UZMAN ÇAVUŞ SÖZLEŞME YENİLEME ŞARTLARI NELERDİR?

UZMAN ÇAVUŞ SÖZLEŞME YENİLEME VE UZATMA ŞARTLARI NELERDİR?

Uzman çavuş sözleşme yenileme süreci, yalnızca sözleşmenin sona ereceği tarihte yeni bir belgenin imzalanmasından ibaret değildir. Bu süreç; süresinde başvuru yapılması, olumlu sicil alınması, personelin sınıf ve branşına uygun münhal kadronun bulunması, mesleki yeterlilik değerlendirmelerinin başarıyla tamamlanması, sağlık şartlarının taşınması ve sözleşme yapmaya yetkili makamın değerlendirmesi gibi birbirini tamamlayan aşamalardan oluşmaktadır.

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu’nda “uzman erbaş” kavramı, uzman çavuşlar ile uzman onbaşıları birlikte ifade etmektedir. Bu nedenle uygulamada sıklıkla kullanılan “uzman çavuş sözleşme yenileme” ve “uzman çavuş sözleşme uzatma” ifadeleri, hukuki anlamda uzman erbaş sözleşmesinin yenilenmesi veya müteakip sözleşme süresinin uzatılması işlemini anlatmaktadır.

Uzman erbaşlar ilk göreve girişlerinde iki yıldan az, beş yıldan fazla olmamak üzere sözleşme yapmakta; sonraki sözleşmeleri ise bir yıldan az ve beş yıldan fazla olmamak kaydıyla kanunda öngörülen yaş haddine kadar uzatılabilmektedir. Bununla birlikte sözleşmenin uzatılması kendiliğinden gerçekleşmemekte, personelin gerekli şartları birlikte taşıması ve yetkili makam tarafından sözleşme yenileme işleminin onaylanması gerekmektedir.

Uzman çavuş sözleşme uzatma sürecinin kısa formülü

📅 Süresinde dilekçe
➜ 📊 En az yüzde 60 sicil
➜ 🧭 Uygun münhal kadro
➜ 🎯 Atış, spor ve mesleki yeterlilik
➜ 🩺 Uygun sağlık kurulu raporu
➜ ✅ Yetkili makamın kararı

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme Otomatik Bir Hak mıdır?

Uzman çavuş sözleşme yenileme işlemi otomatik olarak gerçekleşen bir kadro devamlılığı değildir. Sözleşmenin sona ermesiyle birlikte uzman erbaşın mevcut sözleşmeye dayalı görev süresi de sona ermektedir. Göreve devam edilebilmesi için personelin sözleşmesini yenilemek istediğini süresinde bildirmesi ve sözleşme yenileme şartlarını taşıdığının belirlenmesi gerekir.

Bununla birlikte sözleşmeli statüde görev yapılıyor olması, idarenin herhangi bir gerekçe göstermeksizin sözleşmeyi yenilememe yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez. İdareye tanınan takdir yetkisi; kamu yararı, hizmet gerekleri, eşitlik, objektiflik, ölçülülük ve hukuki güvenlik ilkeleriyle sınırlıdır. Sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin işlemin somut, denetlenebilir ve personelin durumuyla bağlantılı bir sebebe dayanması gerekir.

Özellikle personelin gerekli bütün şartları taşımasına rağmen yalnızca soyut kanaatlere, belgelendirilmeyen değerlendirmelere veya personel hakkında geçmişte ileri sürülmüş fakat doğrulanmamış iddialara dayanılarak sözleşmesinin yenilenmemesi hukuki uyuşmazlığa neden olabilir. Danıştay da sözleşmenin yenilenmemesine dayanak gösterilen olguların gerçek durumla uyumlu olup olmadığının araştırılması ve idari işlemin sebep unsurunun somut olarak ortaya konulması gerektiğini kabul etmektedir.

Uzman Çavuş Sözleşme Uzatma Süresi Kaç Yıldır?

Uzman çavuş sözleşme uzatma süresi, müteakip sözleşmeler bakımından bir yıldan az ve beş yıldan fazla olamaz. Personel talep ettiği süreyi dilekçesinde açıkça belirtmelidir. Yetkili makam, personelin talep ettiği süreden daha uzun bir sözleşme süresi belirleyemez.

Örneğin uzman çavuş dilekçesinde sözleşmesinin üç yıl uzatılmasını talep etmişse, idare beş yıllık sözleşme düzenleyemez. Buna karşılık yetkili makam; hizmet ihtiyacı, personelin durumu, kadro planlaması ve diğer hukuken geçerli ölçütleri dikkate alarak talep edilenden daha kısa bir süre belirleyebilir.

Ancak personel beş yıllık sözleşme talep ettiği hâlde herhangi bir somut gerekçe gösterilmeksizin yalnızca bir yıllık sözleşme yapılması da yargısal denetime açıktır. Takdir yetkisi, kararın gerekçesiz veya keyfî olmasını mümkün hâle getirmez.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenileme Başvurusu Ne Zaman Yapılmalıdır?

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme İçin Üç Aylık Başvuru Süresi

Uzman erbaş sözleşme yenileme talebinin, mevcut sözleşmenin sona ermesinden en az üç ay önce dilekçeyle yapılması gerekir. Yurt dışı geçici göreve gönderilecek uzman erbaşlar bakımından ise başvuru süresi en az altı ay olarak uygulanmaktadır.

Başvuru dilekçesinde yalnızca “sözleşmemi yenilemek istiyorum” denilmesiyle yetinilmemeli, sözleşmenin kaç yıl uzatılmasının talep edildiği de açıkça belirtilmelidir.

Süre hesabında dilekçenin hazırlandığı, imzalandığı veya sıralı amire verildiği tarih değil; dilekçenin birlik kayıtlarına girdiği tarih esas alınmaktadır. Bu nedenle dilekçenin evrak kayıt numarası ve kayıt tarihini gösteren bir örneğinin personel tarafından muhafaza edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Pratik uyarı

Sözleşmesi 31 Aralık tarihinde sona erecek personelin başvurusunu son güne bırakmaması, dilekçesini Eylül ayı içerisinde kayıt altına aldırması daha güvenli olacaktır.

Uzman Çavuş Sözleşme Uzatma Dilekçesi Daha Erken Verilebilir mi?

Dilekçenin yalnızca üç aylık süre başladığında verilmesi zorunlu değildir. Özellikle sağlık kurulu raporunun yenilenmesi, hastaneye sevk veya uzun sürebilecek sağlık işlemlerinin bulunması hâlinde sözleşme yenileme başvurusu daha önce yapılabilir.

Erken başvuru, personelin talebinin geçersiz olduğu anlamına gelmez. Aksine sağlık işlemlerinin ve diğer hazırlıkların zamanında tamamlanabilmesi bakımından erken başvuru gerekli olabilir.

Geç Yapılan Uzman Erbaş Sözleşme Başvurusu Dikkate Alınır mı?

Düzenlemeye göre üç aylık, yurt dışı geçici görev hâlinde ise altı aylık süreden sonra yapılan başvurular kural olarak dikkate alınmaz. Bu nedenle başvuru süresi, uzman çavuş sözleşme yenileme sürecinin en kritik aşamalarından biridir.

Bununla birlikte personelin iradesi dışında gelişen ağır hastalık, hastanede yatış, görevin niteliğinden kaynaklanan fiilî imkânsızlık, tutukluluk, iletişim kurulamayan operasyonel görevlendirme veya benzeri olağanüstü durumların bulunması hâlinde başvurunun süresinde yapılamamasının ayrıca değerlendirilmesi gerekir. İdarenin personelin sözleşmesini yenileme iradesini bildiği veya bilmesi gerektiği durumlarda salt şekli eksiklik üzerinden işlem kurulması, somut olayın özelliklerine göre ölçülülük ve hakkaniyet yönünden tartışmalı olabilir.

Sözleşme Yenileme Dilekçesi Verilmezse Ne Olur?

Sözleşme yenileme talebinde bulunmayan uzman erbaşın, kendi isteğiyle sözleşmesini yenilemek istemediği kabul edilir. Mevcut sözleşmenin sona ermesiyle personel terhis edilir ve kurumla ilişiği kesilir.

Bu nedenle personelin sözlü olarak sözleşmesini yenilemek istediğini amirlerine bildirmesi yeterli değildir. İradenin mutlaka yazılı dilekçeyle açıklanması ve dilekçenin resmî kayıtlara alınması gerekir.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenilemede Noter Taahhütnamesi Gerekir mi?

İlk göreve girişte istenen noter taahhütnamesi ile sonraki sözleşme yenileme işlemlerindeki irade beyanı birbirinden ayrılmalıdır. İncelenen düzenlemeye göre noter taahhütnamesi, yeni göreve başlayan uzman erbaşlardan bir defaya mahsus olmak üzere istenmektedir. Müteakip uzman çavuş sözleşme uzatma işlemlerinde ise personelin dilekçeyle irade beyanında bulunması ve diğer şartları taşıdığını gösteren belgeleri sunması esastır.

Bununla birlikte Uzman Erbaş Yönetmeliği’nin kamuya açık metninde, sözleşmenin yenilenmesinin onaylanmasından sonra personelin yeni bir taahhütname imzalayarak görevine devam edeceği belirtilmektedir. Bu nedenle noter tarafından düzenlenen ilk göreve giriş taahhütnamesi ile kurum bünyesinde imzalanan sözleşme veya taahhüt belgesi birbirine karıştırılmamalıdır. Personelin önüne getirilen güncel sözleşme ve taahhüt belgesini imzalamadan önce sözleşme süresini, başlangıç ve bitiş tarihlerini kontrol etmesi gerekir.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenilemede Sicil Notu Kaç Olmalıdır?

Uzman çavuş sözleşme yenileme talebinde bulunan personelin son sicil notunun, sicil tam notunun en az yüzde 60’ı olması gerekir. Yüz üzerinden değerlendirme yapılan bir sistemde bu şart, en az 60 puan alınması anlamına gelmektedir.

Son sicil notunun 60 veya üzerinde olması, tek başına sözleşmenin mutlaka yenileneceği anlamına gelmez. Başvuru süresi, münhal kadro, sağlık şartları ve mesleki yeterlilik değerlendirmesi gibi diğer şartların da sağlanması gerekir.

Buna karşılık son sicil notunun yüzde 60’ın altında olması, sözleşme yenilemeye engel teşkil etmektedir. Ancak sicil notunun oluşumunda maddi hata, yetkisiz sicil üstü, objektif olmayan kanaat, somut olaylarla çelişen değerlendirme veya usule aykırılık bulunması hâlinde sicil işlemi ile sözleşmenin yenilenmemesi işleminin birlikte incelenmesi gerekebilir.

Uzman Erbaş Yönetmeliği’nde olumlu sicil için de sicil tam notunun yüzde 60’ı ve üzerinde not alınması gerektiği düzenlenmektedir.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenilemede Münhal Kadro Şartı

Uzman erbaş sözleşmesinin yenilenebilmesi için personelin istihdam edilebileceği fiilî ve münhal bir kadronun bulunması gerekir. Ancak bu şart yalnızca personelin hâlen görev yaptığı birlik veya karargâhtaki kadro üzerinden değerlendirilemez.

Personelin mevcut kadrosunun kapatılması, söndürülmesi veya yeniden teşkilatlanma nedeniyle kaldırılması, tek başına uzman çavuş sözleşmesinin yenilenmemesi için yeterli değildir. Personelin sınıf ve branşında kuvvetin başka bir birliğinde atanabileceği münhal kadronun bulunması hâlinde kadro şartının sağlandığı kabul edilmelidir.

Başka bir ifadeyle;

Sözleşme yenileme döneminde personelin mevcut birliğinde uygun kadro bulunmuyorsa, durumun ilgili atama birimine bildirilmesi ve sınıfıyla branşına uygun başka bir kadronun araştırılması gerekir. Uygun kadro bulunduğuna ve atamanın mümkün olduğuna dair yazılı onay alınması hâlinde, fiilî atama henüz tamamlanmamış olsa bile sözleşmenin uzatılması mümkün olabilir.

Bu nedenle “birliğimizde boş kadro bulunmamaktadır” biçimindeki tek cümlelik bir gerekçe, kuvvet genelindeki kadro durumunun incelendiğini göstermiyorsa yeterli kabul edilmemelidir. Yönetmelik de sözleşmenin uzatılması bakımından fiilî kadroda münhal bulunmasını temel şartlardan biri olarak düzenlemektedir.

Uzman Çavuş Sözleşme Uzatmada Birlik Değerlendirme Heyeti

Sözleşmesini yenilemek isteyen uzman erbaşların mesleki yeterlilikleri, sözleşme yapmaya yetkili makam tarafından oluşturulan Birlik Değerlendirme Heyeti aracılığıyla değerlendirilir.

Heyetin değerlendirmesinin tarafsız, eşit, ölçülebilir ve denetlenebilir olması gerekir. Aynı sözleşme yenileme dönemindeki personele farklı başarı ölçütlerinin uygulanması, bazı personele ek hak tanınırken diğer personele tanınmaması veya sonuçların belgeye bağlanmaması işlemin hukuka uygunluğunu tartışmalı hâle getirir.

Değerlendirme sonucunda her personel için Uzman Erbaş Değerlendirme Formu düzenlenmesi ve bu formun heyet üyeleri tarafından imzalanması gerekir. Formda yalnızca “başarısızdır” şeklinde genel bir ifade bulunması yeterli değildir. Personelin hangi değerlendirmeden kaç puan aldığı, hangi sınavda başarısız olduğu ve kendisine ilave hak verilip verilmediği anlaşılabilmelidir.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme Sınavları Nelerdir?

Uzman çavuş sözleşme yenileme sürecinde personelin dört ayrı değerlendirme alanında başarılı olması öngörülmektedir:

Ortak konular ve ihtisas konuları birbirinden bağımsız sınavlardır. Personelin ortak konular sınavından 75, ihtisas sınavından 55 alması hâlinde notların ortalaması alınarak başarılı kabul edilmesi mümkün değildir. Her iki sınavdan da ayrı ayrı en az 60 puan alınması gerekir.

Aynı şekilde atış, fiziki yeterlilik, ortak konular ve ihtisas konularının tamamındaki başarı şartları ayrı ayrı sağlanmalıdır. Değerlendirmelerden birindeki başarı, diğerindeki başarısızlığı ortadan kaldırmaz.

Eğitim Konusunda Uygulamalı Sınav Yapılır mı?

İncelenen düzenlemeye göre eğitim alanında ayrıca uygulamalı test veya sınav yapılmamaktadır. Mesleki yeterlilik; atış, fiziki yeterlilik, ortak konular ve ihtisas konuları üzerinden değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte personele sınavda sorulacak konuların kapsamını gösteren kaynak listesinin sınavdan en az altı ay önce duyurulması gerekir. Kaynakların geç duyurulması, personelin hazırlanma imkânının fiilen ortadan kaldırılması veya ilan edilmeyen konulardan soru sorulması sınavın eşitliği ve öngörülebilirliği bakımından hukuki sorun oluşturabilir.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenilemede Kaç Sınav Hakkı Vardır?

Birlik Değerlendirme Heyeti tarafından yapılan test veya sınavlardan herhangi birinde başarısız olan personele, başarısız olduğu alan bakımından iki hak daha verilmesi gerekir.

Bu durumda toplam sınav veya test hakkı üçtür:

Birinci hak: İlk sınav veya test
İkinci hak: İlk ilave sınav veya test
Üçüncü hak: İkinci ilave sınav veya test

İlave sınavlar arasındaki süre yirmi günden az olamaz. Bununla birlikte bütün sınav ve testlerin mevcut sözleşmenin sona ereceği tarihten önce tamamlanması gerekir.

Personelin yalnızca başarısız olduğu alandan tekrar değerlendirmeye alınması gerekir. Örneğin ortak konular sınavından başarılı, ihtisas sınavından başarısız olan personelin kural olarak ihtisas sınavından yeniden değerlendirilmesi beklenir.

Sağlık Raporu Nedeniyle Sınava Giremeyen Uzman Erbaşın Durumu

Sağlık sorunu bulunan her uzman erbaş için aynı işlem uygulanmaz. Sağlık sorununun göreve bağlı olup olmadığı, uzun süreli tedavi gerektirip gerektirmediği ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında bulunup bulunmadığı önem taşımaktadır.

Görev Nedeniyle Yaralanan veya Uzun Süreli Tedavi Gören Personel

Görevi nedeniyle saldırıya veya kazaya uğrayan, meslek hastalığına yakalanan, uzun süreli tedavi gerektiren hastalığı sağlık kurulu raporuyla belirlenen ya da 3713 sayılı Kanun kapsamında yaralanan personel, sözleşme yenileme döneminde istirahat veya hava değişiminde olması nedeniyle sınavlara katılamıyorsa başarı şartından muaf tutulabilir.

Uzun süreli tedavi ihtiyacının sağlık kurulu tarafından açık ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde ortaya konulması gerekir. Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde de uzun süreli tedavi gerektiren bazı hastalıklarda personelin toplam üç yıla kadar tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabileceği ve bu dönemde ilişiğinin kesilmeyeceği düzenlenmiştir.

Görev Dışı Geçici Sağlık Sorunu Bulunan Personel

Göreve bağlı olmayan bir kaza veya olay nedeniyle geçici sağlık sorunu yaşayan ve bu sebeple sınava katılamayan personelin sözleşmesi şartlı olarak yenilenebilir.

Örneğin görev dışında kolu kırılan ve sınav döneminde sağlık raporlu bulunan uzman çavuşun sözleşmesi, iyileşmesinden sonra sınavlara katılması şartıyla uzatılabilir. Bu durumda personele, sağlık sürecinin sona ermesinden sonra sınava alınacağı açıkça bildirilmelidir.

Personel, sağlık raporu veya istirahat süresinin sona ermesinden sonra talebi üzerine ve her hâlükârda en geç altı ay içerisinde sınavlara alınır. İlk sınavda başarısız olması hâlinde iki ilave sınav hakkı yine tanınmalıdır.

Şartlı yenileme süreci

🩺 Sağlık raporu
➜ 📝 Şartlı sözleşme yenileme
➜ 💪 İyileşme
➜ 🎯 En geç altı ay içinde sınav
➜ ✅ Başarı hâlinde göreve devam
➜ ❌ Üç hakkın sonunda başarısızlık hâlinde fesih değerlendirmesi

Uzman Çavuş Sözleşme Uzatmada Sağlık Şartları

Uzman çavuş sözleşme uzatma işlemi yapılmadan önce personelin istihdam edildiği veya edileceği kadronun sağlık niteliklerini taşıması gerekir.

Sağlık değerlendirmesi yalnızca personelin genel olarak çalışabilir durumda olup olmadığı üzerinden yapılmaz. Personelin sınıfı, branşı, ihtisası, komando niteliği ve atanacağı kadronun görev özellikleri de değerlendirilir.

Personelin sözleşme yenileme tarihinden önce güncel ve geçerli bir sağlık kurulu raporu sunması gerekir. Bu nedenle sağlık kuruluşuna sevk işlemlerinin, hastanelerin yoğunluğu da dikkate alınarak sözleşme bitiminden beş veya altı ay önce başlatılması önem taşımaktadır.

İncelenen düzenlemeye göre personelin durumuna uygun olarak şu kararlardan birini içeren rapor aranabilir:

Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, sözleşme yenileme muayenelerinde bazı hastalıkların sınıf veya branş görevine devam etmeye engel olmadığını; buna karşılık belirli hastalık dilimlerindeki rahatsızlıklar bakımından görev yapamaz kararı verilebileceğini düzenlemektedir. Bu nedenle yalnızca hastalık tanısına bakılarak sonuç çıkarılmamalı, hastalığın hangi dilime girdiği ve sınıflandırma çizelgesindeki karşılığı birlikte incelenmelidir.

Olumsuz Sağlık Raporuna İtiraz Edilebilir mi?

Sözleşmenin yenilenmesine engel nitelikte sağlık kurulu raporu düzenlenmişse personelin rapora süresi içerisinde itiraz etmesi gerekir. İtiraz sonucunda görev yapabileceğini gösteren olumlu rapor alınması hâlinde bu raporun sözleşme yapmaya yetkili makama, sözleşme yenileme işlemi tamamlanmadan önce teslim edilmesi önem taşır.

Olumsuz sağlık raporuna hiç itiraz edilmemesi hâlinde, rapor kesinleşerek sözleşmenin yenilenmemesine dayanak oluşturabilir. Buna karşılık itiraz süreci devam ederken sözleşmenin doğrudan yenilenmemesi, özellikle idarenin sevk ve raporlama işlemlerini geciktirdiği durumlarda ayrıca değerlendirilmelidir.

3713 Sayılı Kanun Kapsamındaki Malul Uzman Erbaşların Sözleşmeleri

3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki olaylar nedeniyle malul olan uzman erbaşlar bakımından özel hükümler uygulanmaktadır.

Bu personelin bilgi ve tecrübesinin hizmet bakımından faydalı olması, fiziki noksanlığını görev sırasında karşılayabilmesi ve istihdam edileceği kadronun sağlık niteliklerini taşıması hâlinde göreve devam etmesi mümkün olabilir.

Personelin malul olmasına rağmen göreve devam etmesi onaylanmışsa, mevcut sözleşmesi sona ermemiş olduğu sürece yeni bir sözleşme yapılması yerine mevcut sözleşme devam ettirilir. Göreve başlama onayı verildiği sırada sözleşme süresi sona ermişse, göreve devam edebileceğini gösteren son sağlık kurulu raporu sözleşme yenileme işlemi için yeterli kabul edilebilir.

Bu personel için sözleşme süresi, sağlık raporunun geçerlilik süresini aşamaz. Raporda daha kısa bir kontrol süresi belirtilmemişse raporun belirli aralıklarla yenilenmesi gerekir.

3713 sayılı Kanun kapsamında malul olup görevine devam eden uzman erbaşlar bakımından fiziki yeterlilik, atış ve benzeri sınavların uygulanmaması; bunun yerine personelin görev yaptığı kadronun gereklerini yerine getirip getirmediğine ilişkin kanaat raporu hazırlanması öngörülmektedir. Kanun ve Yönetmelik de 3713 sayılı Kanun kapsamındaki malul personelin, uygun kadronun sağlık niteliklerini taşıması hâlinde sözleşmesinin uzatılabilmesine imkân tanımaktadır.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenilemede Yetkili Makamın Takdir Yetkisi

Sözleşme yapmaya yetkili makam, sözleşmenin yenilenmesi ve süresinin belirlenmesi sırasında takdiri değerlendirme yapabilir. Ancak bu değerlendirme sınırsız değildir.

Takdir yetkisinin hukuka uygun kullanılabilmesi için;

1. Personelin başvurusu ve talep ettiği süre dikkate alınmalıdır.
2. Son sicil notu ve sicil safahatı doğru değerlendirilmelidir.
3. Uygun kadro yalnızca mevcut birlik düzeyinde değil, sınıf ve branş genelinde araştırılmalıdır.
4. Birlik Değerlendirme Heyeti sonuçları somut belgelere dayanmalıdır.
5. Sağlık raporu güncel ve yetkili sağlık kuruluşunca düzenlenmiş olmalıdır.
6. Personele tanınması gereken ilave sınav hakları kullandırılmalıdır.
7. Benzer durumdaki personel arasında haklı bir neden olmaksızın farklı uygulama yapılmamalıdır.
8. Karar, hizmet gerekleri ve kamu yararıyla bağlantılı somut bir gerekçeye dayanmalıdır.

Yetkili makamın, şartları taşıyan her personele mutlaka beş yıllık sözleşme vermek zorunda olduğu söylenemez. Ancak daha kısa sözleşme süresi belirlenmesinin veya sözleşmenin hiç yenilenmemesinin gerekçesi, yargısal denetimi mümkün kılacak açıklıkta olmalıdır.

Uzman Erbaş Sözleşme Yenilenmemesi Hangi Durumlarda Hukuka Aykırı Olabilir?

Aşağıdaki durumlar, sözleşmenin yenilenmemesi işleminin hukuka uygunluğunun ayrıntılı olarak incelenmesini gerektirir:

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme Süreç Takvimi

Aşağıdaki takvim, sürecin daha kolay takip edilmesini sağlar:

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme Durum Grafiği

Uzman Çavuş Sözleşme Yenilenmemesi Davası

Uzman çavuş sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin karar, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlemdir. Bu işleme karşı yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Özel bir dava açma süresi öngörülmemişse genel dava açma süresi, işlemin yazılı olarak tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 60 gündür. Sürenin geçirilmesi hâlinde dava süre aşımı nedeniyle reddedilebileceğinden, tebliğ tarihi dikkatle belirlenmelidir.

Dava dilekçesinde yalnızca personelin başarılı olduğu veya uzun yıllar görev yaptığı belirtilmemeli; sözleşme yenilememe işleminin hangi unsur yönünden hukuka aykırı olduğu somut biçimde gösterilmelidir.

İptal davasında özellikle şu belgelerin idareden istenmesi önem taşır:

1. Sözleşme yenileme başvuru dilekçesi ve evrak kayıt bilgileri,
2. Son sicil belgesi ve sicil notunun hesaplanmasına ilişkin kayıtlar,
3. Personelin sınıf ve branşına ait münhal kadro listeleri,
4. Atama birimiyle yapılan kadro yazışmaları,
5. Birlik Değerlendirme Heyetinin kuruluş ve görevlendirme onayı,
6. Uzman Erbaş Değerlendirme Formu,
7. Atış ve fiziki yeterlilik sonuç tutanakları,
8. Ortak konular ve ihtisas sınavı soruları,
9. Cevap anahtarları ve puanlama cetvelleri,
10. İlave sınav haklarının kullandırıldığına ilişkin tebligatlar,
11. Sağlık kuruluşuna sevk yazıları ve sağlık kurulu raporları,
12. Sağlık raporuna itiraz ve hakem hastane işlemleri,
13. Yetkili makamın sözleşme yenilememe kararına dayanak değerlendirme ve kanaat raporları.

Sözleşmenin yenilenmemesi nedeniyle personelin mesleğinden, maaşından ve özlük haklarından mahrum kalması söz konusu olduğundan, şartları bulunuyorsa dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da talep edilebilir. İşlemin iptaliyle birlikte yoksun kalınan parasal ve özlük hakların ödenmesi istemine de yer verilebilir.

Ancak her sözleşme yenilememe işleminin mutlaka iptal edileceği söylenemez. Mahkeme; personelin başvuru süresini, sicilini, sağlık durumunu, sınav sonuçlarını, kadro imkânını ve idarenin gösterdiği gerekçeyi birlikte değerlendirir.

Uzman Çavuş Sözleşme Yenileme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Uzman çavuş sözleşmesi kendiliğinden yenilenir mi?

Hayır. Personelin süresinde dilekçe vermesi, gerekli şartları taşıması ve yetkili makamın sözleşme yenileme işlemini onaylaması gerekir.

Uzman çavuş sözleşme uzatma dilekçesi kaç ay önce verilmelidir?

Kural olarak sözleşmenin sona ermesinden en az üç ay önce verilmelidir. Yurt dışı geçici göreve gidecek personel bakımından bu süre en az altı aydır.

Dilekçenin verildiği tarih mi, evrak kayıt tarihi mi önemlidir?

Süre hesabında dilekçenin birlik kayıtlarına girdiği tarih esas alınır. Bu nedenle evrak kayıt numarası alınmalıdır.

Sözleşme yenileme dilekçesinde süre belirtilmeli midir?

Evet. Personel, sözleşmesinin kaç yıl uzatılmasını istediğini açıkça belirtmelidir.

Uzman çavuş sözleşmesi en fazla kaç yıl uzatılabilir?

Müteakip sözleşme süresi bir yıldan az, beş yıldan fazla olamaz.

Sicil notu 60 olan uzman çavuşun sözleşmesi mutlaka yenilenir mi?

Hayır. Yüzde 60 sicil şartlardan yalnızca biridir. Kadro, sağlık, başvuru ve mesleki yeterlilik şartlarının da sağlanması gerekir.

Mevcut birlikte kadro yoksa sözleşme yenilenmez mi?

Mevcut birlikte kadro bulunmaması tek başına yeterli değildir. Personelin sınıf ve branşına uygun başka bir kadronun kuvvet genelinde bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Sınavdan bir kez kalan uzman çavuşun sözleşmesi yenilenmez mi?

Hayır. Başarısız olduğu sınav veya test bakımından iki ilave hak daha verilmesi gerekir. Böylece toplam üç hakkı bulunmaktadır.

Ortak konular ile ihtisas sınavının ortalaması alınabilir mi?

Hayır. Her iki sınavdan da ayrı ayrı en az 60 puan alınması gerekir.

Sağlık raporu nedeniyle sınava giremeyen personelin sözleşmesi sona erer mi?

Sağlık sorununun niteliğine göre başarı şartından muafiyet veya şartlı sözleşme yenileme uygulanabilir. Her sağlık raporu aynı sonucu doğurmaz.

Komando personel için ayrıca sağlık raporu gerekir mi?

Komando kadro veya branşında görev yapacak personelin, genel görev yapabilir raporuna ilave olarak komando niteliğini taşıdığını gösteren uygun sağlık kurulu kararına sahip olması gerekebilir.

Sözleşme yenilenmemesi kararına karşı dava süresi kaç gündür?

Özel bir süre bulunmadığı takdirde yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.

Sonuç

Uzman çavuş sözleşme yenileme süreci; yalnızca personelin talebine veya amir kanaatine bağlı basit bir işlem değildir. Başvurunun zamanında yapılması, son sicil notunun yeterli olması, uygun münhal kadronun bulunması, mesleki yeterlilik değerlendirmelerinin usulüne uygun yürütülmesi ve personelin sınıfıyla branşına uygun sağlık şartlarını taşıması gerekir.

Uzman çavuş sözleşme uzatma şartlarının tamamı birlikte değerlendirilmelidir. Mevcut birlikte kadro bulunmaması, ilk sınavda başarısız olunması veya geçici bir sağlık sorununun ortaya çıkması her durumda doğrudan sözleşmenin yenilenmemesi sonucunu doğurmaz. İdarenin alternatif kadroları araştırması, ilave sınav haklarını kullandırması ve sağlık durumuna uygun istisnai hükümleri uygulaması gerekir.

Sözleşmenin yenilenmemesine ilişkin kararın hukuka uygunluğu; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden idari yargı denetimine tabidir. Özellikle sınav tutanakları, sağlık raporları, sicil belgeleri, münhal kadro kayıtları ve heyet değerlendirme formları incelenmeden yalnızca işlemin sonucuna bakılarak sağlıklı bir hukuki değerlendirme yapılması mümkün değildir.