Bu bölüm, aynı eylem nedeniyle hem ceza soruşturması hem de disiplin soruşturması yürütülmesinin mümkün olup olmadığını açıklamaktadır.

7068 sayılı Kanun’a göre bir fiil nedeniyle adli soruşturma veya kovuşturma yürütülmesi, aynı fiil hakkında disiplin soruşturması yapılmasını ve disiplin cezası uygulanmasını kural olarak engellemez. Disiplin hukuku ile ceza hukuku farklı hukuki amaçlara sahip iki ayrı sorumluluk alanıdır.

Ancak bu bağımsızlık, ceza dosyasında ortaya çıkan hiçbir maddi tespitin disiplin dosyası açısından önem taşımayacağı anlamına gelmez. Ceza yargılamasında fiilin hiç gerçekleşmediğine veya kişinin eylemi işlemediğine ilişkin kesin maddi tespitlerin disiplin işlemi üzerindeki etkisi somut olayın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla “hakkımda takipsizlik verildi, disiplin cezası otomatik kalkar” veya “ceza davası devam ettiği için disiplin soruşturması yapılamaz” şeklindeki genellemeler hukuken doğru değildir.

Jandarma Disiplin Ceza Puanı Nedir?

Bu bölümün amacı, tek tek disiplin cezalarının yanında toplam disiplin geçmişinin nasıl meslekten çıkarma sonucuna yol açabileceğini açıklamaktır.

7068 sayılı Kanun’un 12. maddesi, disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme kavramını disiplin ceza puanları üzerinden düzenlemektedir.

En son disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde yirmi disiplin ceza puanına ulaşılması veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki ya da daha fazla disiplin cezası alınması, Kanunda belirtilen koşullarla meslekten çıkarma sonucunu doğurabilir.

Benzer şekilde son beş yıllık dönemde kırk disiplin ceza puanına ulaşılması veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş veya daha fazla disiplin cezası alınması da disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme kapsamında değerlendirilir. Aynı disiplin dosyasında birden fazla ceza bulunması hâlinde puan hesabında en yüksek cezanın puanı esas alınır.

Bu düzenleme nedeniyle hafif görünen disiplin cezalarının dahi personelin uzun dönemli disiplin geçmişi üzerinde birikimli etkisi bulunabilir.

Jandarma Disiplin Cezası Sicilden Silinir mi?

Bu bölüm, geçmişte alınmış disiplin cezasının belirli süre geçtikten sonra özlük dosyasından çıkarılıp çıkarılamayacağını açıklamaktadır.

Meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma dışında kalan disiplin cezaları bakımından belirli koşullarla özlük dosyasından silinme talebinde bulunulabilir.

Uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından itibaren beş yıl; diğer cezaların uygulanmasından itibaren on yıl geçtikten sonra atamaya yetkili amire başvurulması mümkündür. Ancak sürenin geçmesi cezanın kendiliğinden silinmesi anlamına gelmez. İlgilinin bu dönem içerisindeki davranışları değerlendirilerek talep hakkında karar verilir.

Bu nedenle disiplin cezası alan personelin yalnızca cezanın ilk etkilerini değil uzun dönemli özlük dosyası sonuçlarını da değerlendirmesi gerekir.

Jandarma Disiplin Cezası Alınca Ne Olur?

Bu bölüm, kullanıcıların doğrudan sorduğu “Disiplin alınca ne oluyor?” sorusunun pratik sonuçlarını açıklamaktadır.

Cezanın sonucu, verilen disiplin yaptırımının türüne göre değişir. Uyarma ve kınama yazılı disiplin kaydı meydana getirirken aylıktan kesme doğrudan mali sonuç doğurur. Kısa ve uzun süreli durdurma kademe ilerlemesini etkileyebilir. Meslekten çıkarma kişinin genel kolluk teşkilatlarında tekrar çalışmasını engellerken Devlet memurluğundan çıkarma kamu personeli statüsü bakımından çok daha ağır sonuç meydana getirir.

Bunun yanında alınan disiplin cezalarının birikmesi, 7068 sayılı Kanun’un ceza puanı hükümleri çerçevesinde ayrıca meslekten çıkarma tehlikesi doğurabilir.

Disiplin cezasının kariyer, terfi, atama veya personelin tabi olduğu özel statü mevzuatına etkisi değerlendirilirken yalnızca 7068 sayılı Kanun değil personelin tabi olduğu diğer özel mevzuatın da birlikte incelenmesi gerekebilir.

Jandarma Disiplin İşlemlerinde En Sık Yapılan Hukuki Hatalar

Bu bölümün amacı, disiplin dosyalarında yalnızca fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğine odaklanmak yerine işlemin tamamının hukuki denetiminin yapılması gerektiğini göstermektir.

Uygulamada önemli sorunlardan biri, disiplin soruşturmasının sonucunun soruşturmanın başlangıcında belirlenmiş gibi hareket edilmesidir. Oysa soruşturmanın amacı personele ceza vermek değil maddi gerçeği araştırmaktır.

Bir başka sorun, savunma isteminin yeterince açık olmamasıdır. Personelin hangi fiille suçlandığını, olayın tarihini ve kendisinden hangi konuda açıklama beklendiğini anlayamadığı savunma istemleri etkili savunma hakkını zedeleyebilir.

Fiilin yanlış disiplin maddesi kapsamında değerlendirilmesi de önemli bir hukuki sorundur. Olayın gerçekleşmiş olması tek başına idarenin seçtiği disiplin suçunun oluştuğunu göstermez. Kanundaki fiilin unsurlarının somut olayda gerçekleşmesi gerekir.

Yetkili makamın belirlenmesindeki hatalar, soruşturmacının konumu, deliller arasındaki çelişkilerin giderilmemesi, personelin lehine delillerin değerlendirilmemesi, takdir yetkisinin gerekçesiz kullanılması ve zamanaşımı sürelerinin dikkate alınmaması da disiplin işleminin hukuka uygunluğunu etkileyebilecek hususlardır.

7068 Sayılı Kanun ile 6413 Sayılı TSK Disiplin Kanunu Arasındaki Fark Nedir?

Bu bölüm, Jandarma personelinin askerî nitelikli görev yapması nedeniyle ortaya çıkan en yaygın mevzuat karışıklığını gidermektedir.

7068 sayılı Kanun genel kolluk personelinin disiplin rejimini düzenler. Jandarma Genel Komutanlığı bünyesindeki profesyonel personelin büyük bölümü bu Kanun kapsamındadır.

6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu ise esas olarak Türk Silahlı Kuvvetleri disiplin rejimini düzenlemektedir. Jandarma Genel Komutanlığı emrine verilen yükümlü erbaş ve erler bakımından 6413 sayılı Kanunun uygulanacağı 7068 sayılı Kanunda açıkça belirtilmiştir.

Dolayısıyla herhangi bir Jandarma disiplin dosyasının değerlendirilmesindeki ilk adımlardan biri personelin statüsünü tespit etmektir. Yanlış disiplin rejiminin uygulanması, işlemin hukuki temelini doğrudan etkileyebilir.

Jandarma Disiplin Hukukunda Önemli Noktalar

Jandarma disiplin hukukunda en önemli nokta, disiplinin yalnızca emir-komuta ilişkisi üzerinden değerlendirilmemesidir. Disiplin cezası idari işlem niteliğindedir ve idarenin her işlemi gibi hukuk kurallarına uygun olmak zorundadır.

İkinci önemli husus personelin statüsüdür. Profesyonel Jandarma personeli bakımından 7068 sayılı Kanun temel mevzuat iken Jandarma emrine verilen yükümlü erbaş ve erlerde 6413 sayılı Kanun uygulanır.

Üçüncü önemli husus, disiplin cezasının türü ile cezayı gerektiren fiilin birbirinden ayrılmasıdır. Güncel 7068 sayılı Kanun sistematiğinde ceza türleri 7. maddede, disiplin cezasını gerektiren somut fiiller ise 8. maddede düzenlenmektedir.

Dördüncü husus savunma hakkıdır. Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez ve savunma için personele yedi günden az süre tanınamaz.

Beşinci husus zamanaşımıdır. Disiplin amirinin fiili öğrenme tarihi ile fiilin işlenme tarihi ayrı ayrı dikkate alınmalıdır.

Altıncı husus, cezayı veren makamın yetkisidir. Disiplin amirlerinin ve disiplin kurullarının yetkileri birbirinden farklıdır.

Son olarak disiplin cezasının yalnızca verildiği gün meydana getirdiği sonuçlara bakılmamalıdır. Personelin özlük dosyası, ceza puanı, kariyer ve mesleki statüsü bakımından ilerleyen yıllarda da sonuç doğurabilecek bir idari işlem söz konusudur.

Jandarma Disiplin Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Jandarma disiplin ne demek?

Jandarma disiplin; personelin görev, hizmet, hiyerarşi ve mesleki davranış kurallarına uygun hareket etmesini sağlamak amacıyla oluşturulan ve ihlal hâlinde hukuki yaptırım uygulanmasını öngören disiplin rejimidir. Profesyonel Jandarma personeli bakımından temel düzenleme 7068 sayılı Kanun’dur.

Jandarma disiplin tanımı nedir?

7068 sayılı Kanunda “disiplinsizlik”, Kanuna göre disiplin cezasıyla cezalandırılan fiilleri ifade eder. Bu nedenle disiplin ihlalinin varlığından söz edebilmek için davranışın hukuken disiplin yaptırımına bağlanmış olması gerekir.

Jandarma Disiplin Kanunu hangisidir?

Jandarma personelinin temel disiplin kanunu 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’dur.

7068 sayılı Kanun kimleri kapsar?

Jandarma Genel Komutanlığında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler ile diğer sınıflardaki memurlar Kanun kapsamındadır.

Jandarmadaki yükümlü erlere 7068 uygulanır mı?

Hayır. Jandarma Genel Komutanlığı emrine verilen yükümlü erbaş ve erler bakımından 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu uygulanır.

Jandarma disiplin cezaları nelerdir?

7068 sayılı Kanuna göre uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezaları bulunmaktadır.

7068 sayılı Kanun Madde 8 neyi düzenler?

Madde 8, hangi fiillerin hangi disiplin cezasını gerektirdiğini düzenler. Disiplin cezalarının tür ve tanımları ise Kanunun 7. maddesinde yer almaktadır.

Jandarma disiplin soruşturması nasıl başlar?

Disiplin amirinin disiplinsizlik oluşturabileceği düşünülen bir fiili öğrenmesi ve olayın araştırılması gerektiğine kanaat getirmesi üzerine soruşturma başlatılabilir. Amir soruşturmayı kendisi yapabilir veya mevzuata uygun şekilde soruşturmacı görevlendirebilir.

Jandarma disiplin soruşturmasında savunma süresi kaç gündür?

Savunma için personele verilen süre yedi günden az olamaz.

Jandarma disiplin dosyası incelenebilir mi?

Savunması istenen personel, bu aşamadan itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir.

Disiplin kurulunda avukatla savunma yapılabilir mi?

Meslekten çıkarma veya Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel disiplin kurulunda kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü veya yazılı savunma yapabilir.

Jandarma disiplin cezasına kaç gün içinde itiraz edilir?

Disiplin amiri tarafından verilen cezaya tebliğden itibaren on gün içerisinde itiraz edilebilir. Yetkili itiraz makamı cezayı veren disiplin amirine göre belirlenir.

Disiplin kurulunun verdiği cezaya itiraz edilir mi?

Bakan ile disiplin kurullarının verdiği disiplin cezaları bakımından 7068 sayılı Kanun idari yargı yolunu öngörmektedir.

Jandarma disiplin cezasına karşı dava açılabilir mi?

Evet. Kesinleşmiş disiplin cezasına karşı yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.

Disiplin soruşturması devam ederken ceza davası beklenir mi?

Kural olarak hayır. Adli soruşturma veya kovuşturmanın bulunması disiplin soruşturmasının ayrıca yürütülmesine engel değildir.

Ceza davasından beraat etmek disiplin cezasını otomatik kaldırır mı?

Her durumda otomatik olarak kaldırmaz. Ceza yargılaması ile disiplin sorumluluğu farklı hukuki alanlardır. Bununla birlikte beraat kararındaki maddi tespitlerin disiplin dosyasına etkisi somut olayın özelliğine göre değerlendirilmelidir.

Kaç disiplin puanında meslekten çıkarma gündeme gelir?

Kanunda belirtilen diğer alternatifler saklı olmak üzere son bir yıllık dönemde yirmi, son beş yıllık dönemde kırk disiplin ceza puanına ulaşılması meslekten çıkarma sürecinin gündeme gelmesine neden olabilir.

Jandarma disiplin cezası sicilden silinebilir mi?

Meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma dışındaki cezalar bakımından Kanunda belirtilen beş veya on yıllık süreler sonunda şartları varsa özlük dosyasından silinme talebinde bulunulabilir.

Jandarma disiplin cezasında iyi sicil dikkate alınır mı?

Kurumdaki geçmiş çalışmaları olumlu olan ve iyi veya çok iyi değerlendirme puanına sahip personel bakımından bir derece hafif ceza uygulanabilmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır. Bunun uygulanması somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Jandarma disiplin cezasında zamanaşımı kaç yıldır?

Fiilin türüne göre öğrenme tarihinden itibaren soruşturmaya başlama bakımından bir ay veya altı aylık süreler söz konusudur. Ayrıca disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde ceza verilmemesi hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.

Sonuç

Jandarma disiplin sistemi, yalnızca kurum içi düzeni koruyan emir ve talimatlardan oluşan bir yapı değildir. Jandarma personeli hakkında disiplin soruşturması başlatılması ve disiplin cezası verilmesi, doğrudan personelin mesleki geleceğini, özlük haklarını ve bazı durumlarda kamu görevlisi statüsünü etkileyebilen idari işlemlerdir.

Bu nedenle bir Jandarma disiplin dosyasında öncelikle personelin hangi disiplin mevzuatına tabi olduğu belirlenmeli; daha sonra isnat edilen eylemin 7068 sayılı Kanun kapsamında hangi fiile karşılık geldiği, soruşturmayı yürüten ve cezayı veren makamların yetkisi, toplanan deliller, savunma hakkı, zamanaşımı, takdir yetkisinin kullanılması, cezanın ölçülülüğü ve hukuki başvuru yolları birlikte değerlendirilmelidir.

7068 sayılı Kanun, Jandarma personeline yönelik disiplin yaptırımlarını düzenlerken aynı zamanda disiplin amirinin yetkisini sınırlandıran önemli hukuki güvenceler de getirmektedir. Etkili savunma hakkı, soruşturma evrakını inceleme imkânı, kararların gerekçeli olması, disiplin amiri cezalarına itiraz ve kesinleşen disiplin cezalarına karşı idari yargıya başvurma imkânı bu güvencelerin başında gelmektedir.

Bu nedenle Jandarma disiplin süreçleri değerlendirilirken yalnızca “hangi ceza verilir?” sorusuna değil, “bu cezanın verilmesi için gerekli maddi ve hukuki şartlar oluşmuş mudur?” sorusuna da cevap aranmalıdır.

Osman Düz

Avukat

Avukat Osman DÜZ, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden “onur öğrencisi” derecesiyle mezun olmuştur. Öğrencilik sürecinde Adalet Bakanlığı ve Ankara Üniversitesi iş birliği ile yürütülen hukuk kliniklerine katılarak “insan hakları” konusunda çalışmalar yapmış; dahil olduğu eğitimlerle bilişim hukuku ve rekabet hukuku alanlarına odaklanmıştır.