Polis Memuru Meslekten Çıkarma Cezası

Polis memuru meslekten çıkarma cezası, bir emniyet personelinin görevine son verilmesi anlamına gelen en ağır disiplin yaptırımlarından biridir.

Böyle bir yaptırımla karşılaşan polisler, kariyerlerinin bitmesi ve ekonomik-psikolojik zorluklar nedeniyle büyük bir hayal kırıklığı yaşayabilir. Ancak bu karar her zaman nihai ve değişmez değildir; hukuka aykırı bir işlem söz konusuysa idari yargı yoluyla iptali mümkündür. Meslekten çıkarma cezasına maruz kalan bir polis memuru, yasal süreler içinde dava açarak mesleğine geri dönme şansına erişebilir. Bu makalede, polis memuru meslekten çıkarma cezası nedir, hangi durumlarda verilir ve bu cezaya karşı nasıl bir hukuki mücadele yürütülebilir sorularını ayrıntılı şekilde ele alacağız.

Polis Memuru Meslekten Çıkarma Cezası Nedir?

Polis Memuru Meslekten çıkarma cezası, kanunlarda belirtilen disiplin suçlarını işleyen polis ve jandarma personeline uygulanan, mesleğin kalıcı olarak sonlandırılması sonucunu doğuran bir disiplin cezasıdır. 8 Mart 2018 tarihinde yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Kanunu’na göre bu ceza, ilgili personelin bir daha Emniyet, Jandarma veya Sahil Güvenlik teşkilatlarında çalıştırılmamak üzere görevden çıkarılması anlamına gelir.

Bu yönüyle meslekten çıkarma, genel devlet memurluğundan çıkarma cezasından farklı ve nispeten daha hafif bir yaptırımdır: Meslekten çıkarılan bir polis, özel bir yasaklama olmadığı sürece başka bir kamu kurumunda memur olarak çalışma imkânını teorik olarak korur. Buna karşın devlet memurluğundan tamamen çıkarılan bir kişi, hiçbir kamu görevine atanamaz.

Meslekten çıkarma kararı, disiplin kurulları veya yüksek disiplin kurulları tarafından alınır ve idari işlem niteliği taşır. Bu nedenle, hakkında meslekten çıkarma cezası verilen memurun bu işleme karşı idari yargıda iptal davası açma hakkı bulunmaktadır. Başka bir deyişle, polis veya jandarma teşkilatından ihraç edilen bir görevli, kararın tebliğinden sonra 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açarak bu idari işlemin hukuka uyarlılığını yargı denetimine taşıyabilir.

Polis meslekten çıkarma cezası, emniyet personeli hakkında uygulanabilecek en ağır disiplin yaptırımlarından biridir. Bu ceza yalnızca mevcut görevin sona ermesine neden olmamakta; kişinin Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı bünyesinde yeniden çalıştırılmasını da engellemektedir. Bu nedenle polislikten ihraç edilme sürecinin sıradan bir disiplin soruşturması gibi değerlendirilmesi mümkün değildir. İsnadın hukuki vasfı, soruşturmanın başlatılma tarihi, delillerin elde ediliş biçimi, savunma hakkının kullandırılması, yetkili disiplin kurulunun belirlenmesi ve kararın kesinleşme aşaması ayrı ayrı incelenmelidir.

Uygulamada “polislikten atılma”, “polislikten ihraç”, “meslekten çıkarma”, “memuriyetten çıkarma” ve “göreve son verme” ifadeleri çoğu zaman aynı anlamda kullanılmaktadır. Oysa bu kavramların hukuki sonuçları birbirinden farklıdır. Özellikle meslekten çıkarma cezası ile Devlet memurluğundan çıkarma cezasının birbirine karıştırılması, personelin yeniden kamu görevine atanma ihtimali ve açılacak davanın hukuki dayanakları konusunda hatalı sonuçlara yol açabilir.

Polisin meslekten atılma nedenleri yalnızca 7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinde sayılan fiillerden ibaret değildir. Kanunda doğrudan meslekten çıkarma cezası öngörülen eylemler bulunduğu gibi ağırlaştırıcı nedenlerle meslekten çıkarmaya dönüştürülebilen disiplinsizlikler ve disiplin ceza puanlarının belirli sınırlara ulaşması nedeniyle uygulanan meslekten çıkarma cezaları da bulunmaktadır. Ayrıca kesinleşmiş ceza mahkûmiyeti, memuriyet şartlarının kaybedilmesi, sağlık şartlarının yitirilmesi veya özel mevzuata dayalı sözleşme feshi gibi farklı hukuki sebepler de polislik görevinin sona ermesine yol açabilir.

Polislikten İhraç Edilmek Ne Demektir?

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun’a göre meslekten çıkarma, personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır. Bu tanım, cezanın yalnızca personelin bulunduğu kadroyu kaybetmesi anlamına gelmediğini göstermektedir. Meslekten çıkarılan kişi, karar hukuken geçerliliğini koruduğu sürece genel kolluk teşkilatlarında yeniden görevlendirilemez.

Devlet memurluğundan çıkarma ise kişinin bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memuriyetten çıkarılmasıdır. Dolayısıyla Devlet memurluğundan çıkarma, meslekten çıkarma cezasına göre daha geniş sonuç doğurmaktadır. Yalnızca polislik statüsünü değil, genel olarak Devlet memuru olabilme imkânını ortadan kaldırmaktadır.

Meslekten çıkarılan bir polis, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun genel şartlarını ve başvuracağı kurumun özel koşullarını taşıyorsa teorik olarak başka bir kamu kurumunda görev alabilir. Ancak bu sonuç otomatik değildir. Meslekten çıkarma cezasına neden olan olay aynı zamanda memuriyete engel bir mahkûmiyet, Devlet memurluğundan çıkarma sebebi veya atanılacak göreve engel özel bir durum oluşturuyorsa başka bir kamu kurumuna atanmak da mümkün olmayabilir.

Sağlık şartlarının kaybedilmesi, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca başka bir hizmet sınıfına geçirilme, emeklilik, sözleşme feshi veya memuriyete giriş şartlarından birinin sonradan kaybedilmesi nedeniyle görevin sona ermesi de disiplin cezası niteliğindeki meslekten çıkarmadan ayrılmalıdır. Her göreve son verme işlemi, hukuken polis meslekten çıkarma cezası değildir.

Polis Hangi Durumlarda Meslekten Atılır?

Polis meslekten çıkarma halleri dört temel hukuki zeminde gündeme gelebilir. Bunlardan ilki, 7068 sayılı Kanun’un 8. maddesinde doğrudan meslekten çıkarma cezası karşılığı öngörülen fiillerdir. İkincisi, daha hafif bir disiplin cezası gerektiren eylemin ağır sonuç doğurması nedeniyle Kanun’un 10. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasına dönüştürülmesidir. Üçüncüsü, disiplin ceza puanlarının veya disiplin cezası sayısının Kanun’da belirlenen sınırlara ulaşmasıdır. Dördüncüsü ise Devlet memurluğundan çıkarma, memuriyet şartlarının kaybedilmesi veya kesinleşmiş ceza mahkûmiyeti gibi farklı hukuki sebeplerle görevin sona ermesidir.

Bu ayrım son derece önemlidir. Çünkü doğrudan meslekten çıkarma cezası gerektiren bir fiilde, isnadın Kanun’daki tanıma tam olarak uyup uymadığı incelenir. Ağırlaştırıcı neden uygulanmışsa eylemin doğurduğu zarar, tehlike ve hizmete etkisi değerlendirilir. Ceza puanına bağlı çıkarma söz konusuysa önceki cezaların kesinleşme tarihleri, puan değerleri, farklı disiplin amirlerinden verilip verilmediği ve aynı dosyada verilen birden fazla cezanın nasıl hesaba katıldığı araştırılır.

Polis Memurunun Meslekten Çıkarma Sebepleri?

Polis memurlarına meslekten çıkarma cezası verilmesini gerektiren fiiller, ilgili kanun ve yönetmeliklerde tek tek sayılmıştır. 7068 sayılı Kanun, bu ağır disiplin suçlarını ayrıntılı olarak düzenlemektedir. Başlıca meslekten çıkarma gerekçeleri özetle şu şekildedir:

• Görevde Ayrımcılık veya Bölücülük: Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, inanç veya mezhep ayrımı yapmak, laiklik ilkesine aykırı veya bölücü davranışlarda bulunmak. Bu tür ayrımcı tutumlar, polis teşkilatının birlik ve tarafsızlık ilkesine aykırı olduğundan en ağır şekilde cezalandırılır.
• Göreve İtaatsizlik ve Toplu Şekilde Emir İhlali: Personeli göreve çıkmamaya teşvik etmek, propaganda yapmak veya amirlerin emirlerine karşı topluca direnmek. Özellikle emir-komuta zincirini bozacak şekilde amire karşı çıkmak ya da görev yapılmasını engellemek de bu kapsamdadır.
• Amire Şiddet veya Tehdit: Üstlerine veya amirlerine fiziksel saldırıda bulunmak ya da onları tehdit etmek, meslekten ihraç sebebidir. Emniyet hiyerarşisine yönelik bu tür şiddet içerikli eylemler disiplin mevzuatında affedilmez kabul edilir.
• Yolsuzluk ve Yüz Kızartıcı Suçlar: Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi Türk Ceza Kanunu’nda suç sayılan fiilleri işlemek veya bu suçlara teşebbüs etmek ağır disiplin cezasına yol açar. Kamu görevlisinin bu tür güven sarsıcı suçları işlemesi, memuriyetten çıkarma yaptırımını doğurabilir.
• Yetkiyi Kötüye Kullanma: Polislik yetkisini veya nüfuzunu kişisel çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanmak da meslekten çıkarma nedeni olarak belirtilmiştir. Örneğin rütbesini veya makamını kullanarak haksız menfaat temin etmek, disiplin hukuku bakımından en ağır ihlallerden biridir.
• Suç Delillerini Yok Etme: Herhangi bir suçun delillerini kasten yok etmek, değiştirmek veya gizlemek meslekten ihraç sebebidir. Kolluk personelinin adaleti engelleyecek şekilde delil karartması, görev güvenilirliğini temelinden sarsar.
• Devlet Malına ve Gizli Bilgilere İhanet: Envanterindeki silah, mühimmat, araç veya gereçleri izinsiz olarak başkasına vermek, satmak veya kişisel kullanımına geçirmek; ya da gizli kalması gereken bilgi ve belgeleri yetkisiz kişilere sızdırmak disiplin mevzuatına göre ihraçla sonuçlanır. Devletin emanet ettiği malzeme ve bilgilerin kötüye kullanılması, kamu hizmetine sadakat ilkesine aykırıdır.
• Ahlaki Zafiyet ve Uyuşturucu/Kumar: Görev sırasında alkollü olmak, uyuşturucu madde kullanmak veya ticaretini yapmak, kumar oynamak veya yasa dışı kumar faaliyetlerine katılmak meslekten çıkarma gerektiren durumlardandır. Polis memurunun toplum nezdindeki saygınlığını zedeleyen bu tür ahlaki ve etik ihlaller, en ağır disiplin yaptırımını doğurabilir.
• Kamu Düzenine Aykırı Faaliyetler: Devletin saygınlığını zedeleyecek şekilde izinsiz basına veya sosyal medyaya açıklama yapmak, ya da yasadışı örgütlere yardım ve yataklık etmek gibi eylemler de polislik mesleğiyle bağdaşmaz ve ihraç sebebi sayılır.

Görevin Tarafsızlığına ve Kurum Disiplinine Aykırı Davranışlar

Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep ayrımı yapmak ya da personel arasında bu yönde ayrımcı tutum ve davranışlarda bulunmak doğrudan meslekten çıkarma cezasını gerektirebilir. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için soyut bir kanaat veya kişisel değerlendirme yeterli değildir. Ayrımcı davranışın hangi olayda, kime karşı, ne şekilde gerçekleştirildiğinin ve görev üzerindeki etkisinin somut olarak ortaya konulması gerekir.

Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, personeli kışkırtmak veya zorlamak, göreve çıkmama yönünde karar alınmasını sağlamak, bu karara katılmak ya da alınan karar doğrultusunda göreve çıkmamak da polislikten atılma sebepleri arasındadır. Aynı şekilde amir veya üstlerin icraatına karşı çıkıp bu hareketi toplu hâle dönüştürerek görev yapılmasını veya göreve çıkılmasını engellemek, bu harekete katılmak, personeli tahrik ya da teşvik etmek meslekten çıkarma sonucunu doğurabilir.

Bu fiiller bakımından yalnızca eleştiri açıklamasında bulunmak ile görevin toplu biçimde engellenmesine yönelik bir davranış arasında ayrım yapılmalıdır. Amir işlemlerinin hukuka uygun biçimde şikâyet edilmesi, yargı yoluna taşınması veya kanuni başvuru hakkının kullanılması tek başına göreve karşı toplu hareket olarak kabul edilemez.

Yetkinin Kötüye Kullanılması ve Haksız Çıkar Sağlanması

Polis personelinin yetkisini veya nüfuzunu kendisine ya da başkasına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanması meslekten çıkarma cezasını gerektirebilir. Kin, dostluk, husumet, yakınlık veya benzeri kişisel nedenlerle polislik yetkisinin kötüye kullanılması da aynı kapsamda değerlendirilmektedir.

Bu tür soruşturmalarda elde edildiği ileri sürülen çıkarın mahiyeti, personelin hangi yetkiyi kullandığı, kamu görevi ile kişisel menfaat arasındaki bağlantı ve isnat edilen davranışın kasıtlı olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalıdır. Yalnızca personelin bir kişiyle tanışıyor olması, telefon görüşmesi yapması veya aynı ortamda bulunması yetkinin kötüye kullanıldığını göstermeye yeterli değildir. İdarenin, çıkar amacı ile gerçekleştirilen işlem arasında somut ve mantıklı bir bağ kurması gerekir.

Resmî Belgelerin ve Gizli Bilgilerin Yetkisiz Kişilere Verilmesi

Hizmetle ilgili dosya, kayıt, resmî evrak, belge veya bunların örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek ya da verilmesine göz yummak meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerdendir. Gizli tutulması zorunlu ve görevle ilgili bilgi veya belgelerin görevli ya da yetkili olmayan kişilere açıklanması da polislikten ihraç sebebi olabilir.

Bu isnatlarda belgenin gerçekten hizmetle ilgili olup olmadığı, gizlilik niteliği, bilgiyi alan kişinin yetkili olup olmadığı, paylaşımın hangi personel tarafından gerçekleştirildiği ve personelin kastı araştırılmalıdır. Belgenin sistemde çok sayıda kişinin erişimine açık bulunması veya personelin yalnızca kendisine verilen bir emri yerine getirmesi, somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirmeyi değiştirebilir.

Şüpheli, Sanık, Tutuklu veya Hükümlünün Kaçmasına İmkân Verilmesi

Muhafazası veya sevkiyle görevli olunan şüpheli, sanık, tutuklu ya da hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkân verilmesi doğrudan meslekten çıkarma cezası gerektirir. Kanun burada ihmalden daha ağır olarak kasıtlı bir davranış aramaktadır.

Personelin tedbirsizliği veya dikkatsizliği nedeniyle kişinin kaçması ile kaçışa bilerek imkân sağlanması aynı hukuki nitelikte değildir. İdare, kasıt unsurunu varsayıma dayalı biçimde kabul edemez. Kamera kayıtları, görev çizelgeleri, teslim tutanakları, tanık anlatımları, fiziki koşullar, verilen emirler ve personelin kaçışı önlemek için gösterdiği çaba birlikte değerlendirilmelidir.

Suç Delillerinin Yok Edilmesi veya Değiştirilmesi

Suç kanıtlarını bilerek ve isteyerek yok etmek, delillerin yok olmasına neden olmak, delilleri silmek, gizlemek, değiştirmek veya bozmak ya da bu fiillere yardım etmek meslekten çıkarma cezasını gerektirebilir. Bu hüküm uygulanırken disiplin soruşturmasına konu materyalin gerçekten suç delili niteliği taşıyıp taşımadığı ve personelin gerçeğin ortaya çıkmasını engelleme kastıyla hareket edip etmediği belirlenmelidir.

Dijital veriler yönünden sisteme erişim kayıtları, kullanıcı logları, erişim yetkileri, silme veya değiştirme işleminin tarihi ve cihaz üzerindeki teknik inceleme önem taşır. Ortak kullanıcı adı, paylaşılan bilgisayar veya çok sayıda personelin erişebildiği sistemler söz konusuysa işlemi kimin yaptığı teknik verilerle kesinleştirilmeden meslekten çıkarma cezası verilmesi ciddi bir ispat sorunu oluşturur.

Devlet Malının Satılması, Mal Edinilmesi veya Başkasının Kullanımına Verilmesi

Devlete ait araç, gereç, hayvan, silah, mermi veya mühimmatı satmak ya da mal edinmek doğrudan meslekten çıkarma sebebidir. Personel kimlik kartını, kuruma ait araç ve gereçleri, silahı veya mühimmatı başkasının kullanımına vermek de aynı yaptırımla karşılaşılmasına neden olabilir.

Ancak eşyanın geçici olarak teslim edilmesi, görevin gereği olarak başka personele verilmesi, kayıp, ihmal, zimmet devri veya kasıtlı biçimde başkasının kullanımına bırakılması birbirinden ayrılmalıdır. Teslim ve zimmet kayıtları incelenmeden yalnızca eşyanın başka bir kişide bulunmasından hareketle meslekten çıkarma sonucuna gidilmesi yeterli değildir.

Gerçeğe Aykırı Rapor veya Tutanak Düzenlenmesi

Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek, gerçeğe aykırı tutanak düzenlemek, bu tutanağı imzalamak veya başkasına imzalatmak polis meslekten çıkarma cezası gerektiren önemli fiiller arasındadır. Bu fiilin oluşabilmesi için rapor veya tutanaktaki bilginin gerçeğe aykırı olması yanında personelin bu durumu bilerek ve isteyerek hareket etmesi gerekir.

Olayın hatalı algılanması, yanlış bilgi aktarılması, maddi hata, ifade bozukluğu, kayıt eksikliği veya personelin kendisine bildirilen bilgiyi doğru kabul ederek tutanağa aktarması her durumda kasıtlı gerçeğe aykırı tutanak düzenleme anlamına gelmez. Tutanakta imzası bulunan her personelin olaya ilişkin bilgi düzeyi ve katkısı ayrı ayrı araştırılmalıdır.

Yardım Yükümlülüğüne Aykırı Davranılması

Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden bulunmaksızın yardım etmemek, bilinen veya görülen bir suçun izlenmesi ve failin yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak da meslekten çıkarma cezası kapsamında değerlendirilebilir.

Bu hüküm uygulanırken yardım talebinin personele ulaşıp ulaşmadığı, personelin olaydan haberdar olup olmadığı, yardım etme imkânının bulunup bulunmadığı, başka bir görevle meşgul olup olmadığı ve müdahalenin personel ya da üçüncü kişiler bakımından oluşturduğu tehlike araştırılmalıdır.

Alkol Kullanımı ve Göreve Sarhoş Gelme

Görev mahallinde veya görevli bulunulan sırada alkollü içki içmek ya da içilmesine göz yummak doğrudan meslekten çıkarma sebebi olabilir. Göreve sarhoş veya alkollü içki içtiği anlaşılacak biçimde gelmek, resmî kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içmek ya da resmî kıyafetli olarak gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek de Kanun’da meslekten çıkarma yaptırımına bağlanmıştır.

Alkol isnadının yalnızca personelin görünüşüne, konuşma biçimine veya soyut tanık beyanına dayandırılması yeterli görülmemelidir. Ölçüm tutanaklarının usulü, cihazın kalibrasyonu, ölçüm zamanı, sağlık durumu, kullanılan ilaçlar, kamera kayıtları ve tanık beyanları birlikte incelenmelidir.

Uyuşturucu Madde, Kumar ve Kaçakçılık Fiilleri

Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri yapmak ya da kullanmak; bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracılık etmek; kullanımını kolaylaştırmak veya özendirmek meslekten çıkarma cezası gerektirir.

Kumar oynamak veya oynatmak, kumar oynatan kişilerle ilişki kurmak, kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak da Kanun’da polislikten atılma sebepleri arasında sayılmıştır. Bununla birlikte “ilişki kurmak” kavramı sınırsız yorumlanamaz. Akrabalık, tesadüfi görüşme, mesleki temas, istihbari görev veya soruşturma gereği iletişim ile bilinçli ve süreklilik taşıyan ilişki birbirinden ayrılmalıdır.

Uyuşturucu madde kullanımı iddiasında biyolojik numunenin alınma ve saklanma usulü, analiz yöntemi, doğrulama testi, kullanılan ilaçlar ve numunenin ilgili personele ait olup olmadığı incelenmelidir. Ceza soruşturmasındaki delillerin disiplin dosyasına aktarılması, idarenin delilleri ayrıca değerlendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Gelirle Açıklanamayan Yaşam ve Aşırı Harcama

Personelin geliriyle uygun olmayacak biçimde yaşadığının ve aşırı harcamada bulunduğunun kanıtlanması, buna rağmen malvarlığının haklı kaynağını gösterememesi meslekten çıkarma sonucunu doğurabilir.

Bu fiilin uygulanabilmesi için personelin yalnızca yüksek değerli bir taşınır veya taşınmaza sahip olması yeterli değildir. Eşin geliri, miras, aile yardımı, kredi, borç, satış bedeli, tasarruf, yatırım kazancı ve diğer meşru kaynaklar araştırılmalıdır. İdarenin hem gelirle uyumsuz yaşamı hem de kaynağın açıklanamadığını somut mali verilerle ortaya koyması gerekir.

Grev, Yasak Kazanç Getirici Faaliyet ve Siyasi Eylemler

657 sayılı Kanun’da düzenlenen grev yasağı kapsamındaki eylemlerde bulunmak, Devlet memurlarına yasaklanan kazanç getirici faaliyetleri yürütmek, siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak polis meslekten çıkarma cezasına neden olabilir.

Görevli olunmaksızın siyasal amaçlı açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak da Kanun kapsamında değerlendirilir. Ancak personelin özel hayatındaki düşünce açıklaması, vatandaş olarak sahip olduğu ifade özgürlüğü, bir siyasi parti yararına örgütlü faaliyet ve kamu görevini siyasi amaçla kullanma birbirinden ayrılmalıdır. Sosyal medya paylaşımının içeriği, erişim alanı, görevle bağlantısı ve emniyet hizmeti üzerindeki somut etkisi incelenmeden yalnızca paylaşımın eleştirel olması nedeniyle meslekten çıkarma cezası verilemez.

Özel Hayat ve Mesleki Saygınlıkla İlişkilendirilen Fiiller

Kanun’da mesleğin saygınlığını zedeleyecek biçimde uygunsuz yerlere gitmek; göreve, sosyal hayata veya aile yaşamına zarar verecek derecede menfaate, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak da meslekten çıkarma nedeni olarak düzenlenmiştir.

Kanun metninde ayrıca “iffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimseyle bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek, böyle bir kimseyi yanında bulundurmak veya nikâhsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek” ve “gayri tabii mukarenette bulunmak yahut bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak” biçiminde özel hayata doğrudan temas eden hükümler bulunmaktadır.

Özel hayat kapsamındaki davranışların disiplin cezasına konu edilmesinde yalnızca ahlaki değerlendirmelerle hareket edilmemelidir. Davranışın kamu görevinin güvenilirliğine, hizmetin yürütülmesine veya mesleki hayata somut biçimde yansıyıp yansımadığı ortaya konulmalıdır. Kişinin özel yaşamına yapılan müdahalenin kanuni, gerekli ve ölçülü olması; kararın soyut değerlendirmeler yerine yeterli ve ilgili gerekçelere dayanması gerekir.

Dernek, Vakıf ve Sendika Faaliyetleri

Kanun’a aykırı biçimde sendikaya üye olmak, belirli toplantı veya gösterilere görevli olmaksızın katılmak, açık yer toplantılarına resmî kıyafetli ya da silahlı olarak iştirak etmek meslekten çıkarma cezasına neden olabilir. Dernek kurmak, spor dernekleri dışındaki derneklere üye olmak, vakıf kurmak veya Bakanlıkça belirlenen vakıflar dışındaki vakıfların organlarında görev almak da Kanun’da meslekten çıkarma sebebi olarak düzenlenmiştir.

Bu fiiller değerlendirilirken dernek veya vakfın hukuki niteliği, üyeliğin aktif olup olmadığı, personelin organ görevinin bulunup bulunmadığı ve faaliyetin görev üzerindeki etkisi araştırılmalıdır. Yasal durumdaki her sivil toplum teması, doğrudan yasak üyelik olarak yorumlanamaz.

Haberleşmenin Gizliliği ve Kişisel Verilere İlişkin Fiiller

Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini hukuka aykırı olarak ihlal etmek, haberleşme içeriklerini açıklamak, aleni olmayan konuşmaları rıza dışında kaydetmek veya bu kayıtları ifşa etmek meslekten çıkarma cezası gerektirebilir. Özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin açıklanması, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde kaydedilmesi, başkasına verilmesi, yayılması ya da ele geçirilmesi de aynı kapsamdadır.

Yetkisiz biçimde elektronik sistemlerde veya bilgisayar loglarında kişisel veri sorgulaması yapmak, elde edilen bilgileri paylaşmak, yayımlamak, log kayıtlarını değiştirmek veya silmek; görev nedeniyle öğrenilen kişisel bilgi ve belgeleri yetkisiz kişilerle, basın kuruluşlarıyla veya diğer iletişim kanallarıyla paylaşmak da polislikten ihraç nedeni olabilir.

Bu soruşturmalarda sisteme giriş yapılması tek başına yeterli kabul edilmemelidir. Sorgulamanın görev gereği olup olmadığı, personelin erişim yetkisi, emrin içeriği, sorgulanan kişiyle bağlantısı, bilginin paylaşılıp paylaşılmadığı ve log kayıtlarının güvenilirliği teknik incelemeyle belirlenmelidir.

Amir veya Mesai Arkadaşlarına Fiili Saldırı ve İtaatsizliğe Teşvik

Amir veya üste karşı itaatsizliğe, mukavemete ya da fiili saldırıya tahrik veya teşvik etmek meslekten çıkarma cezasını gerektirir. Üstlere, aynı rütbedeki meslektaşlara veya diğer çalışma arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak da doğrudan meslekten çıkarma sebebidir.

Basit tartışma, karşılıklı itişme, meşru savunma, kazara temas ve kasten gerçekleştirilen fiili saldırı birbirinden ayrılmalıdır. Olayın başlangıcı, kamera görüntüleri, tarafların yaralanma durumu, tanıkların konumu ve personelin saldırı kastı araştırılmadan yalnızca tek taraflı beyan üzerinden hüküm kurulması hukuka aykırılık oluşturabilir.

Haberleşme Sistemini Kasten Engelleme ve Telsiz Üzerinden Olumsuz Konuşmalar

Görevde kullanılan telsiz, telefon haberleşmesi veya kurum içi iletişim sistemlerini kasten engellemek meslekten çıkarma sebebidir. Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla amir veya üstler hakkında olumsuz yönde eleştirici konuşmalar yapmak da Kanun’da meslekten çıkarma cezası kapsamında yer almaktadır.

İletişim sistemindeki teknik arıza, kapsama problemi, cihazın bozulması veya personelin kullanım hatası ile sistemin kasten engellenmesi aynı değildir. Telsiz kayıtlarının bütünlüğü, konuşmanın bağlamı, görev üzerindeki etkisi ve personelin kimliği tereddütsüz biçimde belirlenmelidir.

Yasak Silah ve Mühimmat Bulundurma

Menşei belirlenemeyen, bulundurulması veya taşınması yasak olan silah, mühimmat ve benzeri materyalleri bulundurmak polislikten çıkarma sebebidir. Silahın niteliği, kime ait olduğu, bulunduğu yer, personelin hâkimiyet alanında bulunup bulunmadığı ve ruhsat durumu teknik ve hukuki incelemeyle kesinleştirilmelidir.

Fuhuşla Bağlantılı Kişilerle Bilerek İlişki Kurma

Fuhşa teşvik eden, fuhşun yolunu kolaylaştıran, fuhuş için aracılık eden veya yer temin eden kişilerle bilerek ilişki kurmak Kanun’da meslekten çıkarma cezasına bağlanmıştır. Bu hüküm bakımından ilişkinin bilinçli kurulması ve söz konusu kişilerin faaliyetlerinin personel tarafından bilindiğinin somut delillerle ortaya konulması gerekir. Tesadüfi temas, akrabalık, soruşturma görevi, istihbari çalışma veya kişinin faaliyetlerinden habersiz görüşme yeterli değildir.

Yukarıda sayılanlar, 7068 sayılı Kanun’da belirtilen ihraç nedenlerinin başlıcalarıdır. Özetle, polisin yetkisini kötüye kullanması, ağır veya yüz kızartıcı bir suç işlemesi, amir-memur hiyerarşisini bozacak başkaldırı veya fiziki-sözlü saldırılarda bulunması veya sivil hayatı dahil mesleğin itibarını zedeleyecek davranışlar sergilemesi, meslekten çıkarma cezasına yol açabilmektedir. Bu kurallar, polis teşkilatının disiplinini ve kamu güvenliğine duyulan güveni korumak amacıyla oldukça sıkı tutulmuştur.

Polis Memuru Meslekten Çıkarma Cezasının Sonuçları

Polis Memuru Meslekten çıkarma cezası, bir polis memurunun kariyerini aniden sonlandırdığı için kişinin tüm hayatını etkileyecek ağırlıkta bir yaptırımdır. Bu ceza ile birlikte memur, sadece mevcut görevini kaybetmekle kalmaz; aynı zamanda emeklilik hakları, terfi ve kıdem gibi yılların birikimi olan özlük hakları da riske girer.

Görevine son verilen polis, teşkilatta bir daha istihdam edilmez ve genellikle silah taşıma yetkisi, kimlik kartı gibi mesleki ayrıcalıkları da elinden alınır. Sonuç itibariyle, hem maddi açıdan (maaş ve sosyal güvencenin kesilmesi) hem de manevi ve sosyal açıdan (mesleki itibarın zedelenmesi) ciddi sıkıntılar doğar. Bu durum, polis memurunun ailesini de ekonomik ve psikolojik açıdan olumsuz etkileyebilmektedir.

Önemle vurgulamak gerekir ki meslekten çıkarma işlemi, çoğu zaman cezai yargılama sürecinden bağımsız olarak uygulanır. Yani, memurun işlediği iddia edilen fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa hakkında ceza soruşturması açılabilir; fakat idare, ceza davasının sonucunu beklemeden disiplin cezasını tesis edebilir.

Bir polis memuru, hakkındaki ceza davasında henüz mahkûm olmamış (hatta yargılama devam ediyor) olsa bile, kurum içi disiplin kuralları gereği ihraç edilmiş olabilir. Bu durumda idarenin kararı her zaman hukuka uygun olmayabilir: Masumiyet karinesi gereğince ceza yargılaması sonuçlanmadan, suçu sabit görülmeden verilen bir meslekten çıkarma kararı erken ve hukuka aykırı nitelikte olabilecektir. Nitekim Danıştay ve idare mahkemeleri, ceza davası devam eden veya beraat eden memurlar hakkında verilen disiplin cezalarını bu gerekçelerle iptal edebilmektedir.

Bir diğer sonuç boyutu da meslekten çıkarma cezasının idari yargıda iptal edilmesi durumunda ortaya çıkar. Şayet açacağınız dava neticesinde idare mahkemesi, ihraç işlemini hukuka aykırı bularak iptal ederse, kararın alındığı tarihten itibaren göreve iade edilmeniz ve görevden uzak kaldığınız sürede yoksun kaldığınız maaş ve diğer özlük haklarınızın tarafınıza ödenmesi gerekir. Bu, hukuki mücadelenin başarısı halinde maddi kayıpların telafi edilebileceği anlamına gelir

Polis Kaç Ceza Puanı Alırsa İhraç Olur?

7068 sayılı Kanun, disiplinsizliği alışkanlık hâline getiren personel hakkında ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesini öngörmektedir. Son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin ceza puanına ulaşılması meslekten çıkarma sebebidir. Bunun yanında ceza puanı yirmiye ulaşmasa bile en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası alınması da çıkarma sebebi oluşturabilir.

Son beş yıl içinde kırk disiplin ceza puanına ulaşılması veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş defa ya da daha fazla disiplin cezası alınması da meslekten çıkarma sonucunu doğurabilir. Kanun’daki “veya” ifadesi nedeniyle puan şartı ile ceza sayısı şartının birlikte gerçekleşmesi zorunlu değildir.

Emniyet personeli bakımından uyarma cezası bir, kınama cezası iki, aylıktan kesme cezası üç, kısa süreli durdurma cezası dört ve uzun süreli durdurma cezası beş ceza puanı olarak hesaplanır. Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmişse yalnızca en yüksek puanlı ceza hesaba katılır.

Ceza puanına bağlı meslekten çıkarma dosyasında her cezanın kesinleşme tarihi ve puanı ayrı ayrı kontrol edilmelidir. İptal edilen, kesinleşmeyen, yanlış döneme dâhil edilen veya aynı dosya içinde mükerrer biçimde hesaplanan cezalar toplam puanı değiştirebilir. Bir yıllık veya beş yıllık dönem takvim yılına göre değil, en son cezanın kesinleşme tarihinden geriye doğru hesaplanır.

Polis Kaç Yıl Hapis Cezası Alırsa Meslekten Atılır?

“Polis kaç yıl ceza alırsa ihraç olur?” sorusu disiplin cezası ile ceza mahkûmiyetinin birbirine karıştırılmasından kaynaklanmaktadır. Polislikten çıkarılma için her olayda geçerli tek bir hapis süresi bulunmamaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûmiyet, memuriyete giriş şartlarının kaybedilmesi sonucunu doğurabilir. Bunun yanında devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye veya edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama ve kaçakçılık suçlarında bir yıllık sınırdan bağımsız sonuçlar doğabilir.

Ancak mahkûmiyetin kesinleşip kesinleşmediği, suçun kasten mi taksirle mi işlendiği, suçun katalog suçlar arasında bulunup bulunmadığı ve kararın hukuki niteliği ayrı ayrı incelenmelidir. Ayrıca ceza yargılamasındaki sonuçtan bağımsız olarak aynı olay disiplin soruşturmasına konu edilebilir. Dolayısıyla “bir yıldan az ceza alan polis kesinlikle meslekten çıkarılamaz” şeklinde genel bir sonuca varılamaz.

“İki yıl ceza alan polis girdi çıktı yapabilir mi?” veya “kaç yılın altındaki ceza yatılmaz?” soruları ise cezanın infaz rejimiyle ilgilidir. Cezaevinde geçirilecek süre; suç tarihi, suçun türü, tekerrür, koşullu salıverilme, denetimli serbestlik ve hükümlünün infaz durumuna göre değişir. Cezaevinde fiilen kalınacak sürenin kısa olması, mahkûmiyetin memuriyet veya disiplin hukuku bakımından doğuracağı sonuçları kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Polis Meslekten Çıkarma Cezasını Kim Verir?

Polis meslekten çıkarma cezası tek bir amirin veya kurum müdürünün kararıyla kesinleşmez. Yetkili disiplin kurulu personelin rütbesine, meslek derecesine ve görev yaptığı kadroya göre belirlenir.

İl emniyet kadrosunda görevli polis memurları hakkında bütün disiplin cezalarını il polis disiplin kurulu verebilir. Ancak il polis disiplin kurulunun verdiği meslekten çıkarma kararı doğrudan kesinleşmez. Kararın valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayından geçmesi gerekir.

İl emniyet kadrosunda bulunan komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserler hakkında meslekten çıkarma cezası verme yetkisi Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kuruluna aittir. Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında görev yapan polis memurları ile merkez veya eğitim kadrolarında görev yapan komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserler hakkında da bütün disiplin cezaları Merkez Disiplin Kurulunca verilebilir. Merkez Disiplin Kurulunun meslekten çıkarma kararları EGM Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşir.

Emniyet hizmetleri sınıfındaki sekizinci meslek derecesinden beşinci meslek derecesine kadar olan personel hakkında meslekten çıkarma cezası verme yetkisi EGM Yüksek Disiplin Kuruluna aittir. Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü meslek derecelerindeki personel hakkında meslekten çıkarma cezasını ise Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu verir.

Yetkili olmayan kurul tarafından karar verilmesi, kurulun kanuna uygun oluşmaması, toplantıya katılmaması gereken bir üyenin görüşmeye katılması veya kararın gerekli onay sürecinden geçmemesi işlemin yetki ve şekil unsurları yönünden hukuka aykırı hâle gelmesine neden olabilir.

Polis Meslekten Çıkarma Disiplin Soruşturması Nasıl Yürütülür?

Disiplin amiri, personelin disiplinsizlik oluşturabilecek bir fiilini öğrendiğinde olayın araştırılmasını gerekli görürse bizzat soruşturma yapabilir veya yazılı olarak soruşturmacı görevlendirebilir. Soruşturmacının Kanun’da aranan makam, rütbe ve konum şartlarını taşıması gerekir.

Soruşturmacı bilgi ve belge toplama, ifade alma, tanık dinleme, bilirkişi görevlendirme, keşif yapma, hâkim veya savcı kararı gerektirmeyen hâllerde kriminal inceleme yaptırma ve ilgili kurumlarla yazışma yetkisine sahiptir. Bu yetkiler aynı zamanda soruşturmanın yalnızca personel aleyhindeki delillere odaklanamayacağını göstermektedir. Personelin lehindeki kamera kayıtları, tanıklar, görev belgeleri, sağlık raporları ve teknik veriler de araştırılmalıdır.

Soruşturma raporunda olayın nasıl gerçekleştiği, toplanan deliller, personelin savunması, isnadın hangi disiplin hükmüne uyduğu ve teklif edilen ceza gerekçeli biçimde açıklanmalıdır. Soruşturmacının kanaati disiplin kurulunu bağlamaz. Kurul, delilleri kendisi değerlendirmek ve gerekirse ek inceleme yaptırmak zorundadır.

Disiplin kurulu soruşturma sonucunda disiplin cezası verilmesine, ceza verilmesine yer olmadığına, karar verilmesine yer olmadığına veya kurulun yetkisizliğine karar verebilir. Fiilin soruşturma raporunda belirtilenden başka bir disiplinsizliği oluşturduğu anlaşılırsa doğru hukuki nitelendirme yapılarak buna uygun ceza belirlenebilir. Ancak personelin yeni isnat hakkında savunma yapma imkânından mahrum bırakılmaması gerekir.

Meslekten Çıkarma Soruşturmasında Savunma Hakkı

Savunma alınmadan polis meslekten çıkarma cezası verilemez. Savunma isteminde isnat edilen fiilin nerede, ne zaman, nasıl işlendiği ve hangi delillere dayandırıldığı anlaşılır biçimde bildirilmelidir. Belirsiz, genel veya yalnızca kanun maddesinin tekrarından ibaret savunma istemleri etkili savunma hazırlanmasını engelleyebilir.

Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi içinde savunma yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Bununla birlikte savunma isteminin usulüne uygun tebliğ edilmemesi, isnadın açıklanmaması veya dosyaya erişim imkânı tanınmaması hâlinde savunmadan vazgeçildiği sonucuna varılamaz.

Hakkında soruşturma yapılan personel, savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. Meslekten çıkarma cezası istenen personel ayrıca tanık dinletme, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı savunma yapma ve savunmasını vekili aracılığıyla sunma hakkına sahiptir.

Dosya inceleme talebinin bütünüyle reddedilmesi, isnadın dayanağını oluşturan belgelerin gösterilmemesi veya personelin tanık dinletme talebinin gerekçesiz biçimde karşılanmaması savunma hakkını ihlal edebilir. Gizlilik taşıyan belgeler bakımından dahi kişiye kendisi hakkındaki isnadın esasını öğrenme ve buna cevap verme imkânı sağlayacak bir yöntem benimsenmelidir.

Polis Memuru Meslekten Çıkarma Dava Süreci

Meslekten çıkarma gibi ağır cezalar genellikle doğrudan disiplin kurulları tarafından verildiğinden, bu kararlara karşı iç itiraz mercii çoğu zaman Bakanlık bünyesindeki Yüksek Disiplin Kurulu olmaktadır.

İdari Dava: Meslekten çıkarma cezasına karşı idare mahkemesinde iptal davası açma süresi, cezanın tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup, kaçırılması halinde dava hakkı kaybedilir.

Soruşturma sırasında savunma hakkınızın kısıtlanmış olması, cezanın orantısız (aşırı ağır) olması, isnat edilen fiilin gerçekleşmediğine dair delillerin göz ardı edilmesi, soruşturma zamanaşımı sürelerinin aşılmış olması gibi hususlar iptal davasında ileri sürülebilecek yaygın iddialardandır. İdare mahkemesi, dosyanızı inceleyerek işlemin hukuka uygunluğunu denetler ve eğer hukuka aykırılık tespit ederse meslekten çıkarma cezasını iptal eder.

Yürütmenin Durdurulması: İdari dava süreci devam ederken, polis memurunun mağduriyetini azaltmak için mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı talep edilebilir. Yürütmenin durdurulması talebi, mahkemenin davanın sonucunu beklemeden idari işlemin (ihraç kararının) geçici olarak askıya alınmasını sağlar. Meslekten çıkarma gibi telafisi güç zarar doğurabilecek durumlarda, mahkemeler şartlar oluştuğunda bu kararı verebilmektedir. Eğer dava açıldıktan sonra birkaç ay içinde yürütmeyi durdurma kararı alınırsa, dava sonuçlanana dek memur görevine iade edilir veya maaş gibi haklardan yararlanmaya devam eder.

Polis Meslekten Çıkarma Cezasında Zamanaşımı

Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiilin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmaması hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Öğrenme tarihi belirlenirken herhangi bir personelin olaydan haberdar olduğu tarih değil, yetkili disiplin amirinin fiili öğrendiği tarih esas alınır.

Disiplin fiilinin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmemesi hâlinde de ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Meslekten çıkarma kararının Bakan onayıyla kesinleştiği durumlarda iki yıllık sürenin yalnızca disiplin kurulunun karar tarihine göre değil, kesinleşme süreci dikkate alınarak incelenmesi gerekir.

Tamamlanmış fiillerde zamanaşımı eylemin işlendiği, kesintisiz fiillerde kesintinin gerçekleştiği, zincirleme fiillerde ise son eylemin işlendiği tarihten itibaren başlar. İdarenin fiili daha geç öğrendiğini ileri sürmesi iki yıllık mutlak süreyi ortadan kaldırmaz.

Mahkeme tarafından fiilin hatalı nitelendirildiği veya düzeltilebilir bir şekil eksikliği bulunduğu gerekçesiyle disiplin cezası iptal edilirse kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya amiri, mahkeme kararının tebliğinden itibaren altı ay içinde yeniden değerlendirme yapabilir. Ancak bu düzenleme, iptal kararının gerekçesi aşılmak suretiyle aynı hukuka aykırılığın tekrarlanmasına izin vermez.

Meslekten İhraç Edilen Polis Ne Yapmalı?

Meslekten çıkarma kararının tebliğ edilmesi üzerine öncelikle tebliğ tarihi kesin biçimde kaydedilmelidir. Çünkü dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Tebligat zarfı, elektronik tebligat kayıtları, teslim tutanağı ve kararın bütün sayfaları korunmalıdır.

Disiplin soruşturma dosyasının tamamı incelenmeli; soruşturma onayı, görevlendirme yazısı, ifade tutanakları, tanık beyanları, kamera ve ses kayıtları, kriminal raporlar, bilirkişi incelemeleri, savunma istem yazısı, yazılı savunma, kurul tutanakları, kurul kararı, uygun görüş ve Bakan onayı birlikte değerlendirilmelidir.

Kararın yalnızca sonuç bölümüne bakılarak savunma hazırlanması yeterli değildir. Fiilin sübuta erip ermediği, doğru disiplin maddesinin uygulanıp uygulanmadığı, soruşturmanın zamanaşımı içinde başlatılıp tamamlanmadığı, yetkili kurulun karar verip vermediği ve bir derece hafif ceza seçeneğinin değerlendirilip değerlendirilmediği incelenmelidir.

Disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma cezalarına karşı 7068 sayılı Kanun kapsamında kurum içi olağan disiplin itirazı bulunmamaktadır. Bu kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulmalıdır. Kuruma yapılacak gelişigüzel bir dilekçenin dava süresini koruyacağı varsayılmamalıdır.

Polis Meslekten Çıkarma Cezası İptal Davası

Polis meslekten çıkarma cezasına karşı, kararın yazılı olarak bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Sürenin geçirilmesi hâlinde mahkeme işlemin hukuka uygunluğunu esas yönünden incelemeden davayı süre aşımı nedeniyle reddedebilir.

Göreve son verilmesine ilişkin davalarda yetkili mahkeme, kamu görevlisinin son görev yaptığı yer idare mahkemesidir. Davanın doğru hasma yöneltilmesi, dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi zorunlu hâlinin belirlenmesi, karar ile Bakan onayının birlikte dava konusu edilmesi önem taşır.

İptal davasında işlem yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden denetlenir. Yetkisiz kurul tarafından karar verilmesi yetki unsurunu; savunma hakkının kullandırılmaması ve eksik soruşturma şekil unsurunu; fiilin somut delillerle ispatlanmaması sebep unsurunu; eyleme uymayan veya ölçüsüz ceza verilmesi konu unsurunu; disiplin yetkisinin kişisel husumet ya da cezalandırma amacıyla kullanılması ise maksat unsurunu sakatlayabilir.

Dava dilekçesinde yalnızca personelin suçsuz olduğu belirtilmemeli, disiplin dosyasındaki her delilin hukuki değeri tartışılmalıdır. Tanıkların olay görgüsünün bulunup bulunmadığı, dijital verilerin kime ait olduğu, kamera kayıtlarının bütünlüğü, iletişim tespitlerinin içeriği, tutanakların çelişkileri ve personelin lehindeki delillerin neden toplanmadığı açıklanmalıdır.

Yürütmenin Durdurulması İstenebilir mi?

Meslekten çıkarma cezasına karşı açılan iptal davası, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Personelin dava devam ederken göreve dönebilmesi için yürütmenin durdurulması kararı verilmesi gerekir.

Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Meslekten çıkarma sonucunda maaş, sosyal haklar, mesleki statü ve aile geçiminin etkilenmesi telafisi güç zarar değerlendirmesinde önemlidir. Ancak zarar unsurunun bulunması tek başına yeterli değildir; işlemin açık hukuka aykırılığı da somut gerekçelerle ortaya konulmalıdır.

Mahkeme yürütmenin durdurulması talebini reddederse kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bölge idare mahkemesine itiraz edilebilir. Yürütmenin durdurulması kararı verilmesi hâlinde idare, kararın gereklerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür.

İhraç Edilen Polis Geri Dönebilir mi?

Meslekten çıkarma kararının idare mahkemesince iptal edilmesi veya yürütmesinin durdurulması hâlinde polis memurunun göreve dönüşü mümkündür. İptal kararı, hukuka aykırı işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırır ve personelin önceki hukuki durumunun yeniden kurulmasını gerektirir.

İdare, mahkeme kararının gereğine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek zorundadır. Genel kural olarak bu süre kararın idareye tebliğinden itibaren otuz günü geçemez. Ancak terör örgütleriyle eylem birliği, yardım, iltisak veya irtibat gibi güvenlik gerekçelerine dayanan belirli göreve son verme işlemlerinde 2026 yılında yürürlüğe giren özel düzenleme uyarınca göreve iade sonucunu doğuran kararların uygulanması için nihai kararın kesinleşmesi aranabilmektedir. Somut işlemin hangi hukuki nedene dayandığı bu nedenle ayrıca incelenmelidir.

İptal davasıyla birlikte yoksun kalınan maaş ve diğer parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi istenebilir. Parasal hak talebi iptal davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi kanunda öngörülen şartlar dâhilinde iptal kararından sonra ayrı bir tam yargı davasına da konu edilebilir.

İhraç edilen polisin göreve dönmesi için her durumda davanın kesinleşmesini beklemek gerektiği yönünde genel bir kural bulunmamaktadır. Bununla birlikte işlemin hukuki sebebi, verilen kararın yürütmenin durdurulması mı yoksa iptal kararı mı olduğu ve 2026 yılında getirilen özel kesinleşme şartının kapsamına girip girmediği ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Polis Meslekten Çıkarma Cezasının İptal Sebepleri Nelerdir?

İsnat edilen fiilin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak derecede somut ve hukuka uygun delillerle ispatlanmaması, polis meslekten çıkarma cezasının en önemli iptal nedenlerinden biridir. Kanaat, duyum, isimsiz ihbar veya olayın doğrudan tanığı olmayan kişilerin aktarıma dayalı anlatımları tek başına yeterli kabul edilmemelidir.

Savunma isteminin belirsiz olması, personele yedi günden az süre verilmesi, soruşturma dosyasının incelettirilmemesi, tanık dinletme veya kurul önünde savunma hakkının engellenmesi savunma hakkına ilişkin hukuka aykırılıklardır.

Yetkisiz soruşturmacı görevlendirilmesi, tarafsızlığı tartışmalı kişilerin soruşturmada yer alması, kanuna aykırı kurul oluşumu, toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması, karara katılmaması gereken üyenin oylamaya katılması ve gerekli Bakan onayının bulunmaması işlemin yetki ve şekil unsurlarını sakatlayabilir.

Eylemin yanlış disiplin maddesi kapsamında değerlendirilmesi, kanunda bulunmayan bir fiilin kıyas yoluyla meslekten çıkarma sebebine dönüştürülmesi, kast gerektiren bir fiilde yalnızca ihmalin bulunması veya daha hafif yaptırım öngörülen bir eylem için ağırlaştırıcı şartlar açıklanmadan meslekten çıkarma cezası verilmesi de iptal sebebi olabilir.

Altı aylık soruşturmaya başlama veya iki yıllık ceza verme süresinin geçirilmesi, olumlu geçmiş hizmetlerin değerlendirilmemesi, bir derece hafif cezanın neden uygulanmadığının açıklanmaması, kararın gerekçesiz olması ve ceza ile fiil arasında ölçülülük bulunmaması da yargısal denetimde ileri sürülebilecek hususlardır.

Polis Meslekten Çıkarma Cezası Sicilden Silinir mi?

7068 sayılı Kanun, uyarma ve kınama cezalarının beş yıl; aylıktan kesme, kısa süreli durdurma ve uzun süreli durdurma cezalarının on yıl sonra özlük dosyasından silinmesinin istenebilmesine imkân tanımaktadır. Ancak meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezaları bu silinme düzenlemesinin dışında bırakılmıştır.

Bu nedenle polis meslekten çıkarma cezası belirli bir sürenin geçmesiyle kendiliğinden silinmez. Cezanın hukuki sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için işlemin idare tarafından geri alınması veya yargı kararıyla iptal edilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Polislikten İhraç Edilmek Ne Demektir?

Polislikten ihraç edilmek, hukuki anlamıyla personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır. Bu ceza Devlet memurluğundan çıkarma cezasından farklıdır.

Polis Hangi Durumlarda Meslekten Atılır?

Polis; 7068 sayılı Kanun’da doğrudan meslekten çıkarma cezasına bağlanan fiilleri işlemesi, ağırlaştırıcı nedenlerin gerçekleşmesi, belirli ceza puanı veya ceza sayısına ulaşması ya da memuriyet şartlarını kaybetmesi hâlinde mesleğinden çıkarılabilir.

Polis Kaç Ceza Puanı Alırsa İhraç Olur?

Son bir yıl içinde yirmi ceza puanına veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki disiplin cezasına ulaşılması meslekten çıkarma sebebidir. Son beş yıl içinde kırk ceza puanına veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş disiplin cezasına ulaşılması da aynı sonucu doğurabilir.

Polis Kaç Yıl Hapis Cezası Alırsa Atılır?

Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezasına ilişkin kesinleşmiş mahkûmiyet memuriyet şartlarının kaybedilmesine neden olabilir. Ancak katalog suçlar, suçun niteliği, kararın kesinleşmesi ve disiplin soruşturmasının bağımsızlığı nedeniyle her olay ayrıca değerlendirilmelidir.

HAGB Kararı Polisi Meslekten Attırır mı?

HAGB kararı kesinleşmiş mahkûmiyetle aynı sonucu doğurmaz. Bununla birlikte karara konu eylem ayrıca disiplin soruşturmasına konu edilebilir. İdare, yalnızca HAGB kararına dayanmak yerine disiplin fiilinin işlendiğini somut delillerle ortaya koymalıdır.

Beraat Eden Polis Hakkında Meslekten Çıkarma Cezası Verilebilir mi?

Ceza yargılaması ile disiplin soruşturması birbirinden bağımsızdır. Bu nedenle beraat kararı her durumda disiplin cezasını engellemez. Ancak beraat gerekçesi, ceza dosyasındaki maddi tespitler ve disiplin makamının dayandığı deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Sosyal Medya Paylaşımı Polisi Meslekten Attırır mı?

Her sosyal medya paylaşımı meslekten çıkarma sebebi değildir. Paylaşımın siyasi faaliyet niteliği, görevle bağlantısı, gizli bilgi veya kişisel veri içerip içermediği, kurum düzenine ve kamu hizmetine somut etkisi değerlendirilmelidir. Eleştiri hakkı ile mesleki disipline zarar veren davranış arasında ölçülü bir ayrım yapılmalıdır.

Polis Meslekten Çıkarma Cezasına İtiraz Edebilir mi?

Disiplin kurullarınca verilen meslekten çıkarma cezalarına karşı 7068 sayılı Kanun kapsamında kurum içi olağan itiraz yolu bulunmamaktadır. Kesinleşen meslekten çıkarma kararına karşı altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalıdır.

Polis Meslekten Çıkarma Davası Nerede Açılır?

Göreve son verilmesi sonucunu doğuran meslekten çıkarma cezasına karşı dava, polis memurunun son görev yaptığı yerdeki idare mahkemesinde açılır.

Dava Açılması Cezayı Kendiliğinden Durdurur mu?

Hayır. İptal davasının açılması meslekten çıkarma kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Göreve dönüş için mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı alınması gerekir.

İhraç Edilen Polis Geri Dönebilir mi?

Meslekten çıkarma kararının yürütmesinin durdurulması veya iptal edilmesi hâlinde polis göreve dönebilir. Güvenlik ve terör gerekçeli belirli işlemlerde ise 2026 yılında getirilen özel kesinleşme şartı ayrıca dikkate alınmalıdır.

Avukat Desteğinin Önemi

Polis memurları için meslekten çıkarma cezasına karşı yürütülen hukuki süreçte, alanında uzman bir avukatın desteği büyük fark yaratır. Disiplin soruşturması ve iptal davası süreci, kendine özgü ve karmaşık usul kurallarına tabidir; savunma hakkının etkin kullanılması, soruşturma evrakının eksiksiz incelenmesi, kritik sürelerin takibi gibi konular profesyonel bir yaklaşım gerektirir. Meslekten çıkarma gibi tüm meslek hayatınızı etkileyen bir durumda, tecrübeli bir idare hukuku avukatı ile çalışmak hak kayıplarının önüne geçecek ve size gerekli yönlendirmeleri yapacaktır.

Avukat desteği hukuki süreçlerde oldukça önemlidir. Daha fazla bilgi almak için Konya avukat sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

Sonuç olarak, meslekten çıkarma cezası alan bir polis memuru iseniz umudunuzu yitirmeyin. Unutmayın ki idare tarafından verilen bu karar yargı denetimine açıktır. Nitekim pek çok durumda idare mahkemeleri, hukuka aykırı ihraç işlemlerini iptal ederek polisleri görevlerine iade etmektedir.