657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen sözleşmeli personelin disiplin cezaları, disiplin soruşturmaları ve sözleşmelerinin feshedilmesine ilişkin hukuki düzenlemeler, kamu personel hukukunun önemli konularından birini oluşturmaktadır. Özellikle disiplin cezası nedeniyle sözleşmenin feshedilmesi, sözleşmeli personelin görevine son verilmesi ve meslekten çıkarılma işlemlerine karşı iptal davası açılması, sözleşmeli personelin çalışma hayatını doğrudan etkileyen hukuki uyuşmazlıklar arasında yer almaktadır.
14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler kapsamında sözleşmeli personelin disiplin hükümleri, görevden uzaklaştırılması, özlük dosyaları, işe başlama yükümlülükleri ve sözleşmenin sona erdirilmesi konuları yeniden düzenlenmiştir.
Yeni düzenlemeyle birlikte sözleşmeli personele devlet memurlarının tabi olduğu disiplin hükümlerinin kıyasen uygulanacağı açıkça belirtilmiş; özellikle kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha ağır disiplin cezalarını gerektiren fiiller nedeniyle sözleşmeli personelin görevine son verilmesine ilişkin usul, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda da düzenlenmiştir.
Bununla birlikte sözleşmeli personelin disiplin hukukuna tabi tutulması, ilk kez 2026 yılında ortaya çıkan bir uygulama değildir. Nitekim 19 Ocak 2023 tarihli ve 7433 sayılı Kanun ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesine eklenen hükümlerle sözleşmeli personelin disiplin rejiminin kanuni temeli oluşturulmuştur. 2026 yılında yapılan değişiklik ise söz konusu kanuni düzenlemenin Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslardaki karşılığını daha ayrıntılı şekilde ortaya koymuştur.
Bu kapsamda 4/B sözleşmeli personelin hangi disiplin cezalarıyla karşılaşabileceği, hangi fiillerin sözleşmenin feshedilmesine neden olabileceği, savunma hakkının nasıl kullanılacağı, disiplin kurulu kararının zorunlu olup olmadığı, görevden uzaklaştırma tedbirinin hangi koşullarda uygulanabileceği ve hukuka aykırı disiplin cezalarına karşı hangi yargısal yollara başvurulabileceği önem taşımaktadır.
4/B Sözleşmeli Personel Disiplin Cezaları Nelerdir?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde devlet memurlarına uygulanabilecek disiplin cezaları, işlenen fiilin niteliği ve ağırlığı esas alınarak düzenlenmiştir. Bu cezalar uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma şeklinde belirlenmiştir.
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 12. maddesi uyarınca, sözleşmeli personelin disipline aykırı fiilleri hakkında da devlet memurlarına ilişkin disiplin hükümleri uygulanmaktadır. Ancak sözleşmeli personelin hukuki statüsü ile kadrolu devlet memurlarının hukuki statüsü arasında farklılıklar bulunduğundan disiplin yaptırımlarının sonuçları her zaman aynı olmamaktadır.
Sözleşmeli personele uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları uygulanabilmektedir. Buna karşılık kademe ilerlemesinin durdurulması veya devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller, sözleşmeli personel bakımından görevine son verilmesi sonucunu doğurabilmektedir.
Dolayısıyla sözleşmeli personel hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarında yalnızca fiilin hangi disiplin cezasını gerektirdiğinin değil, bu cezanın sözleşmeli personelin hukuki statüsü bakımından nasıl bir sonuç doğuracağının da değerlendirilmesi gerekmektedir.
Örneğin kadrolu devlet memuru hakkında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren bir fiil nedeniyle aynı statüde kalmak suretiyle disiplin yaptırımı uygulanabilirken, aynı fiilin sözleşmeli personel tarafından işlenmesi durumunda görevine son verilmesi söz konusu olabilmektedir.
Bu nedenle 4/B sözleşmeli personel disiplin cezaları, yalnızca disiplin hukukunun genel ilkeleri çerçevesinde değil, sözleşmeli personelin tabi olduğu özel düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir.
4/B Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği ve 2026 Yılı Yeni Düzenleme
14 Kasım 2026 tarihli ve 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara eklenen Ek Madde 12, sözleşmeli personelin disiplin rejimini düzenlemektedir.
Anılan hüküm uyarınca sözleşmeli personelin disipline aykırı fiil ve hâllerinin gerçekleşmesi durumunda verilecek disiplin cezaları, disiplin cezası vermeye yetkili merciler, disiplin kurulları ve disipline ilişkin diğer konularda devlet memurlarının tabi olduğu hükümler kıyasen uygulanacaktır.
Bu düzenleme, sözleşmeli personelin disiplin soruşturmalarında 657 sayılı Kanun’un 125 ve devamı maddelerinde yer alan hükümlerin dikkate alınmasını gerektirmektedir. Ayrıca Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği ve ilgili kamu kurumunun özel disiplin düzenlemeleri de uygulamada önem taşımaktadır.
Bununla birlikte yeni hükmün en dikkat çekici yönü, kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha ağır cezaları gerektiren fiiller bakımından sözleşmeli personelin görevine son verilmesine ilişkin usulü açıkça düzenlemesidir.
Buna göre sözleşmeli personelin kademe ilerlemesinin durdurulmasını veya daha ağır bir disiplin cezasını gerektiren fiili işlediğinin usulüne uygun şekilde belirlenmesi hâlinde, disiplin kurulunun kararı alınarak atamaya yetkili amirin onayıyla görevine son verilecektir.
Ancak burada önemle belirtilmelidir ki disiplin yaptırımını gerektiren fiilin gerçekleştiğinin iddia edilmesi, tek başına sözleşmenin feshedilmesi için yeterli değildir. İlgili fiilin hukuken doğru nitelendirilmesi, somut delillerle ortaya konulması ve disiplin soruşturmasının mevzuatta öngörülen usule uygun şekilde yürütülmesi zorunludur.
Sözleşmeli Personele Uyarma ve Kınama Cezası Verilebilir mi?
657 sayılı Kanun’un 125/A maddesinde düzenlenen uyarma cezası, personelin görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesini ifade etmektedir.
Görevlerin yerine getirilmesinde kayıtsızlık veya düzensizlik göstermek, özürsüz ya da izinsiz olarak göreve geç gelmek, görev yerinden erken ayrılmak ve mevzuatta belirtilen diğer fiiller uyarma cezasına konu olabilmektedir.
Kınama cezası ise personelin görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazılı olarak bildirilmesidir. Görevlerin yerine getirilmesinde kusurlu davranılması, görev sırasında amire hâl ve hareketlerle saygısızlık gösterilmesi ve 657 sayılı Kanun’un 125/B maddesinde düzenlenen diğer fiiller kınama cezasını gerektirebilmektedir.
Sözleşmeli personele uyarma veya kınama cezası verilmesi, kural olarak doğrudan sözleşmenin feshedilmesi sonucunu doğurmaz. Bununla birlikte söz konusu cezaların hukuki sonuçları bulunmakta ve ilgili personelin özlük dosyasına işlenmesi gerekmektedir.
Özellikle daha önce verilen disiplin cezaları ile aynı veya benzer nitelikteki fiillerin tekrarlanması durumunda disiplin hukukundaki tekerrür hükümlerinin uygulanması gündeme gelebilmektedir.
Bu nedenle uyarma ve kınama cezalarının, sözleşmeli personelin çalışma hayatı üzerinde herhangi bir etkisi bulunmayan basit işlemler olarak değerlendirilmesi doğru değildir.
4/B Sözleşmeli Personele Aylıktan Kesme Cezası Verilebilir mi?
Sözleşmeli personele uygulanabilecek disiplin cezalarından biri de aylıktan kesme cezasıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/C maddesinde aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve hâller düzenlenmiştir.
Söz konusu madde kapsamında kasıtlı olarak verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yerine getirmemek, görevle ilgili resmî belge, araç ve gereçleri korumamak veya hor kullanmak, özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek ve mevzuatta belirtilen diğer fiiller aylıktan kesme cezasına neden olabilmektedir.
14 Kasım 2026 tarihli değişiklikle sözleşmeli personele uygulanacak aylıktan kesme cezasının hesaplanma yöntemi açıkça belirlenmiştir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 12. maddesine göre aylıktan kesme cezası, sözleşmeli personelin bulunduğu pozisyona bağlı bütün ödemelerin toplamından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılması suretiyle uygulanacaktır.
Bu düzenleme kapsamında aylıktan kesme cezasının hesabında sözleşmeli personelin pozisyonuna bağlı ödemelerin toplamı esas alınmaktadır.
Bununla birlikte aylıktan kesme cezasının uygulanabilmesi için öncelikle ilgili fiilin işlendiğinin hukuka uygun bir disiplin soruşturması sonucunda ortaya konulması gerekmektedir. Ayrıca fiilin aylıktan kesme cezasını gerektiren bir disiplinsizlik oluşturup oluşturmadığı ve uygulanacak kesinti oranının fiilin ağırlığıyla uyumlu olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Özellikle personelin kusuru, fiilin meydana geliş koşulları, görev gerekleri ve isnat edilen davranışın niteliği dikkate alınmadan tesis edilen disiplin cezaları, hukuka uygunluk denetimine konu edilebilmektedir.
Sözleşmeli Personele Kademe İlerlemesinin Durdurulması Cezası Verilebilir mi?
Sözleşmeli personelin disiplin hukukunda en önemli meselelerden biri, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiillerin sözleşmeli personel bakımından doğurduğu sonuçlardır.
657 sayılı Kanun’un 125/D maddesinde kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve hâller düzenlenmiştir.
Göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkollü içki içmek, özürsüz ve kesintisiz şekilde üç ila dokuz gün göreve gelmemek, görevle ilgili çıkar sağlamak, gerçeğe aykırı rapor veya belge düzenlemek, verilen görev ve emirleri kasten yerine getirmemek, amire veya iş arkadaşlarına hakarette bulunmak ya da tehdit etmek gibi fiiller bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Kadrolu devlet memurları bakımından kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, fiilin ağırlığına göre personelin bulunduğu kademede ilerlemesinin bir ila üç yıl durdurulmasını ifade etmektedir.
Ancak 4/B sözleşmeli personel açısından aynı disiplin fiili, görevine son verilmesi sonucunu doğurabilmektedir.
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 12. maddesi, kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiiller yönünden sözleşmeli personelin görevine son verilmesini öngörmektedir.
Bu nedenle sözleşmeli personel hakkında kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren bir fiil nedeniyle yürütülen disiplin soruşturması, personelin kamu görevini kaybetmesine kadar uzanabilecek sonuçlar doğurabilmektedir.
Burada önem taşıyan husus, isnat edilen eylemin gerçekten 657 sayılı Kanun’un 125/D maddesi kapsamında bulunup bulunmadığıdır. Daha hafif nitelikteki bir fiilin yanlış hukuki nitelendirmeyle ağır disiplin yaptırımına konu edilmesi, sözleşmenin feshi işleminin hukuka aykırılığına neden olabilecektir.
Özellikle kasıt, kusur, fiilin gerçekleşme şekli, delillerin yeterliliği ve mevzuatta öngörülen disiplin cezasının doğru belirlenmesi, sözleşmeli personelin görevine son verilmesine ilişkin işlemlerde ayrıntılı olarak incelenmelidir.
4/B Sözleşmeli Personel Disiplin Cezası Nedeniyle İşten Çıkarılabilir mi?
Sözleşmeli personelin disiplin cezası nedeniyle işten çıkarılması veya sözleşmesinin feshedilmesi mümkündür. Ancak her disiplin cezası sözleşmenin sona erdirilmesi sonucunu doğurmamaktadır.
Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarını gerektiren fiiller ile kademe ilerlemesinin durdurulması veya devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında hukuki sonuç bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır.
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesinde yer alan özel düzenlemeye göre kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha ağır disiplin cezalarını gerektiren fiillerde, disiplin kurulunun kararı alınarak atamaya yetkili amirin onayıyla sözleşmeli personelin görevine son verilmektedir.
Dolayısıyla sözleşmeli personelin işten çıkarılması için yalnızca kurum yöneticisinin personelin davranışını uygun bulmaması veya personel hakkında çeşitli şikâyetlerde bulunulması yeterli değildir.
Disiplin hukukuna dayalı bir sözleşme feshi işleminin, hukuken geçerli ve somut bir sebebe dayanması gerekir. Ayrıca bu sebebin ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımı gerektirmesi ve soruşturmanın usulüne uygun yürütülmesi zorunludur.
Örneğin personelin görevini yerine getirmediği ileri sürülüyorsa öncelikle bu davranışın kasıtlı mı, kusurlu mu yoksa ihmal niteliğinde mi olduğu araştırılmalıdır. Çünkü fiilin niteliğindeki bu ayrım, uygulanacak disiplin yaptırımını ve sözleşmenin feshedilip feshedilemeyeceğini doğrudan etkileyebilmektedir.
4/B Sözleşmeli Personelin Meslekten Çıkarılması ve Görevine Son Verilmesi
Sözleşmeli personelin meslekten çıkarılması, uygulamada sıklıkla işten çıkarma veya sözleşme feshi olarak ifade edilmektedir. Bununla birlikte hukuki açıdan kadrolu devlet memurunun memurluktan çıkarılması ile sözleşmeli personelin görevine son verilmesi aynı işlem değildir.
657 sayılı Kanun’un 125/E maddesinde devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller düzenlenmiştir. Bu ceza, devlet memurluğundan bir daha atanmamak üzere çıkarılmayı ifade etmektedir.
Buna karşılık 4/B kapsamında çalışan sözleşmeli personelin kademe ilerlemesinin durdurulması veya devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller nedeniyle görevine son verilmesi, sözleşmeli personelin tabi olduğu özel disiplin rejimi içerisinde değerlendirilmelidir.
Bu nedenle sözleşmeli personelin görevine son verilmesi işleminin, her durumda devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla aynı hukuki sonuçları doğurduğu kabul edilemez.
Özellikle sözleşmesi feshedilen personelin yeniden kamu görevine girip giremeyeceği, başka bir kamu kurumunda çalışıp çalışamayacağı veya yeniden sözleşmeli personel olarak istihdam edilip edilemeyeceği; fesih sebebine, uygulanacak özel hükümlere ve kişinin kamu görevine giriş koşullarını taşıyıp taşımadığına göre değerlendirilmelidir.
Sözleşmeli Personel Hakkında Disiplin Soruşturması Nasıl Yapılır?
4/B sözleşmeli personel hakkında disiplin soruşturması yürütülürken devlet memurlarının tabi olduğu disiplin hükümleri ve ilgili kurumun özel düzenlemeleri dikkate alınmalıdır.
Disiplin soruşturmasının temel amacı, personel hakkında ileri sürülen iddiaların gerçeğe uygun olup olmadığını ortaya çıkarmak ve söz konusu davranışın disiplin cezasını gerektiren bir fiil oluşturup oluşturmadığını belirlemektir.
Bu kapsamda öncelikle isnat edilen fiilin ne olduğu açık şekilde tespit edilmeli, olayla ilgili bilgi ve belgeler toplanmalı, varsa tanıkların ifadelerine başvurulmalı ve personelin açıklamaları değerlendirilmelidir.
Disiplin soruşturmasında yalnızca personelin aleyhine olan delillerin değil, lehine olan bilgi ve belgelerin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Soruşturmanın amacı, personel hakkında önceden belirlenmiş bir yaptırımı uygulamak değil, maddi gerçeği hukuka uygun yöntemlerle ortaya koymaktır.
Özellikle disiplin cezasının sözleşmenin feshine neden olabileceği durumlarda soruşturmanın eksiksiz yürütülmesi daha da önem kazanmaktadır.
Personelin görevine son verilmesine neden olabilecek bir fiilin yalnızca soyut iddialara, kişisel değerlendirmelere veya yeterli şekilde araştırılmamış şikâyetlere dayandırılması hukuka uygunluk bakımından sorun oluşturabilecektir.
Sözleşmeli Personelin Savunması Alınmadan Disiplin Cezası Verilebilir mi?
Sözleşmeli personelin savunma hakkı tanınmadan disiplin cezasıyla cezalandırılması hukuka aykırıdır.
Anayasa’nın 129. maddesi uyarınca memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili disiplin işlemlerinde savunma hakkı temel bir hukuki güvence niteliğindedir. Ayrıca 657 sayılı Kanun’un 130. maddesinde savunma alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği düzenlenmiştir.
Devlet memurlarına ilişkin disiplin hükümlerinin sözleşmeli personele uygulanması nedeniyle bu güvence 4/B sözleşmeli personel bakımından da önem taşımaktadır.
Savunma hakkının kullanılabilmesi için personele isnat edilen fiilin açıkça bildirilmesi ve bu iddialara karşı açıklama yapabilecek makul bir imkân tanınması gerekmektedir.
657 sayılı Kanun’un 130. maddesi kapsamında savunma için yedi günden az olmamak üzere süre verilmesi öngörülmüştür.
Bununla birlikte savunma hakkı yalnızca personele bir yazı gönderilmesinden ibaret değildir. Personelin hangi davranışı nedeniyle disiplin yaptırımıyla karşı karşıya bulunduğunu anlayabilmesi, isnada ilişkin açıklamalarda bulunabilmesi ve savunmasını destekleyen bilgi ve belgeleri sunabilmesi gerekmektedir.
Özellikle disiplin soruşturması sırasında alınan ifade ile disiplin cezası verilmeden önce tanınması gereken savunma hakkının aynı kapsamda olup olmadığı, somut olayın özelliklerine ve uygulanan usule göre değerlendirilmelidir.
Savunma istem yazısında isnadın belirsiz bırakılması, personele yeterli süre verilmemesi veya savunmada ileri sürülen hususların değerlendirilmemesi, disiplin işleminin hukuka uygunluğunu etkileyebilecek önemli eksikliklerdir.
Sözleşmeli Personelin Sözleşmesi Disiplin Kurulu Kararı Olmadan Feshedilebilir mi?
Sözleşmeli personelin disiplin nedeniyle görevine son verilmesi bakımından disiplin kurulu kararının hukuki önemi bulunmaktadır.
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesi ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 12. maddesi uyarınca kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha ağır cezaları gerektiren fiillerde disiplin kurulunun kararı alınarak atamaya yetkili amirin onayı ile görevine son verilmektedir.
Dolayısıyla bu hükümlere dayalı bir sözleşme feshi işleminde, mevzuatın öngördüğü disiplin kurulu sürecinin tamamlanması zorunludur.
İdarenin yalnızca disiplin soruşturması raporuna dayanarak, yetkili kurulun değerlendirmesini almaksızın ağır disiplin fiili nedeniyle sözleşmeyi sona erdirmesi hukuka aykırılık oluşturabilecektir.
Bununla birlikte kurulun görev ve yetkisinin, isnat edilen fiilin niteliğine ve uygulanacak disiplin mevzuatına göre belirlenmesi gerekmektedir. Disiplin kurulu ile yüksek disiplin kurulunun görev alanları ve ilgili kurumun özel düzenlemeleri göz ardı edilmemelidir.
Ayrıca kurul kararının bulunması tek başına işlemin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Kurulun yetkili olması, usulüne uygun oluşturulması, savunma hakkının korunması, fiilin somut delillerle ortaya konulması ve atamaya yetkili amirin gerekli onayının bulunması da hukuka uygunluk denetiminde dikkate alınmalıdır.
4/B Sözleşmeli Personelin Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı Süreleri
Disiplin soruşturmalarının belirli süreler içerisinde başlatılması ve sonuçlandırılması, disiplin hukukunun önemli güvencelerinden biridir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 127. maddesinde disiplin cezaları bakımından zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir.
Buna göre uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını gerektiren fiillerin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekmektedir.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller bakımından ise öğrenme tarihinden itibaren altı aylık süre öngörülmüştür.
Ayrıca disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren kural olarak iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmemesi hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğramaktadır.
Sözleşmeli personel hakkında yürütülen disiplin soruşturmalarında da kıyasen uygulanan hükümler ve varsa özel düzenlemeler çerçevesinde bu sürelerin değerlendirilmesi gerekmektedir.
Özellikle disiplin soruşturmasına süresinde başlanıp başlanmadığı, idarenin fiili hangi tarihte öğrendiği, soruşturmanın hangi aşamalardan geçtiği ve nihai işlemin hangi tarihte tesis edildiği önem taşımaktadır.
Zamanaşımı süreleri geçirilmesine rağmen tesis edilen disiplin işlemleri, hukuka aykırılık iddiasıyla yargı denetimine konu edilebilecektir.
Sözleşmeli Personelin Disiplin Cezasında Tekerrür ve Bir Derece Ağır Ceza Uygulaması
Disiplin hukukunda tekerrür, daha önce disiplin yaptırımına konu olmuş bir fiilin belirli koşullarda yeniden işlenmesi veya aynı ağırlıktaki farklı disiplin fiillerinin mevzuatta öngörülen şekilde tekrarlanması hâlinde gündeme gelmektedir.
657 sayılı Kanun’un 125. maddesinde disiplin cezasına neden olmuş bir fiilin, cezanın özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içerisinde tekrarlanması durumunda bir derece ağır ceza uygulanmasına ilişkin hükümler bulunmaktadır.
Ayrıca aynı derecede cezayı gerektiren ancak farklı fiiller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza söz konusu olabilmektedir.
Bu hükümler sözleşmeli personel bakımından özellikle önemlidir. Çünkü disiplin cezasının bir derece ağırlaştırılması sonucunda fiilin kademe ilerlemesinin durdurulması cezası kapsamında değerlendirilmesi, görevine son verilmesi bakımından hukuki sonuç doğurabilecektir.
Ancak tekerrür hükümlerinin uygulanabilmesi için önceki disiplin cezasının hukuki durumu, fiillerin niteliği, tekrar koşulları ve ilgili süreler dikkatle incelenmelidir.
Her disiplin cezasının veya her tekrar eden davranışın doğrudan sözleşmenin feshedilmesine neden olacağı şeklinde bir değerlendirme yapılması doğru değildir.
Sözleşmeli Personel Disiplin Cezalarında Bir Alt Ceza Uygulanabilir mi?
657 sayılı Kanun’un 125. maddesinde, geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan personel hakkında bir derece hafif disiplin cezası uygulanabilmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Bu hükmün 4/B sözleşmeli personel bakımından kıyasen uygulanması, özellikle ağır disiplin yaptırımları yönünden önem taşımaktadır.
Disiplin soruşturmasında isnat edilen fiilin niteliği belirlendikten sonra personelin geçmiş hizmetleri, başarı durumu ve mevzuatta öngörülen koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilebilir.
Bununla birlikte bir alt ceza uygulaması her durumda zorunlu değildir. Ayrıca ağır disiplin fiillerinde bu hükmün uygulanma biçimi ile sözleşmeli personelin görevine son verilmesine ilişkin özel düzenlemenin birlikte incelenmesi gerekmektedir.
Özellikle sözleşmenin feshi sonucunu doğurabilecek bir disiplin işleminde, personelin lehine olan hukuki değerlendirme imkânlarının göz ardı edilmesi uyuşmazlığın niteliğine göre önem taşıyabilecektir.
Sözleşmeli Personelin Disiplin Cezası Özlük Dosyasına İşlenir mi?
14 Kasım 2026 tarihli değişiklikle Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların Ek 12. maddesinde, her sözleşmeli personel için özlük dosyası tutulacağı açıkça düzenlenmiştir.
Özlük dosyasının tutulmasına ilişkin konularda devlet memurlarının tabi olduğu hükümler kıyasen uygulanacaktır.
Bu nedenle sözleşmeli personel hakkında verilen disiplin cezalarının özlük dosyasında yer alması, disiplin yaptırımının personelin çalışma hayatı üzerindeki etkileri bakımından önem taşımaktadır.
657 sayılı Kanun’un 133. maddesine göre devlet memurları bakımından uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş yıl, diğer disiplin cezalarının uygulanmasından ise on yıl geçtikten sonra belirli koşullarda özlük dosyasından silinmesi istenebilmektedir.
Bu hükümlerin sözleşmeli personele kıyasen uygulanması da ilgili cezanın niteliği ve sözleşmeli personelin hukuki statüsü dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Ancak sürelerin dolması, disiplin cezasının her durumda kendiliğinden özlük dosyasından silindiği anlamına gelmemektedir. İlgilinin başvurusu ve mevzuatta aranan koşulların değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
4/B Sözleşmeli Personel Görevden Uzaklaştırılabilir mi?
Sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması, 14 Kasım 2026 tarihli değişiklikle ayrıca düzenlenen konular arasındadır.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara eklenen Ek Madde 13 uyarınca sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılmasında devlet memurlarının tabi olduğu hükümler kıyasen uygulanacaktır.
Görevden uzaklaştırma, disiplin cezasından farklı olarak kamu hizmetinin yürütülmesi bakımından gerekli görülen durumlarda başvurulabilen geçici nitelikte bir idari tedbirdir.
Bu nedenle personelin görevden uzaklaştırılması, hakkında ileri sürülen iddiaların kesin olarak ispatlandığı veya disiplin cezasıyla cezalandırıldığı anlamına gelmemektedir.
Görevden uzaklaştırma tedbirinin uygulanabilmesi için mevzuatta öngörülen koşulların bulunması ve tedbirin kamu hizmetinin gerekleriyle bağlantılı olması gerekmektedir.
Özellikle disiplin soruşturmasının devam etmesi nedeniyle görevden uzaklaştırılan sözleşmeli personel bakımından tedbirin süresi, devamının gerekliliği, mali haklar üzerindeki etkileri ve sona erdirilmesi koşulları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Görevden uzaklaştırma işlemi ile sözleşmenin feshedilmesi birbirinden farklı hukuki işlemler olduğundan bunlara karşı başvurulabilecek hukuki yolların da ayrı şekilde incelenmesi gerekebilir.
Sözleşmeli Personelin Sözleşmesi Hangi Hâllerde Feshedilebilir?
4/B sözleşmeli personelin sözleşmesi yalnızca disiplin cezaları nedeniyle sona erdirilmemektedir. Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda sözleşmenin sona ermesine ilişkin farklı nedenler düzenlenmiştir.
14 Kasım 2026 tarihli değişiklikle özellikle göreve başlama yükümlülüğü, azami hastalık izni süreleri ve eğitimlerde başarısızlık konularında yeni hükümler getirilmiştir.
Buna göre belgeyle ispatı mümkün zorlayıcı sebepler bulunmaksızın süresi içerisinde işe başlanılmaması, sözleşmenin sona erdirilmesi bakımından önem taşıyan hâller arasında düzenlenmiştir.
Yeni Ek Madde 11 kapsamında ilk defa veya kurum içi yer değişikliği suretiyle göreve başlayacak sözleşmeli personelden aynı yerde işe başlayacak olanların tebliğ gününde, başka yerde işe başlayacak olanların ise tebliğ tarihinden itibaren on beş günü izleyen iş günü içerisinde işe başlaması öngörülmüştür.
Ayrıca azami hastalık izni sürelerinin sonunda göreve başlanılmaması da sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin hükümler kapsamına alınmıştır.
Bunun yanında temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj dönemlerinin herhangi birinde başarısız olunması da ilgili düzenlemeler çerçevesinde sözleşmenin sona erdirilmesi bakımından sonuç doğurabilecek hâller arasında yer almaktadır.
Ancak bu nedenlerin her biri, disiplin cezası nedeniyle görevine son verilmesinden farklı hukuki koşullara dayanabilmektedir.
Bu nedenle sözleşmesi feshedilen personelin öncelikle hangi hukuki sebebe dayanılarak görevinden çıkarıldığını belirlemesi gerekmektedir. Disiplin cezası nedeniyle sözleşme feshi ile işe başlamama, hastalık izni veya eğitimde başarısızlık nedeniyle tesis edilen fesih işlemlerinin hukuka uygunluk değerlendirmesi farklılık gösterebilir.
Sözleşmeli Personelin Sözleşmesi Feshedilirse Yeniden Memur Olabilir mi?
Sözleşmesi feshedilen 4/B personelin yeniden kamu görevine girip giremeyeceği, fesih sebebine ve uygulanacak mevzuat hükümlerine göre belirlenmektedir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda hizmet sözleşmesinin sona erdirilmesi veya yenilenmemesi hâllerine bağlı olarak yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdama ilişkin sınırlamalar bulunmaktadır.
Özellikle hizmet sözleşmesine aykırılık nedeniyle sözleşmenin kurum tarafından feshedilmesi veya personelin sözleşme dönemi içerisinde sözleşmesini tek taraflı sona erdirmesi hâllerinde, istisnalar saklı kalmak üzere, belirli bir süre yeniden sözleşmeli personel olarak istihdam edilememe sonucu gündeme gelebilmektedir.
Ancak sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilmesine ilişkin sınırlamalar ile devlet memuru kadrolarına atanabilme koşulları aynı hukuki konu değildir.
Bu nedenle sözleşmesi feshedilen kişinin yeniden kamu görevine girme hakkı değerlendirilirken fesih işleminin nedeni, varsa disiplin yaptırımının niteliği, kamu görevine giriş şartları ve ilgili kurumun özel mevzuatı birlikte incelenmelidir.
Sözleşmeli Personelin Disiplin Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Sözleşmeli personel hakkında verilen disiplin cezalarına karşı başvurulabilecek idari itiraz yolları, kıyasen uygulanan disiplin hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 135. maddesinde disiplin cezalarına karşı itiraz usulü düzenlenmiştir.
Bu kapsamda disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı ise yüksek disiplin kuruluna itiraz edilmesi öngörülmektedir.
İtiraz süresi, disiplin cezasının ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yedi gündür.
Bununla birlikte sözleşmeli personelin görevine son verilmesi sonucunu doğuran ağır disiplin işlemlerinin hukuki niteliği ve başvuru yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Her sözleşme feshi işleminin, doğrudan memurlara verilen disiplin cezalarıyla aynı idari itiraz usulüne tabi olduğu varsayılmamalıdır.
İdari itirazın hangi makama yapılacağı, işlemin hangi hukuki sebebe dayandığı ve dava açma süresi üzerindeki etkileri dikkatle incelenmelidir.
Sözleşmeli Personelin Disiplin Cezası ve Sözleşme Feshine Karşı İptal Davası
4/B sözleşmeli personel hakkında tesis edilen disiplin cezaları ve kamu hukuku rejimine tabi sözleşmenin feshi işlemleri, hukuka aykırılık iddiasıyla idari yargı denetimine konu edilebilmektedir.
Özellikle disiplin cezası nedeniyle görevine son verilen personelin, hakkında tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek iptal davası açması mümkündür.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi uyarınca idari işlemler yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygunluk denetimine tabidir.
Bu kapsamda sözleşmenin feshi işleminde yetkili makam tarafından karar verilip verilmediği, disiplin soruşturmasının usule uygun yürütülüp yürütülmediği, savunma hakkının korunup korunmadığı, isnat edilen fiilin somut delillerle ispatlanıp ispatlanmadığı ve uygulanan yaptırımın hukuki dayanağının bulunup bulunmadığı incelenmektedir.
Özellikle sözleşmeli personelin görevine son verilmesine neden olan fiilin yanlış nitelendirilmesi, disiplin kurulu kararının bulunmaması, yetkisiz makam tarafından işlem tesis edilmesi, savunma hakkının ihlal edilmesi veya zamanaşımı sürelerinin geçirilmesi iptal davasında ileri sürülebilecek hukuka aykırılık nedenleri arasında bulunmaktadır.
Bununla birlikte disiplin soruşturmasında usulüne uygun hareket edilmiş olması, fiilin gerçekleştiği veya sözleşmenin feshedilmesinin her durumda hukuka uygun olduğu anlamına gelmemektedir. İdarenin işlemin sebebini oluşturan maddi vakıaları ve uyguladığı hukuki hükmün koşullarını ortaya koyması gerekmektedir.
Sözleşmeli Personelin Sözleşme Feshi İptal Davası Açma Süresi Ne Kadardır?
Sözleşmeli personelin görevine son verilmesine ilişkin idari işlemlere karşı açılacak iptal davalarında dava açma süresi önem taşımaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel kanunlarda farklı bir süre öngörülmediği takdirde altmış gündür.
Bu süre kural olarak yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlamaktadır.
Ancak idari itiraz başvurusunda bulunulması, başvurunun niteliği, 657 sayılı Kanun’un 135. maddesinde düzenlenen disiplin itirazı ve 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında yapılabilecek başvurular nedeniyle dava açma süresinin hesabı değişebilmektedir.
Dolayısıyla disiplin cezasına itiraz için öngörülen yedi günlük süre ile idari yargıda iptal davası açılması için öngörülen genel altmış günlük süre birbirine karıştırılmamalıdır.
Özellikle sözleşmenin feshedilmesi gibi personelin kamu görevinden ayrılması sonucunu doğuran işlemlerde tebliğ tarihinin, başvuru yollarının ve dava açma süresinin somut olay bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Sözleşmesi Feshedilen 4/B Personel Yürütmenin Durdurulmasını İsteyebilir mi?
Disiplin cezası veya sözleşmenin feshi nedeniyle görevinden çıkarılan sözleşmeli personel, açacağı iptal davasında yürütmenin durdurulmasını da isteyebilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesine göre yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
Sözleşmeli personelin görevine son verilmesi, personelin gelirini kaybetmesi ve mesleki faaliyetini sürdürememesi gibi sonuçlar doğurabilmektedir. Bununla birlikte yalnızca gelir kaybının bulunması, yürütmenin durdurulması kararı verilmesi için tek başına yeterli değildir.
İdari işlemin açıkça hukuka aykırılığı ile uygulanması durumunda ortaya çıkacak telafisi güç veya imkânsız zararların somut biçimde açıklanması gerekmektedir.
Özellikle savunma hakkı tanınmadan, gerekli disiplin kurulu kararı alınmadan veya isnat edilen fiil yeterli delillerle ortaya konulmadan tesis edilen sözleşme feshi işlemlerinde yürütmenin durdurulması koşullarının oluşup oluşmadığı yargı mercilerince değerlendirilecektir.
Yürütmenin durdurulması kararı verilmesi, dava konusu işlemin uygulanmasının yargılama süresince durdurulmasına yönelik geçici hukuki koruma sağlamaktadır. Ancak bu karar, davanın esasına ilişkin kesin bir iptal kararı niteliğinde değildir.
4/B Sözleşmeli Personelin Sözleşme Feshi İptal Edilirse Göreve İade Edilir mi?
Sözleşmeli personelin görevine son verilmesine ilişkin işlemin idari yargı tarafından iptal edilmesi, işlemin hukuki sonuçları bakımından önem taşımaktadır.
İptal kararları, kural olarak hukuka aykırı bulunan idari işlemin tesis edildiği tarihten itibaren hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılmasını sağlar.
Bu nedenle sözleşmeli personelin görevine son verilmesi işleminin iptal edilmesi hâlinde idarenin mahkeme kararının gereklerini yerine getirmesi ve kişinin hukuki durumunu karar doğrultusunda yeniden değerlendirmesi gerekmektedir.
2577 sayılı Kanun’un 28. maddesi uyarınca idare, mahkeme kararlarının gereklerine göre gecikmeksizin işlem tesis etmek veya eylemde bulunmakla yükümlüdür.
Bununla birlikte göreve dönüşün nasıl gerçekleştirileceği, sözleşme süresi, personelin mevcut hukuki statüsü, varsa özel düzenlemeler ve mahkeme kararının kapsamı dikkate alınarak belirlenmektedir.
Ayrıca sözleşmenin hukuka aykırı şekilde feshedilmesi nedeniyle personelin mahrum kaldığı mali hakların karşılanması ve koşulları varsa uğradığı zararların giderilmesi de ayrı bir hukuki değerlendirme konusu olabilmektedir.
14 Kasım 2026 Öncesinde İşlenen Disiplin Fiilleri İçin Yeni Düzenleme Uygulanır mı?
14 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklerin önceki tarihlerde işlenen disiplin fiillerine etkisi, sözleşmeli personel bakımından önem taşıyan hukuki sorunlardan biridir.
Bu konuda öncelikle disiplin rejiminin kanuni temelinin 2026 yılında değil, 7433 sayılı Kanun ile 2023 yılında oluşturulduğunun dikkate alınması gerekmektedir.
Nitekim 26 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe giren kanuni değişiklikle sözleşmeli personelin disiplin işlemlerine devlet memurlarına ilişkin hükümlerin uygulanması ve kademe ilerlemesinin durdurulması ile daha ağır disiplin cezalarını gerektiren fiiller nedeniyle görevine son verilmesi düzenlenmiştir.
Dolayısıyla 14 Kasım 2026 tarihli değişiklikten önce gerçekleşen her disiplin fiilinin, yalnızca bu tarihten önce işlenmiş olması nedeniyle disiplin yaptırımı dışında kalacağı söylenemez.
Bununla birlikte disiplin fiilinin işlendiği tarih, o tarihte yürürlükte bulunan mevzuat, disiplin yaptırımının hukuki dayanağı ve işlemin tesis edildiği tarihteki düzenlemeler birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle 2023 yılı öncesindeki fiiller ile 2023-2026 döneminde gerçekleşen fiillerin hukuki değerlendirmesi birbirinden farklılık gösterebilir.
Disiplin yaptırımlarında kanunilik, hukuki güvenlik ve geçmişe yürümezlik ilkeleri dikkate alınmadan yeni düzenlemelerin geçmişte gerçekleşen olaylara uygulanması hukuki uyuşmazlıklara neden olabilecektir.
Anayasa Mahkemesinin 4/B Sözleşmeli Personelin Görevine Son Verilmesine İlişkin Kararı
Sözleşmeli personelin kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiiller nedeniyle görevine son verilmesine ilişkin düzenleme, Anayasa Mahkemesinin norm denetimine de konu olmuştur.
Anayasa Mahkemesi, 16 Ocak 2025 tarihli, E.2023/56 ve K.2025/16 sayılı kararında, 7433 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesine eklenen ve kademe ilerlemesinin durdurulması ile daha ağır disiplin cezalarını gerektiren fiiller nedeniyle sözleşmeli personelin görevine son verilmesini öngören hükmü incelemiştir.
İptal isteminde, kadrolu devlet memurları ile sözleşmeli personel arasında disiplin yaptırımlarının sonuçları bakımından farklılık oluşturulmasının eşitlik ve ölçülülük ilkeleri yönünden sorun teşkil ettiği ileri sürülmüştür.
Anayasa Mahkemesi ise sözleşmeli personel ile kadrolu devlet memurlarının hukuki statülerinin farklı olduğunu, kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda farklı disiplin sonuçları öngörülebileceğini ve getirilen düzenlemenin anayasal ölçülülük değerlendirmesi bakımından kabul edilebilir olduğunu belirterek ilgili hükmün iptali istemini reddetmiştir.
Bununla birlikte Anayasa Mahkemesinin söz konusu düzenlemeyi Anayasa’ya uygun bulmuş olması, bu hükme dayanılarak tesis edilen bütün sözleşme feshi işlemlerinin kendiliğinden hukuka uygun olduğu anlamına gelmemektedir.
Her somut olayda disiplin fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği, fiilin hukuken doğru nitelendirilip nitelendirilmediği, savunma hakkının korunup korunmadığı ve ilgili disiplin usulüne uyulup uyulmadığı idari yargı denetimine tabidir.
Dolayısıyla kanuni düzenlemenin anayasal açıdan geçerli olması ile idarenin bu düzenlemeye dayanarak tesis ettiği bireysel işlemin hukuka uygun olması birbirinden farklı değerlendirmelerdir.
Sözleşmeli Personelin Disiplin Cezası ve Sözleşme Feshinde Hukuka Aykırılık Nedenleri
Sözleşmeli personel hakkında verilen disiplin cezaları ve sözleşmenin feshedilmesine ilişkin işlemler, idari yargı denetimi kapsamında çeşitli hukuka aykırılık nedenleriyle incelenebilmektedir.
Özellikle disiplin soruşturmasının yetkisiz kişi veya makamlar tarafından yürütülmesi, ilgili disiplin kurulunun kararının bulunmaması, savunma hakkının usulüne uygun tanınmaması ve isnat edilen fiilin somut delillerle ortaya konulmaması işlemin hukuki geçerliliğini etkileyebilmektedir.
Bunun yanında fiilin yanlış disiplin hükmü kapsamında değerlendirilmesi, personelin kusurunun yeterince araştırılmaması, disiplin soruşturmasında lehe delillerin göz ardı edilmesi ve zamanaşımı sürelerine uyulmaması da uyuşmazlık konusu yapılabilmektedir.
Özellikle sözleşmeli personelin görevine son verilmesi sonucunu doğuran işlemlerde, fiilin gerçekten kademe ilerlemesinin durdurulmasını veya daha ağır bir disiplin cezasını gerektirip gerektirmediği belirleyici öneme sahiptir.
İdarenin daha hafif bir disiplin cezasını gerektirebilecek davranışı, yeterli hukuki gerekçe olmaksızın ağır disiplin fiili olarak nitelendirmesi, personelin kamu görevinden çıkarılması sonucunu doğurabileceğinden ayrıca değerlendirilmelidir.
Disiplin hukukunda idarenin sahip olduğu yetki sınırsız değildir. Disiplin işlemleri hukuki dayanağa, kamu yararına ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edilmeli; personelin anayasal ve yasal hakları korunmalıdır.
Bu nedenle her sözleşme feshi işleminde yalnızca idarenin ileri sürdüğü gerekçenin değil, bu gerekçeyi destekleyen delillerin ve uygulanan disiplin usulünün de incelenmesi gerekmektedir.
4/B Sözleşmeli Personel Disiplin Cezaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
4/B sözleşmeli personel disiplin cezası alırsa işten çıkarılır mı?
Her disiplin cezası sözleşmeli personelin işten çıkarılmasına neden olmaz. Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları kural olarak doğrudan sözleşmenin feshedilmesi sonucunu doğurmamaktadır. Ancak kademe ilerlemesinin durdurulmasını veya daha ağır bir disiplin cezasını gerektiren fiiller nedeniyle mevzuatta öngörülen usule uygun şekilde görevine son verilmesi söz konusu olabilir.
Sözleşmeli personel hakkında disiplin soruşturması açılmadan sözleşmesi feshedilebilir mi?
Sözleşmenin hangi sebeple feshedildiğine göre değerlendirme yapılmalıdır. Disiplin fiiline dayalı bir görevden çıkarma işleminde ilgili disiplin mevzuatında öngörülen soruşturma ve karar usullerine uyulması gerekmektedir. Ancak sözleşmenin sona ermesine ilişkin bütün nedenler disiplin soruşturması gerektirmemektedir.
Sözleşmeli personele kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilirse ne olur?
4/B sözleşmeli personelin kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren bir fiili işlemesi durumunda, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında disiplin kurulu kararı ve atamaya yetkili amirin onayıyla görevine son verilmesi söz konusu olabilmektedir. Bu nedenle fiilin hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi önem taşımaktadır.
Sözleşmeli personelin savunması alınmadan sözleşmesi feshedilebilir mi?
Disiplin yaptırımına dayalı bir sözleşme feshi işleminde savunma hakkı temel hukuki güvenceler arasında bulunmaktadır. Ancak disiplin dışındaki sözleşme feshi nedenleri bakımından farklı usuller söz konusu olabileceğinden somut işlemin hukuki dayanağı incelenmelidir.
Sözleşmeli personel disiplin cezasına karşı dava açabilir mi?
Evet. Sözleşmeli personel hakkında tesis edilen disiplin cezaları ve kamu hukuku rejimine tabi görevine son verme işlemleri, koşulları mevcutsa idari yargıda iptal davasına konu edilebilir. Başvuru yolları ve süreleri işlemin niteliğine göre değerlendirilmelidir.
Sözleşmeli personelin sözleşmesi feshedilirse mahkeme kararıyla görevine dönebilir mi?
Sözleşmenin feshi işleminin hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi durumunda idarenin mahkeme kararının gereklerini yerine getirmesi gerekmektedir. Göreve dönüşün yöntemi ve mali hakların durumu, mahkeme kararının kapsamı ile personelin hukuki statüsüne göre belirlenmektedir.
Sözleşmeli personel disiplin cezası aldıktan sonra memur kadrosuna geçebilir mi?
Bu sorunun cevabı disiplin cezasının niteliğine, ilgili personelin memur kadrosuna atanma şartlarını taşıyıp taşımadığına ve uygulanacak mevzuata göre değişmektedir. Her disiplin cezasının kendiliğinden memur kadrosuna geçişi engellediği söylenemez. Bununla birlikte görevine son verilmiş personelin hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç: 4/B Sözleşmeli Personelin Disiplin Cezaları ve Görevden Çıkarma İşlemlerinin Hukuki Değerlendirilmesi
14 Kasım 2026 tarihli ve 11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan değişiklikler, 4/B sözleşmeli personelin disiplin hükümleri ve sözleşmelerinin sona erdirilmesi bakımından önemli düzenlemeler içermektedir.
Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslara eklenen Ek Madde 12 ile disiplin cezalarının uygulanmasına ilişkin hükümler açıkça düzenlenmiş, kademe ilerlemesinin durdurulması ve daha ağır disiplin cezalarını gerektiren fiiller nedeniyle görevine son verilmesi usulü ortaya konulmuştur.
Bununla birlikte sözleşmeli personelin disiplin rejiminin kanuni temeli 2023 yılında oluşturulduğundan, 2026 değişikliği değerlendirilirken önceki kanuni düzenlemelerin ve bunlara ilişkin yargı kararlarının göz ardı edilmemesi gerekmektedir.
Özellikle 4/B sözleşmeli personelin disiplin cezası nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesi, meslekten çıkarılması veya görevine son verilmesi, personelin çalışma hayatını ve kamu görevindeki hukuki statüsünü doğrudan etkileyen ağır sonuçlar doğurabilmektedir.
Bu nedenle disiplin soruşturmalarında savunma hakkının korunması, fiilin somut delillerle ispatlanması, disiplin kurulunun görev ve yetkisine uygun hareket edilmesi, zamanaşımı sürelerine uyulması ve ilgili disiplin hükmünün doğru uygulanması önem taşımaktadır.
Sözleşmeli personelin hukuki güvencelerden yoksun olduğu veya idarenin herhangi bir gerekçe göstermeksizin personelin sözleşmesini sona erdirebileceği yönündeki değerlendirmeler hukuken doğru değildir. İdarenin sözleşmeli personel hakkında tesis ettiği işlemler de hukuk devleti ilkesi çerçevesinde yargısal denetime tabidir.
Disiplin cezası veya sözleşmenin feshi nedeniyle görevine son verilen personelin hukuki durumunun değerlendirilmesinde, öncelikle fesih işleminin gerekçesi, disiplin soruşturması evrakı, savunma istem yazısı, personelin savunması, disiplin kurulu kararı ve işlemin tebliğ tarihi birlikte incelenmelidir.
Sonuç olarak sözleşmeli personelin disiplin nedeniyle görevinden çıkarılmasının hukuka uygun olup olmadığı, yalnızca idarenin ileri sürdüğü disiplin fiiline göre değil, soruşturma sürecinin bütünü, fiilin hukuki niteliği, uygulanacak mevzuat hükümleri ve personelin sahip olduğu usuli güvenceler dikkate alınarak belirlenmelidir. Hukuka aykırı disiplin cezaları ve sözleşme feshi işlemlerine karşı süresi içerisinde başvurulabilecek idari ve yargısal yollar, sözleşmeli personelin haklarının korunması bakımından önem taşımaktadır.