Jandarma Görevden Uzaklaştırma: Maaş, Süre, Göreve İade ve İptal Davası

Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, astsubay ve subayların haklarında yürütülen disiplin veya […]

Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, astsubay ve subayların haklarında yürütülen disiplin veya ceza soruşturmaları nedeniyle geçici olarak görevlerinden uzaklaştırılmaları, mesleki yaşamlarını doğrudan etkileyen önemli idari işlemler arasında bulunmaktadır. Özellikle hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet veya disiplin cezası bulunmayan personelin görevinden uzaklaştırılması, yalnızca fiilen çalışmasının engellenmesi sonucunu doğurmamakta; maaş, tazminat, terfi, kademe ilerlemesi, aile düzeni ve mesleki itibar bakımından da ciddi sonuçlara neden olabilmektedir.

Uygulamada görevden uzaklaştırma işlemleri çoğunlukla açığa alınma olarak adlandırılmaktadır. Ancak her iki ifade günlük dilde birbirinin yerine kullanılsa da personelin tabi olduğu kanuna göre farklı hukuki düzenlemeler söz konusu olabilmektedir. Özellikle jandarma personelinin askerî statüye sahip olması ve aynı zamanda genel kolluk hizmeti yürütmesi, görevden uzaklaştırma işlemlerinde hangi kanunun uygulanacağı konusunda önemli farklılıklar ortaya çıkarmaktadır.

Jandarma görevden uzaklaştırma işlemlerinin hukuka uygunluğu değerlendirilirken öncelikle işlemin hangi soruşturma nedeniyle gerçekleştirildiği belirlenmelidir. Personelin askerî nitelikte olmayan görevleri nedeniyle işlediği iddia edilen bir suçtan dolayı 2803 sayılı Kanun kapsamında görevden uzaklaştırılması ile 7068 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülen disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırılması aynı hukuki işlem değildir.

Bu ayrım özellikle görevden uzaklaştırma süreleri bakımından önem taşımaktadır. Nitekim 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu’nun 17’nci maddesinde, bu Kanun kapsamındaki görevden uzaklaştırmanın iki ayı geçemeyeceği ve zorunlu hâllerde bir defaya mahsus olmak üzere iki ay daha uzatılabileceği düzenlenmiştir. Buna karşılık 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi, disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma konusunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine gönderme yapmaktadır.

Dolayısıyla jandarma personeli en fazla kaç ay görevden uzaklaştırılabilir sorusuna, bütün personel ve soruşturma türleri için geçerli tek bir süre belirtilerek cevap verilmesi mümkün değildir. Öncelikle görevden uzaklaştırma kararında gösterilen hukuki dayanak, tedbiri uygulayan makam, soruşturmanın türü ve personelin hukuki statüsü incelenmelidir.

Görevden uzaklaştırma işlemlerinin önemli bir başka sonucu ise personelin mali haklarıdır. 2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi ve uzman erbaşlara ilişkin ek 17’nci maddesi, 657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesindeki ödeme esaslarına gönderme yapmaktadır. Bu nedenle ilgili koşullarda görevden uzaklaştırılan personelin aylığının üçte ikisinin ödenmesi gündeme gelmektedir. Ancak aylık kavramının bütün tazminat ve ek ödemelerle aynı olmadığı, kesilen üçte birlik tutarın hangi koşullarda iade edileceği ve fiilî çalışmaya bağlı ödemelerin nasıl değerlendirileceği ayrı ayrı incelenmelidir.

Bu makalede jandarma personelinin görevden uzaklaştırılmasının hukuki niteliği, 2803, 7068, 657, 926 ve 6413 sayılı kanunlar arasındaki farklılıklar, görevden uzaklaştırmaya yetkili makamlar, tedbirin süresi, maaş ve özlük hakları, beraat veya takipsizlik sonrası göreve dönüş, idari başvuru, yürütmenin durdurulması ve iptal davası ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır. Ayrıca Danıştayın güncel kararları çerçevesinde, görevden uzaklaştırılan personelin hangi koşullarda kesilen maaşını ve diğer parasal haklarını talep edebileceği değerlendirilmektedir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Nedir?

Jandarma görevden uzaklaştırma, personelin hakkında yürütülen belirli soruşturma veya inceleme sürecinde görevine devam etmesinin sakıncalı görülmesi üzerine, yetkili idari makam tarafından geçici olarak görevini yerine getirmesinin engellenmesidir. Bu işlem, kural olarak bir disiplin cezası değil, kamu hizmetinin korunması ve soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi amacıyla uygulanan ihtiyati tedbirdir.

Örneğin bir jandarma uzman çavuş hakkında görevi sırasında gerçekleştirdiği iddia edilen hukuka aykırı davranış nedeniyle soruşturma başlatılmış olabilir. İdare, personelin görevine devam etmesinin delillerin toplanmasını veya soruşturmanın tarafsız biçimde yürütülmesini etkileyebileceğini değerlendirerek geçici olarak görevden uzaklaştırılmasına karar verebilir.

Ancak personel hakkında soruşturma açılmış olması, tek başına görevden uzaklaştırılmasını zorunlu kılmaz. Özellikle görev başında kalmasının hangi nedenle sakıncalı olduğu ve uzaklaştırmanın hangi hukuki amaca hizmet ettiği önem taşımaktadır.

Bu nedenle görevden uzaklaştırma işleminin cezalandırma amacıyla kullanılmaması gerekir. Hakkında yalnızca bir iddia bulunan personelin, soruşturma sonuçlanmadan ve herhangi bir disiplin cezası verilmeden görevinden uzaklaştırılması mümkündür; ancak bu tedbirin geçici, hukuki dayanağı belirli ve kamu hizmetiyle bağlantılı olması zorunludur.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Disiplin Cezası mıdır?

Görevden uzaklaştırma, kendi başına bir disiplin cezası değildir. Disiplin cezaları, kanunda tanımlanan bir disiplinsizlik fiilinin işlendiğinin usulüne uygun soruşturma sonucunda belirlenmesi üzerine uygulanmaktadır. Görevden uzaklaştırma ise soruşturma devam ederken kamu hizmetinin korunması veya belirli risklerin önlenmesi amacıyla alınabilen geçici nitelikteki idari tedbirdir.

Örneğin bir jandarma astsubayı hakkında meslekten çıkarma cezasını gerektirebilecek bir fiil nedeniyle disiplin soruşturması yürütülüyor olabilir. Bu soruşturma sırasında personelin görevden uzaklaştırılması mümkündür. Ancak uzaklaştırma kararının verilmiş olması, astsubayın isnat edilen disiplinsizliği işlediğinin kesinleştiğini veya hakkında mutlaka meslekten çıkarma cezası uygulanacağını göstermez.

Buna karşılık görevden uzaklaştırma işleminin uygulamada cezalandırıcı sonuçlar doğurması mümkündür. Özellikle personelin uzun süre görevinden ayrı tutulması, mali haklarında azalma meydana gelmesi ve mesleki itibarının etkilenmesi, tedbirin amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını önemli hâle getirmektedir.

Dolayısıyla görevden uzaklaştırma işleminin hukuki niteliği belirlenirken yalnızca idarenin işlemde kullandığı ifadeye değil, işlemin dayanağına, gerekçesine, süresine ve gerçek sonuçlarına bakılmalıdır.

Jandarma Personelinin Görevden Uzaklaştırılmasında Hangi Kanun Uygulanır?

Jandarma personelinin görevden uzaklaştırılmasında uygulanacak kanun, işlemin hangi hukuki sebebe dayandığına göre değişmektedir. Özellikle 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır.

2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi, askerî nitelikte olmayan görevlerinden dolayı işledikleri iddia edilen bir suç nedeniyle görev başında kalmalarında sakınca görülen jandarma personelinin uzaklaştırılmasına ilişkin özel düzenleme içermektedir. Aynı Kanun’un 17’nci maddesinde uzaklaştırmanın süresi ve mali sonuçları belirlenmiştir.

Buna karşılık 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi, disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma hususunda 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağını düzenlemektedir. Dolayısıyla disiplin soruşturması nedeniyle tesis edilen tedbir ile 2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesindeki suç isnadına dayalı tedbirin hukuki dayanakları farklıdır.

Bunun yanında 926 sayılı Kanun’da açığa alınan askerî personel hakkındaki özel hükümler, 6413 sayılı Kanun’da ise belirli şartlarla geçici görevden uzaklaştırma tedbiri düzenlenmiştir. Ancak bu hükümlerin bütün jandarma personeline her durumda uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Özellikle 7068 sayılı Kanun’un jandarma uzman erbaş, astsubay ve subaylarını kapsadığı unutulmamalıdır. Personel hakkında hangi düzenlemenin uygulanacağı belirlenirken görev türü, personel statüsü ve özel kanun hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

2803 Sayılı Kanun’un 16’ncı Maddesine Göre Görevden Uzaklaştırma

2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi, jandarma personelinin askerî nitelikte olmayan görevleri nedeniyle işlediği iddia edilen bir suçtan dolayı görevinden uzaklaştırılmasını düzenlemektedir.

Bu hükme göre görev başında kalmasında sakınca görülen personel, İçişleri Bakanı tarafından görevinden uzaklaştırılabilir. Gerektiğinde Jandarma Genel Komutanı da bu konuda teklifte bulunabilir. İl jandarma komutanı hariç olmak üzere il jandarma komutanlıklarında görev yapan personel ise vali tarafından görevden uzaklaştırılabilir. Bu personel yönünden il jandarma komutanının teklifte bulunması da mümkündür.

Düzenlemede dikkat çeken husus, görevden uzaklaştırma kararının alınabilmesi için personelin askerî nitelikte olmayan görevi nedeniyle işlediği iddia edilen bir suçun ve görevi başında kalmasında sakınca görülmesinin söz konusu olmasıdır.

Örneğin bir jandarma uzman çavuşun adli kolluk görevi sırasında gerçekleştirdiği iddia edilen hukuka aykırı davranış nedeniyle hakkında ceza soruşturması başlatılmış olabilir. Böyle bir durumda personelin görev başında kalmasının soruşturmanın yürütülmesi bakımından sakıncalı olduğu değerlendirilirse, ilgili kanun hükmü çerçevesinde görevden uzaklaştırılması gündeme gelebilir.

Ancak görevden uzaklaştırma kararının hangi makam tarafından verildiği, personelin il jandarma komutanlığı bünyesindeki konumu ve isnat edilen fiilin hangi görev nedeniyle gerçekleştiği önemlidir.

Bu nedenle 2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesine dayanılarak yapılan uzaklaştırmalarda yetkili makam ile tedbirin sebebi ayrı ayrı incelenmelidir.

Jandarma Personelini Görevden Uzaklaştırmaya Kim Yetkilidir?

Jandarma personelini görevden uzaklaştırmaya yetkili makam, işlemin hukuki dayanağına göre belirlenmektedir. Bu nedenle bütün jandarma personelinin yalnızca il jandarma komutanı veya vali tarafından görevden uzaklaştırılabileceği yönünde genel bir değerlendirme doğru değildir.

2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi kapsamında İçişleri Bakanının görevden uzaklaştırma yetkisi bulunmakta, belirli il jandarma komutanlığı personeli bakımından ise valiye yetki tanınmaktadır.

Bunun yanında 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamındaki disiplin soruşturmasına dayalı görevden uzaklaştırmalarda 657 sayılı Kanun hükümlerine gönderme yapılmaktadır. Dolayısıyla bu işlemlerde ilgili mevzuatın öngördüğü görevden uzaklaştırma yetkileri ayrıca değerlendirilmelidir.

Örneğin jandarma personeli hakkında yetkisiz bir makam tarafından görevden uzaklaştırma kararı verilmiş olabilir. Böyle bir durumda işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırılığı gündeme gelebilir.

Ancak işlemi imzalayan kişinin rütbesinin veya görev unvanının tek başına dikkate alınması yeterli değildir. Özellikle yetki devri, özel düzenlemeler ve işlemin hangi hukuki sebeple tesis edildiği birlikte araştırılmalıdır.

Bu nedenle iptal davası açılmadan önce görevden uzaklaştırma onayı, teklif yazısı ve yetkili makamın hukuki dayanağı incelenmelidir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Süresi Kaç Aydır?

Jandarma görevden uzaklaştırma süresi, uygulanacak kanun hükmüne göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle bütün jandarma personeli için değişmez tek bir görevden uzaklaştırma süresi bulunduğu söylenemez.

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamında gerçekleştirilen uzaklaştırmada tedbir en fazla iki ay devam edebilir. Zorunlu hâllerde bu süre, iki ayı aşmamak üzere bir defaya mahsus olarak uzatılabilir. Dolayısıyla bu özel düzenlemeye dayanan işlemlerde toplam dört aylık bir sınır bulunmaktadır.

Buna karşılık 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamında disiplin soruşturması nedeniyle uygulanan görevden uzaklaştırmada 657 sayılı Kanun hükümleri esas alınmaktadır. 657 sayılı Kanun’un 145’inci maddesi ise disiplin kovuşturmasına dayanan görevden uzaklaştırmanın en fazla üç ay devam edebileceğini düzenlemektedir.

Aynı maddede ceza kovuşturmasına dayanan görevden uzaklaştırma bakımından farklı bir sistem bulunmaktadır. Bu durumda yetkili makam, personelin durumunu her iki ayda bir yeniden inceleyerek görevine dönüp dönmemesine ilişkin karar vermeli ve bu kararı ilgiliye yazılı olarak bildirmelidir.

Dolayısıyla iki aylık, üç aylık veya başka sürelerin tamamı aynı hukuki tedbire ilişkin değildir.

Özellikle görevden uzaklaştırma işleminin hangi maddeye dayanılarak tesis edildiği açıklığa kavuşturulmadan yalnızca tedbirin süresinden hareketle hukuka aykırılık değerlendirmesi yapılmamalıdır.

2803 Sayılı Kanun’a Göre Jandarma En Fazla Dört Ay Görevden Uzaklaştırılabilir mi?

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde, bu Kanun kapsamındaki görevden uzaklaştırma tedbirinin iki ayı geçemeyeceği ve zorunlu hâllerde en fazla iki ay daha uzatılabileceği düzenlenmiştir.

Bu nedenle ilgili tedbir bakımından ilk uzaklaştırma süresi iki ayla sınırlıdır. İdarenin zorunlu nedenlerle uzaklaştırmanın devamına karar vermesi hâlinde ise yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere en fazla iki aylık uzatma yapılabilir.

Örneğin bir jandarma uzman çavuş hakkında 2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi kapsamında görevden uzaklaştırma kararı verilmiş ve ilk iki aylık süre tamamlanmış olabilir. İdare, soruşturmanın henüz sonuçlanmadığını belirterek uzaklaştırmanın devamına karar vermek isteyebilir. Bu durumda uzatmanın zorunlu hâllere dayanması ve kanundaki süreyi aşmaması gerekir.

Buna karşılık ilk iki aylık sürenin ardından birbirini takip eden çok sayıda uzatma kararı verilerek personelin aynı hukuki dayanakla belirsiz süre boyunca görevden uzak tutulması, Kanunun açık süre düzenlemesi karşısında hukuka aykırılık oluşturabilir.

Ancak personel hakkında başka bir kanuni dayanakla farklı nitelikte yeni bir tedbir kararı verilmesi ihtimali, önceki uzaklaştırma işlemiyle karıştırılmamalıdır. Bu durumda yeni işlemin gerçekten farklı hukuki sebebe dayanıp dayanmadığı ve önceki süre sınırlamasının etkisiz bırakılıp bırakılmadığı ayrıca incelenmelidir.

7068 Sayılı Kanun’un 28’inci Maddesine Göre Görevden Uzaklaştırma

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun’un 28’inci maddesi, disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma konusunda özel düzenleme içermektedir.

Maddenin birinci fıkrasında, disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma hususunda 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

İkinci fıkrada ise disiplin kurullarınca haklarında meslekten çıkarma veya devlet memurluğundan çıkarma cezası verilenlerden görev başında kalmalarında sakınca görülenlerin, kararın onaylanarak uygulanmasına kadar birinci fıkra kapsamında görevlerinden uzaklaştırılabilecekleri düzenlenmiştir.

Bu nedenle bir jandarma astsubayının disiplin kurulu tarafından meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması, cezanın bütün hukuki aşamalarının tamamlandığı anlamına gelmeyebilir. Özellikle kararın onaylanması ve uygulanması sürecinde personelin görev başında kalmasının sakıncalı olduğu değerlendirilirse görevden uzaklaştırma tedbiri gündeme gelebilir.

Bununla birlikte aynı maddenin ikinci fıkrası, meslekten çıkarma cezasının daha hafif bir cezaya indirilerek onaylanması hâlinde görevden uzaklaştırma önleminin derhal kaldırılmasını öngörmektedir.

Bu düzenleme, görevden uzaklaştırmanın bağımsız cezalandırma amacıyla kullanılmaması gerektiğini göstermektedir.

Özellikle meslekten çıkarma cezasına ilişkin kararın hukuki niteliği değiştiğinde, uzaklaştırma tedbirinin devamı da ayrıca değerlendirilmelidir.

Disiplin Soruşturmasında Üç Aylık Görevden Uzaklaştırma Süresi

7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesinin 657 sayılı Kanun hükümlerine gönderme yapması nedeniyle, disiplin soruşturmasına dayanan uzaklaştırmalarda 657 sayılı Kanun’un 145’inci maddesindeki süre düzenlemesi önem kazanmaktadır.

Bu maddeye göre disiplin kovuşturması nedeniyle uygulanan görevden uzaklaştırma en fazla üç ay devam edebilir. Bu sürenin sonunda personel hakkında karar verilmemişse göreve başlatılması öngörülmektedir.

Örneğin jandarma uzman çavuş hakkında disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma kararı verilmiş ve üç aylık süre içerisinde soruşturma sonuçlandırılmamış olabilir. Böyle bir durumda işlemin 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamında olup olmadığı ve 657 sayılı Kanun’un 145’inci maddesindeki süre şartının yerine getirilip getirilmediği araştırılmalıdır.

Ancak bu üç aylık sürenin, 2803 sayılı Kanun’un 16 ve 17’nci maddelerine dayanan suç isnadı nedeniyle uzaklaştırma işlemlerine doğrudan uygulanacağı düşünülmemelidir.

Bu nedenle özellikle disiplin soruşturması ile ceza soruşturmasının birlikte yürütüldüğü olaylarda, uzaklaştırma kararının gerçek hukuki sebebinin belirlenmesi zorunludur.

Ceza Soruşturması Nedeniyle Jandarma Personeli Açığa Alınabilir mi?

Jandarma personeli hakkında ceza soruşturması veya kovuşturması yürütülmesi, görevden uzaklaştırma tedbirinin değerlendirilmesine neden olabilir. Ancak ceza soruşturmasının bulunması, personelin her durumda otomatik olarak açığa alınmasını gerektirmez.

Özellikle 2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinde, askerî nitelikte olmayan görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen bir suçtan dolayı görev başında kalmalarında sakınca görülen personelin uzaklaştırılabileceği düzenlenmektedir.

Bu nedenle soruşturmanın konusu ile personelin yürüttüğü görev arasındaki ilişki önem taşımaktadır.

Örneğin bir jandarma astsubayı hakkında göreviyle bağlantılı olarak delillerin değiştirilmesi veya tanıklar üzerinde etki oluşturulması ihtimalini gündeme getiren bir ceza soruşturması bulunabilir. Böyle bir durumda personelin aynı görevde kalmasının soruşturmanın sağlıklı yürütülmesini etkileyip etkilemeyeceği değerlendirilebilir.

Buna karşılık personelin göreviyle hiçbir bağlantısı bulunmayan özel bir uyuşmazlık nedeniyle hakkında soruşturma yürütülmesi hâlinde, görevden uzaklaştırmanın hangi somut gerekçeye dayandığı önem taşıyabilir.

Ancak suçun görevin dışında gerçekleşmiş olması, bütün durumlarda başka bir kanuni dayanak kapsamında tedbir uygulanamayacağı anlamına gelmez. Bu nedenle uygulanabilir özel mevzuat da incelenmelidir.

Jandarma Personeli Hakkında Soruşturmaya Kaç Gün İçinde Başlanmalıdır?

2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinde, görevden uzaklaştırılan personel hakkında en geç on gün içerisinde ön inceleme veya soruşturmaya başlanacağı düzenlenmiştir.

Buna karşılık 657 sayılı Kanun’un 139’uncu maddesinde, görevden uzaklaştırılan devlet memuru hakkında tedbiri izleyen on iş günü içerisinde soruşturmaya başlanması gerektiği belirtilmektedir.

Bu iki düzenleme arasındaki fark önemlidir. Çünkü 2803 sayılı Kanun’da on gün, 657 sayılı Kanun’da ise on iş günü ifadesi kullanılmaktadır.

Örneğin 2803 sayılı Kanun kapsamında görevden uzaklaştırılan uzman çavuş hakkında on günlük süre içerisinde ön inceleme veya soruşturmaya başlanmamışsa, tedbirin kanuni usule uygun yürütülüp yürütülmediği araştırılmalıdır.

Buna karşılık 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamında 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulandığı disiplin soruşturmalarında, ilgili on iş günlük düzenleme önem taşımaktadır.

Dolayısıyla süre hesabında hangi kanunun uygulanacağı belirlenmeden yalnızca takvim günü veya iş günü üzerinden değerlendirme yapılmamalıdır.

Özellikle soruşturmanın fiilen hangi tarihte başlatıldığı ve hangi işlemlerin soruşturmaya başlama niteliği taşıdığı somut belgelerle ortaya konulmalıdır.

Görevden Uzaklaştırma Kararı Gerekçeli Olmak Zorunda mıdır?

Görevden uzaklaştırma işlemi, personelin görevini fiilen yerine getirmesini engelleyen ve mali haklarını etkileyebilen bir idari işlem olduğundan hukuki dayanağı ve gerekçesi önem taşımaktadır.

Özellikle görevde kalmanın neden sakıncalı görüldüğü, soruşturmanın niteliği ve hangi risklerin önlenmek istendiği belirlenebilir olmalıdır.

Örneğin bir jandarma uzman çavuş hakkında yalnızca soruşturma yürütüldüğü belirtilerek görevden uzaklaştırma kararı verilmiş olabilir. Ancak bu durumda soruşturmanın hangi fiile ilişkin olduğu ve personelin görev başında bulunmasının hangi nedenle sakınca oluşturduğu araştırılmalıdır.

Bununla birlikte idarenin soruşturmanın gizliliğini veya delillerin korunmasını gerektiren durumlarla karşılaşması mümkündür. Bu nedenle uzaklaştırma kararında soruşturmanın bütün ayrıntılarına yer verilmemesi tek başına işlemi hukuka aykırı hâle getirmeyebilir.

Ancak idari işlemin yargısal denetiminin yapılabilmesi için hukuki dayanağının ve somut sebebinin ortaya konulması gerekmektedir.

Bu nedenle iptal davalarında görevden uzaklaştırma onayının yanında işlem dosyasındaki teklif yazılarının, soruşturma kayıtlarının ve gerekçeye esas alınan belgelerin incelenmesi önemlidir.

Jandarma Açığa Alınan Personel Maaşı Ne Kadar Ödenir?

Görevden uzaklaştırılan jandarma personelinin aylık ödemeleri, uygulanabilir personel ve mali mevzuata göre belirlenmektedir.

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde görevden uzaklaştırılan personele, 657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesinin birinci fıkrası hükmüne göre aylık ödeneceği düzenlenmiştir.

657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesi uyarınca görevden uzaklaştırılan memurlara aylıklarının üçte ikisi ödenmekte ve kanunda öngörülen sosyal hak ve yardımlardan yararlanmaya devam etmeleri sağlanmaktadır.

Örneğin bir jandarma astsubayı hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanmışsa, kendisine ödenecek aylık bakımından bu yasal düzenleme önem taşımaktadır. Ancak aylığın üçte ikisinin ödenmesi kuralı ile personelin toplam bordrosundaki bütün mali unsurların aynı oranda ödenmesi farklı konulardır.

Özellikle asayiş tazminatı, hizmete bağlı ödemeler, aile yardımı ve diğer mali unsurların hangi hükme tabi olduğu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bu nedenle açığa alınan uzman çavuş maaşı hesaplanırken yalnızca önceki ay eline geçen toplam net ücretin üçte ikisinin alınması, her durumda doğru sonuç vermeyebilir.

Ödeme hesabında aylık kavramının kapsamı, özel tazminat hükümleri ve fiilî çalışmaya bağlı mali haklar birlikte incelenmelidir.

Jandarma Uzman Çavuş Görevden Uzaklaştırılırsa Maaşı Kesilir mi?

Jandarma uzman erbaşların görevden uzaklaştırılması bakımından önemli düzenlemelerden biri, 2803 sayılı Kanun’un ek 17’nci maddesidir.

Bu hükme göre Jandarma Genel Komutanlığında görevli uzman erbaşlardan tutuklu bulunan, görevden uzaklaştırma tedbiri devam eden ve cezası infaz edilenlerin aylık, ödenek ve tazminat ödemelerinde 657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesi hükümleri uygulanmaktadır.

Bu nedenle jandarma uzman çavuşun görevden uzaklaştırılması, aylık hakkının bütünüyle sona ermesi anlamına gelmez. Ancak uygulanabilir mevzuat çerçevesinde ödenecek tutarda azalma meydana gelebilir.

Örneğin uzman çavuş hakkında görevden uzaklaştırma kararı verilmiş ve bu nedenle aylık ödemesi azaltılmış olabilir. Böyle bir durumda hangi mali kalemlerin azaltıldığı ve hangi hükme dayanılarak işlem yapıldığı araştırılmalıdır.

Özellikle aile yardımı gibi sosyal hakların, fiilî çalışma karşılığı ödenen bazı tazminatlarla aynı nitelikte olmadığı unutulmamalıdır.

Bu nedenle uzman çavuşun bordrosunda yapılan kesintilerin hukuka uygunluğu, yalnızca toplam ödeme miktarına bakılarak değil, her ödeme kaleminin kanuni niteliği değerlendirilerek belirlenmelidir.

Görevden Uzaklaştırılan Jandarma Personelinin Terfi ve Kademe İlerlemesi

Jandarma personelinin görevden uzaklaştırılması, yalnızca aylık ödemeleri üzerinde değil, terfi ve kademe ilerlemesi işlemlerinde de etkili olabilmektedir.

Özellikle 2803 sayılı Kanun’un ek 17’nci maddesinde uzman erbaşların görevden uzaklaştırma ve tutukluluk durumlarıyla bağlantılı özel düzenleme bulunmaktadır.

Bu hükme göre görevden uzaklaştırma veya tutukluluk tedbiri devam eden uzman erbaşlarla, tedbir kaldırılmış olmasına rağmen yargılama ya da adli veya idari soruşturması devam edenlerin terfi, derece ve kademe ilerlemeleri yapılmamaktadır. Bu işlemlerin ne şekilde gerçekleştirileceğinin yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiştir.

Dolayısıyla görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması, uzman çavuşun bütün terfi ve kademe işlemlerinin aynı anda kendiliğinden gerçekleştirileceği anlamına gelmemektedir.

Örneğin görevden uzaklaştırılan uzman çavuş daha sonra göreve iade edilmiş ancak hakkındaki ceza yargılaması devam ediyor olabilir. Bu durumda ek 17’nci maddede düzenlenen terfi ve kademe ilerlemesine ilişkin hüküm gündeme gelebilir.

Ancak soruşturmanın sonlanması veya personel lehine karar verilmesi sonrasında terfi işlemlerinin nasıl değerlendirileceği, ilgili yönetmelik ve somut hukuki duruma göre ayrıca incelenmelidir.

Görevden Uzaklaştırma Süresi Hizmetten Sayılır mı?

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde, bu Kanun kapsamındaki görevden uzaklaştırma nedeniyle görevden ayrı kalınan sürelerin hizmetten sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Bu hüküm, personelin fiilen görevini yerine getiremediği dönemin hizmet geçmişi bakımından tamamen yok sayılmasını önleyen önemli bir güvencedir.

Örneğin jandarma astsubayının 2803 sayılı Kanun kapsamında iki ay süreyle görevden uzaklaştırıldığı düşünülebilir. Bu durumda personelin görevden uzaklaştırıldığı sürenin hizmet hesabında nasıl değerlendirileceği, Kanunun 17’nci maddesine göre belirlenmelidir.

Bununla birlikte hizmetten sayılma ile personelin bütün terfi, derece, kademe ve fiilî görev karşılığı ödemelerden aynı şekilde yararlanması aynı konu değildir.

Özellikle farklı personel statüleri bakımından özel terfi sınırlamaları veya fiilî çalışmaya bağlı ödeme koşulları bulunabilir.

Bu nedenle uzaklaştırma süresinin hizmetten sayılması, sosyal güvenlik ve özlük hakları bakımından olumlu sonuçlar doğurabilse de bütün mali ve mesleki hakların otomatik olarak aynı şekilde işleyeceği anlamına gelmez.

Jandarma Personeli Beraat Ederse Görevine İade Edilir mi?

Jandarma personelinin hakkında yürütülen ceza yargılamasında beraat kararı verilmesi, görevden uzaklaştırma tedbirinin devamı bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır.

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde, haklarında soruşturma izni verilmemesine, soruşturmaya veya kovuşturmaya yer olmadığına, beraate ya da kamu davasının düşmesine veya ortadan kaldırılmasına karar verilenlerin ödenmeyen veya noksan ödenen her türlü özlük haklarının ödeneceği düzenlenmiştir.

Bu hüküm, özellikle ceza yargılaması nedeniyle görevden uzaklaştırılan personelin mali haklarının korunması bakımından önem taşımaktadır.

Ancak beraat kararının bulunmasıyla personelin bütün koşullarda herhangi bir idari işlem yapılmaksızın aynı görev yerine döneceği varsayılmamalıdır. Özellikle hakkında farklı bir disiplin soruşturması veya başka hukuki sebebe dayanan personel işlemi bulunması mümkündür.

Buna karşılık göreve devam edilmesinin önündeki sakıncanın ortadan kalkması durumunda, uzaklaştırma tedbirinin hangi gerekçeyle sürdürüldüğünün ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle beraat kararı sonrasında görevden uzaklaştırmanın kaldırılması, göreve dönüş ve kesilen mali hakların iadesi ayrı ancak birbirleriyle bağlantılı hukuki işlemlerdir.

Takipsizlik Kararı Alan Jandarma Personelinin Görevden Uzaklaştırılması

Hakkında yürütülen ceza soruşturması sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen jandarma personelinin durumu, görevden uzaklaştırma tedbirinin devamı bakımından önem taşımaktadır.

Örneğin bir jandarma uzman çavuş hakkında görevi sırasında işlediği iddia edilen suç nedeniyle uzaklaştırma kararı verilmiş ancak Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olabilir.

Bu durumda göreve devam etmenin neden sakıncalı görüldüğü ve takipsizlik kararı sonrasında aynı gerekçenin devam edip etmediği araştırılmalıdır.

Özellikle 2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesindeki mali hakların iadesine ilişkin düzenleme de önem taşımaktadır.

Ancak kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararın verilmesi, aynı fiilin disiplin hukuku bakımından hiçbir sonuç doğurmayacağı anlamına gelmemektedir. Çünkü ceza sorumluluğu ile disiplin sorumluluğu farklı hukuki esaslara dayanmaktadır.

Bu nedenle ceza soruşturmasının sona ermesi ile disiplin soruşturmasının devam etmesi durumlarında, uzaklaştırma tedbirinin hangi hukuki dayanağa göre sürdürüldüğü ayrıca incelenmelidir.

Görevden Uzaklaştırma Tedbiri Kaldırılmadan Önce Göreve Dönülebilir mi?

Görevden uzaklaştırılan personelin yeniden görevine başlaması, yürürlükteki tedbirin hukuki durumuna ve ilgili makamın gerçekleştirdiği işlemlere bağlıdır.

Özellikle görevden uzaklaştırma süresinin kendiliğinden sona erdiği bir tedbirle, yetkili makam tarafından kaldırılması gereken başka bir uzaklaştırma işlemi aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Örneğin personelin 2803 sayılı Kanun kapsamında görevden uzaklaştırma süresi tamamlanmış olabilir. Bu durumda idarenin süre sonunda hangi işlemi tesis ettiği ve başka hukuki dayanağa sahip bir tedbir bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Buna karşılık personel hakkında hâlen geçerli bir uzaklaştırma kararı bulunduğu durumda, yalnızca soruşturmanın sonuçlanacağını düşünerek kendi kararıyla göreve başlaması hukuki sorun meydana getirebilir.

Bu nedenle göreve dönüş sürecinde yetkili makamın yazılı işlemleri, uzaklaştırma kararının süresi ve varsa yeni görevlendirme kararları birlikte incelenmelidir.

Özellikle görevden uzaklaştırma tedbirinin sona erdiğinin düşünülmesi hâlinde, personelin hukuki durumunun yazılı olarak açıklığa kavuşturulması önemlidir.

Danıştayın 2025 Tarihli Jandarma Astsubayının Göreve Dönüş Kararı

Danıştay 12. Dairesinin 26 Mayıs 2025 tarihli, E.2021/8069, K.2025/2716 sayılı kararı, jandarma personelinin tutukluluk ve görevden uzaklaştırma süreçlerinde göreve dönüş yükümlülüğü bakımından önemli bir içtihattır.

Karara konu olayda jandarma astsubayı olarak görev yapan personel, hakkında yürütülen ceza soruşturması kapsamında tutuklanmış ve tutuklu bulunduğu dönemde kendisine aylığının üçte ikisi ödenmiştir.

Personel daha sonra tahliye edilmiş ancak kendisine ayrıca görevden uzaklaştırma kararı tebliğ edilmemiştir. Buna rağmen aylık ödemelerinin üçte iki oranında devam etmesi nedeniyle görevden uzaklaştırılmış olduğunu düşündüğünü ileri sürmüştür.

Uyuşmazlıkta astsubayın tahliye sonrasında belirli süre görevine başlamaması nedeniyle memuriyetten çekilmiş sayılmasına ilişkin işlem tesis edilmiştir.

Danıştay, tutukluluk döneminde aylığın üçte iki oranında ödenmesinin tek başına görevden uzaklaştırma kararı bulunduğunu göstermediğini değerlendirmiştir.

Kararda özellikle personele görevden uzaklaştırıldığına ilişkin yazılı bildirim yapılmadığı ve tahliye sonrasında göreve başlamasını engelleyen hukuken geçerli başka bir neden bulunmadığı üzerinde durulmuştur.

Danıştay, bu koşullarda personelin tahliye sonrasında görevine başlaması gerektiğini belirterek, göreve gelmemesi nedeniyle tesis edilen işlemin hukuka aykırı olmadığı sonucuna ulaşmıştır.

Bu kararın önemli sonucu, aylığın üçte iki oranında ödenmesinin tek başına personelin hukuken görevden uzaklaştırılmış olduğunu ispatlamamasıdır.

Dolayısıyla tutukluluk veya gözaltı hâlinin sona ermesi üzerine personelin görev durumunun belirlenmesinde yalnızca maaş bordrosuna değil, geçerli uzaklaştırma kararı ve hukuki göreve başlama yükümlülüğüne bakılması gerekir.

Ancak kararın, bütün jandarma personelinin tahliye edildiği gün koşulsuz olarak görevine başlaması gerektiği yönünde genel sonuç olarak değerlendirilmesi doğru değildir. Somut olayda geçerli uzaklaştırma kararı bulunup bulunmadığı ve diğer hukuki koşullar belirleyicidir.

Görevden Uzaklaştırma Kaldırılırsa Kesilen Maaş Geri Ödenir mi?

Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması sonrasında kesilen maaşların iadesi, personelin tabi olduğu mevzuata ve uzaklaştırmanın sona erme nedenine göre değerlendirilmelidir.

657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesi, 143’üncü maddede belirtilen durumların gerçekleşmesi hâlinde aylığın kesilen üçte birlik kısmının ödenmesini düzenlemektedir.

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde de belirli soruşturma ve yargılama sonuçları bakımından ödenmeyen veya noksan ödenen özlük haklarının iadesi öngörülmektedir.

Örneğin jandarma uzman çavuş hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanmış ve daha sonra kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olabilir. Bu durumda önceki maaş kesintilerinin hangi kanuni esaslar çerçevesinde iade edileceği araştırılmalıdır.

Ancak personelin yalnızca göreve dönmüş olması, bütün ek ödeme kalemlerinin hiçbir ayrım yapılmaksızın geçmişe dönük ödenmesi gerektiği anlamına gelmez.

Özellikle fiilî çalışmaya bağlı tazminatlar ve ek ödemeler bakımından görevden uzaklaştırma işleminin mahkeme tarafından iptal edilmiş olup olmadığı da önem taşıyabilir.

Bu nedenle maaş iadesi ile görev sırasında fiilen yapılan hizmetlere bağlı diğer ödemeler ayrı değerlendirilmelidir.

Danıştayın 2023 Tarihli Görevden Uzaklaştırma ve Parasal Haklar Kararı

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12 Ekim 2023 tarihli, E.2023/31, K.2023/36 sayılı kararı, görevden uzaklaştırılan kamu görevlilerinin mali hakları bakımından önemli hukuki ilkeler ortaya koymaktadır.

Karara konu uyuşmazlıkta görevden uzaklaştırılan öğretmenlerin göreve dönmelerinden sonra, açıkta kaldıkları döneme ilişkin ek ders ücretlerinin ödenip ödenmeyeceği tartışılmıştır.

Kurul, görevden uzaklaştırılan memura aylığının üçte ikisinin ödeneceğini ve belirli koşullarda kesilen üçte birlik kısmın iade edileceğini kabul etmiştir. Ancak fiilî çalışma şartına bağlı ek ders ücretleri bakımından farklı değerlendirme yapmıştır.

Kararda, görevden uzaklaştırma işlemi mahkeme tarafından iptal edilmedikçe, fiilen çalışılmayan döneme ilişkin ek ders ücretinin ödenmesinin mümkün olmadığı yönünde karar verilmiştir.

Bu karar doğrudan jandarma personeline ilişkin değildir. Ancak görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılmasıyla bu tedbirin hukuka aykırı bulunarak mahkeme tarafından iptal edilmesi arasındaki farkı göstermesi bakımından önemlidir.

Özellikle jandarma personelinin fiilî hizmete bağlı mali haklarına ilişkin uyuşmazlıklarda, söz konusu ayrımın dikkate alınması gerekir.

Ancak öğretmenlere ödenen ek ders ücretiyle jandarma personeline ödenen bütün tazminatların aynı hukuki niteliğe sahip olduğu varsayılmamalıdır.

Bu nedenle her mali unsurun dayandığı özel kanun ve ödeme şartları ayrıca incelenmelidir.

Görevden Uzaklaştırma İptal Edilirse Tüm Maaş ve Tazminatlar Ödenir mi?

Görevden uzaklaştırma işleminin mahkeme tarafından iptal edilmesi, hukuka aykırı işlem nedeniyle meydana gelen mali kayıpların giderilmesi bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.

İdari yargıda verilen iptal kararlarının temel sonucu, hukuka aykırı bulunan işlemin hukuki varlığının ortadan kaldırılmasıdır. Bu nedenle personelin görevden uzaklaştırılması hukuka aykırı bulunmuşsa, işlemin doğurduğu sonuçların giderilmesi gerekir.

Ancak bütün maaş ve tazminat kalemlerinin otomatik olarak ödeneceği yönünde genel bir sonuca ulaşılması doğru değildir.

Özellikle maaşın asli unsurlarıyla görev başında fiilen çalışma, belirli hizmeti yerine getirme veya özel koşullarda bulunma şartına bağlı ödemelerin hukuki niteliği farklı olabilir.

Bu nedenle görevden uzaklaştırma işlemi iptal edildiğinde, personelin hangi mali haklardan hangi nedenle yoksun kaldığı belirlenmelidir.

Özellikle Danıştayın görevden uzaklaştırma işlemine karşı dava açılmamış olması ile işlemin mahkeme kararıyla iptal edilmesi arasındaki ayrımı dikkate aldığı unutulmamalıdır.

Bu nedenle yalnızca göreve iade edilme işlemine dayanılarak bütün parasal kayıpların aynı kapsamda talep edilmesi yerine, ilgili ödeme kalemleri ve yargı kararının gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Tedbiri Hangi Durumlarda Kaldırılır?

Görevden uzaklaştırma tedbirinin kaldırılması, tedbirin alınmasına neden olan hukuki veya fiilî şartların ortadan kalkmasına bağlı olabilir.

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde, ön inceleme veya soruşturmaya konu olan fiillerinin hizmete devam etmeye engel olmadığı anlaşılanların görevden uzaklaştırma tedbirlerinin, haklarında nihai karar verilmesi beklenmeden kaldırılabileceği düzenlenmiştir.

Bu hüküm, soruşturma devam ettiği sürece personelin mutlaka görevden uzak tutulması gerektiği düşüncesinin doğru olmadığını göstermektedir.

Örneğin jandarma astsubayı hakkında başlatılan soruşturma sırasında ilk aşamada görevden uzaklaştırma kararı verilmiş olabilir. Ancak soruşturma ilerledikçe delillerin toplandığı ve personelin görev başında kalmasının artık soruşturmaya zarar vermeyeceği anlaşılabilir.

Böyle bir durumda soruşturmanın bütünüyle sonuçlanması beklenmeden tedbirin kaldırılması değerlendirilebilir.

Ayrıca ilgili kanunda öngörülen azami sürenin tamamlanması, uzaklaştırmanın devamına ilişkin koşulların bulunmaması veya personel lehine soruşturma sonucunun ortaya çıkması da tedbirin hukuki durumunu etkileyebilir.

Bu nedenle görevden uzaklaştırma kararının ilk verildiği tarihte hukuka uygun olması, tedbirin bütün devam süresince otomatik olarak hukuka uygun kalacağı anlamına gelmemektedir.

Görevden Uzaklaştırmaya İtiraz Edilebilir mi?

Jandarma personeli, hukuka aykırı olduğunu düşündüğü görevden uzaklaştırma işleminin kaldırılması için yetkili idari makama başvurabilir.

Ancak görevden uzaklaştırmaya karşı yapılan başvuru ile 7068 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinde disiplin cezaları bakımından düzenlenen itiraz usulü birbirine karıştırılmamalıdır.

Çünkü görevden uzaklaştırma bir disiplin cezası değildir. Bu nedenle disiplin cezasına karşı öngörülen on günlük itiraz süresinin, bütün görevden uzaklaştırma işlemlerine kendiliğinden uygulanacağı söylenemez.

Örneğin jandarma uzman çavuş hakkında görevden uzaklaştırma kararı verilmiş ve personel bu işlemin yetkisiz makam tarafından tesis edildiğini ileri sürmüş olabilir. Böyle bir durumda işlemin kaldırılması amacıyla idari başvuru yapılması mümkündür.

Ancak başvurunun dava açma süresine etkisi, 2577 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi ve uygulanabilir özel usul hükümlerine göre belirlenmelidir.

Bu nedenle personelin yalnızca komutanlığına dilekçe sunmuş olmasının her durumda dava süresini kendiliğinden durduracağı varsayılmamalıdır.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma İptal Davası Açılabilir mi?

Jandarma personelinin görevden uzaklaştırılmasına ilişkin kesin ve yürütülebilir idari işlemler, hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir.

Görevden uzaklaştırma işlemi geçici nitelikte olsa da personelin fiilen çalışmasını engellemesi ve mali hakları üzerinde doğrudan sonuç doğurması nedeniyle hukuki denetime tabidir.

Örneğin jandarma uzman çavuşun görevden uzaklaştırılmasına karar verilmiş ancak işlemin hangi somut sakıncaya dayandığı ortaya konulamamış olabilir. Bu durumda işlemin sebep ve maksat unsurları bakımından hukuka uygunluğu araştırılabilir.

Benzer şekilde uzaklaştırma kararının yetkisiz makam tarafından tesis edilmesi veya kanuni süre sınırlarının aşılması, işlemin hukuka uygunluğu bakımından önem taşır.

Ancak hakkında soruşturma bulunan her jandarma personelinin görevden uzaklaştırılmasının hukuka aykırı olduğu da söylenemez.

Özellikle soruşturmanın niteliği, kamu hizmetinin korunması ve görev başında kalmanın oluşturabileceği riskler birlikte değerlendirilmelidir.

Görevden Uzaklaştırma İptal Davası Kaç Gün İçinde Açılır?

Jandarma personelinin görevden uzaklaştırılmasına ilişkin işlemlere karşı açılacak iptal davalarında, özel bir süre öngörülmemişse 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7’nci maddesindeki genel altmış günlük dava açma süresi uygulanır.

Bu nedenle görevden uzaklaştırma kararının personele hangi tarihte tebliğ edildiği önem taşımaktadır.

Örneğin jandarma uzman çavuş hakkında 15 Ekim tarihinde görevden uzaklaştırma kararı verilmiş ancak karar kendisine daha sonra yazılı olarak bildirilmiş olabilir. Böyle bir durumda dava süresinin hesabında usulüne uygun tebliğ veya hukuken geçerli öğrenme tarihi değerlendirilmelidir.

Buna karşılık personelin maaşının eksik ödenmeye başladığı tarihle görevden uzaklaştırma kararının tebliğ tarihi her durumda aynı olmayabilir.

Özellikle uzaklaştırma süresinin uzatılması durumunda yeni uzatma işleminin bağımsız dava konusu oluşturup oluşturmadığı ve bu işleme ilişkin süre başlangıcı ayrıca incelenmelidir.

Dolayısıyla personelin yalnızca maaş bordrosuna veya göreve son verildiğini öğrendiği sözlü tarihe bakarak dava süresini hesaplaması doğru olmayabilir.

Görevden Uzaklaştırma Davası Hangi İdare Mahkemesinde Açılır?

Görevden uzaklaştırma işlemlerine karşı açılacak iptal davalarında yetkili idare mahkemesinin belirlenmesinde 2577 sayılı Kanun’un özel ve genel yetki hükümleri dikkate alınmalıdır.

Özellikle kamu görevlilerinin görevden uzaklaştırılması işlemleri bakımından 2577 sayılı Kanun’un 33’üncü maddesinde yer alan yetki hükümleri önem taşımaktadır.

Bununla birlikte işlemin hangi idari makam tarafından tesis edildiği, personelin görev yeri ve dava konusu işlemin niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin Konya’da görev yapan bir jandarma uzman çavuşun görevden uzaklaştırılması durumunda, personelin görev yaptığı yer ve ilgili yetki hükmü çerçevesinde yetkili idare mahkemesi belirlenmelidir.

Ancak bütün jandarma görevden uzaklaştırma davalarının yalnızca Ankara’da açılması gerektiği yönünde genel bir değerlendirme doğru değildir.

Özellikle işlemin İçişleri Bakanlığı veya valilik tarafından tesis edilmiş olması, yetki sorununun somut işleme göre değerlendirilmesini gerektirmektedir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Davasında Yürütmenin Durdurulması

Görevden uzaklaştırma işleminin iptali istemiyle açılan davada, hukuki koşulların bulunması hâlinde yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

2577 sayılı Kanun’un 27’nci maddesine göre yürütmenin durdurulmasına karar verilebilmesi için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Örneğin personelin 2803 sayılı Kanun kapsamında azami süre geçmesine rağmen aynı tedbirle görevden uzak tutulması, açık hukuka aykırılık iddiası bakımından önem taşıyabilir.

Bunun yanında personelin uzun süre mesleki faaliyetlerden uzak kalması, maaşında kesinti meydana gelmesi ve görevine dönememesi, tedbirin sonuçları bakımından değerlendirilmelidir.

Ancak yalnızca gelir kaybının bulunması veya personelin uzaklaştırmadan rahatsız olması, her durumda yürütmenin durdurulması şartlarının gerçekleştiği anlamına gelmez.

Özellikle tedbirin hukuki dayanağı, süre koşullarına uyulup uyulmadığı ve görev başında kalmanın neden sakıncalı görüldüğü birlikte incelenmelidir.

Görevden Uzaklaştırma Süresi Dolduktan Sonra Dava Açılabilir mi?

Görevden uzaklaştırma süresinin tamamlanması veya tedbirin kaldırılması, işlemin geçmişte doğurduğu bütün hukuki sonuçların kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Örneğin jandarma astsubayı iki ay süreyle görevden uzaklaştırılmış ve daha sonra görevine iade edilmiş olabilir. Ancak bu süre içerisinde maaş kesintisi uygulanmış veya başka özlük hakları etkilenmiş olabilir.

Bu durumda tedbirin sona ermesiyle önceki işlemin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi farklı meselelerdir.

Özellikle görevden uzaklaştırma işlemine karşı dava açma süresi içerisinde başvurulmuş olması, sonradan mali hakların talep edilmesi bakımından önem taşıyabilir.

Buna karşılık tedbirin kaldırılması üzerine daha önceki bütün işlemlere karşı dava süresinin yeniden başladığı varsayılmamalıdır.

Bu nedenle uzaklaştırma süresinin sona erdiği olaylarda hukuki yarar, önceki mali kayıplar ve dava açma süresi birlikte değerlendirilmelidir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Hakkında Örnek Olaylar

Suç Soruşturması Nedeniyle Görevden Uzaklaştırılan Uzman Çavuş

Bir jandarma uzman çavuş hakkında adli kolluk görevi sırasında gerçekleştirdiği iddia edilen hukuka aykırı davranış nedeniyle ceza soruşturması başlatılmış ve 2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesi kapsamında görevden uzaklaştırma kararı verilmiştir.

Bu durumda öncelikle görevden uzaklaştırma kararını hangi makamın verdiği, personelin görev başında kalmasının hangi nedenle sakıncalı görüldüğü ve on günlük süre içerisinde ön inceleme veya soruşturmaya başlanıp başlanmadığı araştırılmalıdır.

Özellikle uzaklaştırmanın iki ayı geçmesi durumunda, uzatma işleminin zorunlu hâllere dayanıp dayanmadığı ve bir defalık uzatma sınırına uyulup uyulmadığı önem taşımaktadır.

Disiplin Soruşturması Nedeniyle Açığa Alınan Astsubay

Bir jandarma astsubayı hakkında 7068 sayılı Kanun kapsamında disiplin soruşturması yürütülmekte ve görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanmaktadır.

Bu durumda 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesindeki 657 sayılı Kanun’a gönderme önem taşır.

Özellikle disiplin soruşturmasına dayanan görevden uzaklaştırmanın üç aylık süre sınırına tabi olup olmadığı, soruşturmanın hangi aşamada bulunduğu ve tedbirin devamına ilişkin koşullar araştırılmalıdır.

Bu uyuşmazlıkta 2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesindeki iki aylık süre sınırının doğrudan uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Dört Aydan Fazla Görevden Uzak Tutulan Personel

Bir jandarma uzman çavuş hakkında 2803 sayılı Kanun kapsamında görevden uzaklaştırma kararı verilmiş, ilk iki aylık süre tamamlandıktan sonra tedbir iki ay daha uzatılmış ancak personel bu süreden sonra da aynı hukuki gerekçeyle görevden uzak tutulmaya devam edilmiştir.

Bu durumda dört aylık süre sınırının aşılıp aşılmadığı ve sonraki işlemin hangi kanuni dayanağa göre gerçekleştirildiği incelenmelidir.

Özellikle yeni bir tedbir kararı bulunması hâlinde bunun önceki uzaklaştırmanın süre sınırlamasını etkisiz bırakacak biçimde kullanılıp kullanılmadığı önem taşır.

Beraat Eden Jandarma Astsubayının Kesilen Maaşı

Bir jandarma astsubayı hakkında ceza soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma kararı uygulanmış ve bu süre boyunca aylığı azaltılmıştır. Daha sonra mahkeme tarafından beraat kararı verilmiştir.

Bu durumda 2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi veya uygulanabilir diğer özel hükümler çerçevesinde ödenmeyen mali hakların iadesi gündeme gelebilir.

Ancak aylığın kesilen kısmıyla fiilî görev şartına bağlı farklı tazminatların aynı hukuki nitelikte olmadığı dikkate alınmalıdır.

Tutukluluk Sonrasında Göreve Başlamayan Jandarma Personeli

Bir jandarma astsubayı ceza soruşturması kapsamında tutuklanmış ve tutuklu bulunduğu dönemde kendisine aylığının üçte ikisi ödenmiştir. Tahliye sonrasında ise hakkında yazılı görevden uzaklaştırma kararı bulunmamasına rağmen maaşının azaltılmış ödenmeye devam etmesi nedeniyle göreve başlamamıştır.

Bu durumda Danıştay 12. Dairesinin E.2021/8069, K.2025/2716 sayılı kararındaki hukuki değerlendirme önem taşımaktadır.

Özellikle aylığın üçte iki oranında ödenmesi, tek başına görevden uzaklaştırma kararının bulunduğunu göstermemektedir.

Bu nedenle tahliye sonrasında personelin göreve başlama yükümlülüğü ve varsa geçerli uzaklaştırma işlemi birlikte incelenmelidir.

Göreve İade Edilen Uzman Çavuşun Terfisinin Yapılmaması

Bir jandarma uzman çavuş hakkındaki görevden uzaklaştırma tedbiri kaldırılarak göreve iadesi gerçekleştirilmiş ancak ceza yargılaması devam etmektedir. Personel, görevine dönmesine rağmen terfi veya kademe ilerlemesinin yapılmadığını ileri sürmektedir.

Bu durumda 2803 sayılı Kanun’un ek 17’nci maddesi önem taşımaktadır.

Özellikle tedbirin kaldırılmasına rağmen yargılama veya soruşturma devam ettiği sürece uygulanabilecek terfi sınırlamaları değerlendirilmelidir.

Ancak soruşturmanın sona ermesinden sonraki personel işlemleri, ilgili yönetmelik ve yargılama sonucu dikkate alınarak ayrıca incelenmelidir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Kaç Ay Sürer?

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamındaki görevden uzaklaştırma en fazla iki ay sürebilir ve zorunlu hâllerde bir defa, en fazla iki ay uzatılabilir. Buna karşılık 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesi kapsamındaki disiplin soruşturmasına dayanan uzaklaştırmalarda 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaktadır. Bu nedenle süre, işlemin hukuki dayanağına göre belirlenmelidir.

Jandarma Açığa Alınan Personelin Maaşı Ne Kadar Ödenir?

İlgili kanuni düzenlemelerde 657 sayılı Kanun’un 141’inci maddesine yapılan göndermeler nedeniyle aylığın üçte ikisinin ödenmesi söz konusu olabilmektedir. Ancak personelin bordrosundaki bütün tazminat ve ek ödemelerin aynı oranda hesaplanacağı söylenemez. Her ödeme kalemi uygulanabilir özel mevzuata göre değerlendirilmelidir.

Jandarma Uzman Çavuş Açığa Alınabilir mi?

Evet. Jandarma uzman çavuşlar hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanabilir. Ancak işlemin hukuki dayanağı, yetkili makam, soruşturmanın niteliği ve süre koşulları birlikte incelenmelidir. Görevden uzaklaştırma kararı verilmiş olması, personelin isnat edilen fiili işlediğinin kesinleştiğini göstermez.

Jandarma Astsubayını Kim Görevden Uzaklaştırabilir?

2803 sayılı Kanun’un 16’ncı maddesinde İçişleri Bakanı ve belirli personel bakımından vali için görevden uzaklaştırma yetkisi düzenlenmiştir. Ancak disiplin soruşturmasına dayalı veya başka özel hukuki düzenlemeler kapsamındaki uzaklaştırmalar bakımından yetkili makam farklı olabilir. Bu nedenle işlemin dayandığı kanun öncelikle belirlenmelidir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Disiplin Cezası mıdır?

Hayır. Görevden uzaklaştırma esas olarak soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi ve kamu hizmetinin korunması amacıyla alınan geçici idari tedbirdir. Ancak personelin maaşı, görev durumu ve özlük hakları üzerinde doğrudan etkiler meydana getirebilir.

Jandarma Personeli Beraat Ederse Kesilen Maaşı Alır mı?

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde beraat ve diğer bazı soruşturma veya yargılama sonuçları bakımından ödenmeyen veya noksan ödenen özlük haklarının iadesi düzenlenmiştir. Ancak hangi ödeme kalemlerinin geri ödeneceği, personelin statüsü ve ilgili mali düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmelidir.

Görevden Uzaklaştırma Süresi Hizmetten Sayılır mı?

2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamında görevden ayrı kalınan süreler hizmetten sayılmaktadır. Ancak terfi, kademe ilerlemesi ve fiilî görev şartına bağlı mali haklar bakımından özel hükümler bulunabilir. Özellikle uzman erbaşlar için ek 17’nci madde dikkate alınmalıdır.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma İptal Davası Açılabilir mi?

Evet. Kesin ve yürütülebilir görevden uzaklaştırma işlemlerine karşı hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Özellikle işlemin yetki, sebep, süre ve amaç unsurları yönünden hukuka uygunluğu incelenebilir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Davası Kaç Gün İçinde Açılır?

Özel düzenleme bulunmadıkça idare mahkemesinde genel dava açma süresi altmış gündür. Sürenin başlangıcında işlemin tebliğ tarihi, varsa idari başvuru ve yeni uzatma işlemlerinin hukuki niteliği önem taşımaktadır.

Görevden Uzaklaştırma Davasında Yürütmenin Durdurulması Alınabilir mi?

İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda yürütmenin durdurulması kararı verilebilir. Ancak şartların bulunup bulunmadığı somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırma Tedbiri Nasıl Kaldırılır?

Tedbirin dayanağının ortadan kalkması, görevde kalmanın artık sakıncalı görülmemesi, kanuni sürenin sona ermesi veya ilgili soruşturmanın personel lehine sonuçlanması durumunda görevden uzaklaştırmanın kaldırılması gündeme gelebilir. Ancak uygulanacak usul, tedbirin hangi kanuna dayandığına göre değişmektedir.

Jandarma Görevden Uzaklaştırmaya İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Görevden uzaklaştırma bir disiplin cezası olmadığından, 7068 sayılı Kanun’un disiplin cezalarına ilişkin on günlük itiraz süresi bütün uzaklaştırma işlemlerine otomatik olarak uygulanmaz. İdari başvuru ve dava süreleri, işlemin hukuki niteliği ve 2577 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde belirlenmelidir.

Takipsizlik Alan Jandarma Uzman Çavuş Görevine Döner mi?

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı, görevden uzaklaştırmanın dayanağının devam edip etmediği bakımından önemli sonuçlar doğurabilir. Ancak ayrıca yürütülen disiplin soruşturması veya farklı hukuki tedbir bulunması hâlinde personelin durumu ayrı değerlendirilmelidir.

Görevden Uzaklaştırma İptal Edilirse Tazminat Alınabilir mi?

Hukuka aykırı görevden uzaklaştırma nedeniyle maddi veya manevi zarar meydana gelmişse, koşulların bulunması hâlinde idarenin sorumluluğu gündeme gelebilir. Ancak yalnızca işlemin iptal edilmesi, her durumda belirli miktarda manevi tazminat ödenmesini zorunlu kılmaz. Zararın niteliği, hukuka aykırılık ve illiyet bağı birlikte değerlendirilmelidir.

Sonuç: Jandarma Görevden Uzaklaştırma İşleminin Hukuki Sınırları

Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, astsubay ve subayların görevden uzaklaştırılması, kamu hizmetinin korunması ve belirli soruşturmaların sağlıklı yürütülmesi amacıyla başvurulabilecek önemli bir idari tedbirdir. Ancak bu yetkinin varlığı, idarenin personeli sınırsız süreyle görevinden uzak tutabileceği veya henüz kesinleşmiş bir disiplin cezası bulunmayan kişiyi fiilen cezalandırabileceği anlamına gelmemektedir.

Özellikle görevden uzaklaştırma işlemlerinde uygulanacak kanunun doğru belirlenmesi zorunludur. 2803 sayılı Kanun’un 16 ve 17’nci maddelerinde askerî nitelikte olmayan görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı uzaklaştırılan jandarma personeline ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır. Bu kapsamda görevden uzaklaştırma süresi iki ayla sınırlandırılmış, zorunlu hâllerde yalnızca bir defa ve en fazla iki ay uzatma imkânı tanınmıştır.

Buna karşılık 7068 sayılı Kanun’un 28’inci maddesinde disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırmada 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu nedenle disiplin soruşturmasına dayanan tedbirlerle 2803 sayılı Kanun kapsamında verilen uzaklaştırma kararlarının aynı süre kurallarına tabi tutulması doğru değildir.

Görevden uzaklaştırma işleminin mali sonuçları bakımından da personelin statüsü önem taşımaktadır. Özellikle 2803 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi ile uzman erbaşlara ilişkin ek 17’nci maddesi, aylık ve diğer mali haklar bakımından özel hükümler içermektedir.

Bunun yanında görevden uzaklaştırma tedbirinin sona ermesiyle bütün parasal hakların aynı kapsamda geri ödeneceği varsayılmamalıdır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E.2023/31, K.2023/36 sayılı kararı, fiilî çalışmaya bağlı ödemeler bakımından görevden uzaklaştırma işleminin yargı kararıyla iptal edilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Ayrıca Danıştay 12. Dairesinin E.2021/8069, K.2025/2716 sayılı kararında, jandarma astsubayının tutukluluk sonrasında göreve başlama yükümlülüğü değerlendirilmiş ve aylığın üçte iki oranında ödenmesinin tek başına görevden uzaklaştırma işleminin bulunduğunu göstermediği belirtilmiştir. Bu karar, özellikle tutukluluğu sona eren personelin hukuki görev durumunun yazılı işlemler üzerinden belirlenmesi gerektiğini göstermektedir.

Sonuç olarak jandarma görevden uzaklaştırma işleminin hukuka uygunluğu, yalnızca personel hakkında soruşturma bulunmasına veya idarenin kamu hizmetinin gereğini ileri sürmesine dayanılarak belirlenemez. Görevden uzaklaştırmanın kanuni dayanağı, yetkili makam, soruşturmanın niteliği, görevde kalmanın oluşturduğu somut sakınca, tedbirin süresi ve personelin mali hakları birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle kanuni sürelerin aşılması, yetkisiz makam tarafından işlem tesis edilmesi, görevde kalmanın neden sakıncalı olduğunun ortaya konulamaması veya tedbirin cezalandırma amacıyla kullanılması durumunda, görevden uzaklaştırma kararına karşı idari yargı yoluna başvurulması mümkündür.

Bu nedenle jandarma personelinin görevden uzaklaştırılması durumunda öncelikle işlemde gösterilen kanuni dayanak ve tebliğ tarihi incelenmeli; ardından uygulanabilir süre, görevden uzaklaştırma kararının gerçek sebebi, maaş ve özlük hakları ile idari başvuru ve dava açma imkânları somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Bu Yazıda
Son blog içeriklerini incelediniz mi?

En son eklenen güncel içeriklerimiz.

4/B Sözleşmeli Personel Disiplin Cezaları ve Sözleşme Feshi
TCDD Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Sınavı Davası
Verilen Emir ve Görevleri Tam ve Zamanında Yapmamak: 657 Sayılı Kanun 125/C-a Disiplin Suçu
657 Sayılı Kanun’a Göre Memurların Mazeret İzni, Hastalık İzni ve Refakat İzni Hakları (2026)
Yazıyı Paylaş
Somut dosyanız için hukuki değerlendirme alın.

Dosyanın niteliği, süreler ve uygulanacak mevzuat somut olay bazında değerlendirilir.

0%
Hesaplanıyor...
Aradığınız içeriği bulamadınız mı?

Hukuki konunuz farklı bir başlık altında değerlendiriliyor olabilir. Faaliyet alanlarını inceleyebilir veya iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

WhatsApp Hattı

Daha hızlı iletişime geçmek ve detaylı bilgi almak için hemen mesaj gönderin.

+90 551 411 81 81
HH
HankaHukuk

https://hankahukuk.com

İLGİLİ İÇERİKLER
Benzer hukuki içerikler.
YAZI
26 dk
Genel
4/B Sözleşmeli Personel Disiplin Cezaları ve Sözleşme Feshi

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/B maddesi kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında[…]

Devamını Gör
YAZI
23 dk
Genel
TCDD Görevde Yükselme ve Ünvan Değişikliği Sınavı Davası

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) ile TCDD Taşımacılık AŞ[…]

Devamını Gör
YAZI
15 dk
Genel
Verilen Emir ve Görevleri Tam ve Zamanında Yapmamak: 657 Sayılı Kanun 125/C-a Disiplin Suçu

Devlet memurlarının kendilerine verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yerine getirmeleri,[…]

Devamını Gör