Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, astsubay ve subayların belirlenen görev ve faaliyet saatlerine uymaları, teşkilatın disiplin anlayışının ve kamu hizmetinin düzenli yürütülmesinin önemli gereklerinden biridir. Özellikle jandarma karakollarında, komando birliklerinde, asayiş timlerinde ve eğitim kurumlarında gerçekleştirilen içtima, toplantı, eğitim, denetleme ve göreve hazırlık faaliyetlerine zamanında katılım sağlanması beklenmektedir.
Ancak jandarma personelinin belirli bir faaliyete geç katılması, her durumda disiplin cezası verilmesini gerektirmemektedir. Çünkü personelin faaliyet saatinden haberdar olup olmadığı, faaliyet saatinin sonradan değiştirilip değiştirilmediği, önceki görevinin devam edip etmediği ve geç kalmasına neden olan olayın kurum tarafından kabul edilebilir bir özür oluşturup oluşturmadığı önem taşımaktadır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun kapsamında jandarma içtimaya geç kalma cezası, izinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç katılan personel bakımından gündeme gelmektedir. Kanunun 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde düzenlenen bu disiplinsizliğin karşılığı uyarma cezasıdır.
Bununla birlikte kanun hükmü yalnızca içtimalara ilişkin değildir. Belirli bir saatte yapılması gereken eğitim faaliyetleri, resmî toplantılar, görev öncesi bilgilendirmeler ve diğer planlı faaliyetler de olayın özelliklerine göre bu hükmün kapsamında değerlendirilebilir.
Özellikle dikkat edilmesi gereken husus, belirli bir faaliyete geç kalmak ile mesaiye geç gelmenin birbirinden farklı disiplin fiilleri olarak düzenlenmiş olmasıdır. Nitekim 7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesinde belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak, 8/1-d maddesinde ise mesaiye geç gelmek veya günlük mesai saatlerine uymamak ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Benzer şekilde nöbet görevine gelmemek, göreve hiç gelmemek ve emrin yerine getirilmemesi de farklı şartlara bağlı disiplin fiilleridir. Bu nedenle yalnızca personelin geç kaldığının ileri sürülmesi, uygulanacak disiplin hükmünün doğru belirlendiği anlamına gelmemektedir.
Bu makalede jandarma içtimaya geç kalma cezası, 7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesi kapsamında incelenmekte; eğitim ve toplantılara geç katılma, faaliyet saatinin bildirilmesi, sağlık ve ulaşım mazeretleri, disiplin soruşturmasında ispat, savunma hakkı, uyarma cezasına itiraz ve idare mahkemesinde açılabilecek iptal davaları ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezası Nedir?
7068 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde uyarma cezasını gerektiren fiil şu şekilde düzenlenmiştir:
“İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir özrü olmaksızın belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak.”
Bu düzenleme uyarınca disiplin sorumluluğundan söz edilebilmesi için öncelikle belirli bir zamanda gerçekleştirilmesi gereken faaliyetin bulunması gerekir. Söz konusu faaliyetin personelin katılımıyla bağlantılı olması, belirlenen zamanın personel açısından uygulanabilir hâle gelmesi ve personelin bu faaliyete öngörülen zamandan sonra katılması önem taşımaktadır.
Ancak kanun, her geç katılımı yaptırıma bağlamamıştır. Özellikle iznin veya kurum tarafından kabul edilebilir özrün bulunması durumunda, fiilin kanuni unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Örneğin bir jandarma uzman çavuşun sabah saat 08.30’da yapılacağı duyurulan içtimaya saat 08.40’ta katıldığı ileri sürülebilir. Bu durumda yalnızca personelin on dakika sonra geldiğinin belirlenmesi yeterli değildir.
Öncelikle içtimanın hangi saatte yapılacağının personele bildirildiği, personelin daha önce başka bir görevde bulunup bulunmadığı, geç kalmanın neden meydana geldiği ve bu nedenin kabul edilebilir bir özür oluşturup oluşturmadığı araştırılmalıdır.
Jandarma içtimaya geç kalma cezası verilebilmesi için yalnızca personelin belirlenen saatte içtima alanında bulunmaması değil, izinsiz veya kurumca kabul edilebilir özür olmadan geç katıldığı hususunun somut biçimde ortaya konulması gerekir.
7068 Sayılı Kanun 8/1-c Maddesinin Şartları
Jandarma personelinin belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalması nedeniyle uyarma cezasıyla cezalandırılabilmesi, kanun hükmünde belirtilen şartların somut olayda gerçekleşmesine bağlıdır.
Öncelikle belirli bir saatte veya zaman aralığında gerçekleştirilmesi öngörülen bir faaliyet bulunmalıdır. Bu faaliyet, resmî görev planlaması içerisinde düzenlenen içtima, eğitim, toplantı veya başka bir hizmet faaliyeti olabilir.
Ancak herhangi bir toplantının veya faaliyetin sonradan planlanması ve saatinin personele bildirilmemesi hâlinde, personelin hangi saate göre geç kaldığının açıklığa kavuşturulması gerekir.
İkinci olarak söz konusu faaliyete katılma yükümlülüğünün ilgili personele ait olması önemlidir. Örneğin yalnızca belirli bir timin katılmasının öngörüldüğü faaliyete, başka bir timde görev yapan personelin katılmadığı gerekçesiyle ceza verilmesi doğru olmayabilir.
Üçüncü olarak faaliyetin başlangıç zamanı ile personelin fiilî katılım zamanı karşılaştırılmalıdır. Bu noktada faaliyet programı, yoklama kayıtları, görev çizelgeleri ve olay tutanakları önem taşımaktadır.
Son olarak personelin izin veya kabul edilebilir bir özrünün bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Örneğin aynı saatlerde yetkili amirin talimatıyla başka bir görevde bulunan personelin durumunun, hiçbir mazereti bulunmadan içtimaya katılmayan personelle aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.
Jandarmada İçtima Nedir ve İçtimaya Katılmak Zorunlu mudur?
İçtima, jandarma personelinin belirlenen zaman ve yerde toplanması, yoklamasının yapılması, görev düzeninin kontrol edilmesi veya belirli hizmet konularında bilgilendirilmesi amacıyla gerçekleştirilebilen toplu faaliyetlerden biridir.
Özellikle jandarma karakollarında ve çeşitli birliklerde içtima, günlük görev planlamasının önemli bir parçası olabilir. Personelin mevcudunun belirlenmesi, görev dağılımlarının duyurulması, disiplin ve hizmet konularının açıklanması gibi işlemler içtima sırasında gerçekleştirilebilir.
Ancak her içtimanın amacı ve katılım kapsamı aynı olmayabilir. Örneğin belirli bir tim için düzenlenen görev öncesi içtima ile birliğin bütün personelinin katılmasının öngörüldüğü genel içtima farklı nitelik taşıyabilir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında içtimanın hangi makam tarafından planlandığı, hangi personelin katılımının zorunlu olduğu ve başlangıç saatinin nasıl belirlendiği açıklanmalıdır.
Örneğin nöbetten yeni çıkan bir jandarma uzman çavuşun dinlenme süresine ilişkin özel bir düzenleme bulunması veya başka görev nedeniyle içtimadan muaf tutulması mümkündür. Bu durumda personelin ilgili içtimaya katılım yükümlülüğü ayrıca değerlendirilmelidir.
İçtimanın düzenlenmiş olması, birimdeki bütün personelin her durumda aynı saatte hazır bulunmakla yükümlü olduğu anlamına gelmez. Katılım yükümlülüğünün hangi personele yönelik olduğunun somut biçimde belirlenmesi gerekir.
Jandarma Uzman Çavuş İçtimaya Geç Kalırsa Hangi Cezayı Alır?
Bir jandarma uzman çavuşun belirli saatte yapılması gereken içtimaya izinsiz veya kabul edilebilir özür olmadan geç katılması, somut olayın niteliğine göre 7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesi kapsamında uyarma cezasını gerektirebilir.
Ancak personelin yalnızca içtima alanına geç gelmiş olması, hangi disiplin hükmünün uygulanacağını her durumda kesin olarak belirlemez.
Örneğin personelin mesai başlangıcında görev yerine gelmediği ve bu nedenle sabah içtimasına da katılamadığı bir olayda, 8/1-d maddesindeki mesaiye geç gelme fiili gündeme gelebilir.
Buna karşılık mesaiye zamanında başlamış olan personelin görev sırasında düzenlenen belirli bir içtimaya geç katılması, 8/1-c maddesi kapsamında değerlendirilmeye daha elverişli olabilir.
Özellikle bu iki davranışın aynı olayda birbiriyle bağlantılı olduğu durumlarda, fiilin nasıl gerçekleştiği ve hangi kanuni hükmün unsurlarını oluşturduğu araştırılmalıdır.
Disiplin amirinin yalnızca içtima ifadesini esas alarak otomatik biçimde belirli bir madde uygulaması doğru değildir. Personelin gerçek davranışının hukuki nitelendirmesi yapılmalıdır.
Jandarma Faaliyete Geç Kalma ile Mesaiye Geç Gelme Arasındaki Fark
7068 sayılı Kanun’un 8/1-c ve 8/1-d maddeleri, birbirine benzeyen ancak kapsamları farklı iki disiplinsizlik düzenlemektedir.
8/1-c maddesinde belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak yer alırken, 8/1-d maddesinde özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek, mesai saatlerinden önce ayrılmak veya günlük mesai saatlerine uymamak düzenlenmiştir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında öncelikle geç kalmanın belirli bir faaliyetle mi yoksa genel mesai düzeniyle mi ilgili olduğu belirlenmelidir.
Örneğin jandarma karakolunda mesai saat 08.00’de başlamış ve belirli bir eğitim toplantısı saat 10.00’da planlanmış olabilir.
Personel saat 08.00’de görevine başlamış ancak saat 10.00’daki eğitime geç katılmışsa, olayın belirli zamanda yapılması gereken faaliyete geç kalma kapsamında değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Buna karşılık personel saat 08.00 yerine 08.20’de görev yerine gelmişse, bu davranışın mesaiye geç gelme fiili yönünden değerlendirilmesi gerekir.
Ancak her iki olay bakımından da izin ve kabul edilebilir özür bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Mesaiye geç gelmek ile mesai içerisindeki belirli bir faaliyete geç katılmak, aynı ifadelerle açıklanabilecek davranışlar olsa da kanunda ayrı disiplin hükümlerine bağlanmıştır.
Jandarma Eğitime Geç Katılma Disiplin Cezası
Jandarma teşkilatında personelin mesleki bilgisini ve görev yeterliliğini geliştirmek amacıyla çeşitli eğitim faaliyetleri düzenlenmektedir. Bu eğitimler teorik dersler, uygulamalı meslek eğitimleri, hizmet içi toplantılar veya görev alanına ilişkin bilgilendirme faaliyetleri biçiminde gerçekleştirilebilir.
Eğitim programında belirli bir başlangıç saati öngörülmüş ve ilgili personelin katılımı zorunlu tutulmuşsa, bu faaliyete izinsiz veya kabul edilebilir özür olmadan geç katılmak 7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesi kapsamında değerlendirilebilir.
Ancak eğitim faaliyetinin saatinin personele nasıl bildirildiği önemlidir.
Örneğin eğitimin başlangıç saati sonradan değiştirilmiş ve yeni saat personele zamanında duyurulmamış olabilir. Böyle bir durumda yalnızca personelin değiştirilmiş saate göre geç kaldığının belirtilmesi, disiplin cezası verilmesi için yeterli olmayabilir.
Bunun yanında personelin aynı saatlerde başka bir hizmet göreviyle görevlendirilmiş olması veya sağlık nedeniyle eğitime geç katılması mümkündür.
Bu nedenle eğitim faaliyetlerine geç katılma uyuşmazlıklarında eğitim programı, görevlendirme emirleri, katılım çizelgeleri ve varsa mazerete ilişkin belgeler birlikte değerlendirilmelidir.
Jandarma Toplantıya Geç Kalma Cezası
Jandarma personelinin belirli bir saatte gerçekleştirilecek resmî toplantıya katılmakla görevlendirilmesi mümkündür.
Örneğin ilçe jandarma komutanlığında asayiş değerlendirme toplantısı, karakol içerisinde görev planlama toplantısı veya belirli bir hizmete ilişkin koordinasyon toplantısı düzenlenebilir.
Bu toplantıların belirli zamanda yapılması ve personele katılım yükümlülüğünün verilmesi hâlinde, geç katılım disiplin hukuku açısından gündeme gelebilir.
Ancak toplantının yalnızca belirli bir tarihte planlanmış olması, bütün personelin katılımının zorunlu olduğu anlamına gelmez.
Örneğin toplantıya katılması öngörülen personel listesinde bulunmayan bir uzman çavuşun, toplantı saatinde toplantı salonunda bulunmadığı gerekçesiyle cezalandırılması doğru olmayabilir.
Aynı şekilde toplantı saatinin sonradan değişmesi, personelin başka görev nedeniyle gecikmesi veya amirin bilgisi dâhilinde toplantıya geç katılması gibi durumlar da değerlendirilmelidir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında toplantının başlangıç saati kadar katılım görevlendirmesinin içeriği de önem taşımaktadır.
Jandarma Görev Öncesi Bilgilendirme Toplantısına Geç Kalmak
Jandarma asayiş timlerinin belirli görevlerden önce bilgilendirme veya hazırlık toplantısına katılması gerekebilir.
Örneğin önemli bir güvenlik faaliyeti öncesinde görev yapacak personele hizmetin kapsamı, alınacak güvenlik tedbirleri ve görev dağılımı hakkında bilgi verilebilir.
Ancak bu toplantıya geç kalındığı iddiasında, personelin toplantının saatinden haberdar olup olmadığı ve hangi görev nedeniyle geciktiği araştırılmalıdır.
Özellikle daha önce devam eden bir resmî görevin geç tamamlanması nedeniyle yeni faaliyete zamanında katılamayan personelin durumu önemlidir.
Örneğin bir jandarma uzman çavuş, adli bir işlemin tamamlanması amacıyla karakol dışında görevlendirilmiş ve işlem beklenenden uzun sürmüş olabilir.
Bu nedenle sonraki bilgilendirme toplantısına geç katılmışsa, gecikmenin kendisine yüklenebilir olup olmadığı değerlendirilmelidir.
İdarenin yalnızca toplantı yoklama çizelgesine dayanması, görevler arasındaki zaman çakışmasını ortaya koymayabilir.
Jandarma İçtima Saatinin Değiştirilmesi ve Geç Kalma
İçtima veya diğer faaliyetlerin başlangıç saatlerinin hizmet ihtiyacına göre değiştirilmesi mümkündür.
Ancak faaliyet saatinin değiştirilmesi hâlinde bu değişikliğin ilgili personele ne zaman ve nasıl bildirildiği önemlidir.
Örneğin normalde saat 08.30’da yapılan içtimanın, aynı gün saat 08.00’de gerçekleştirilmesine karar verilmiş olabilir.
Personel, değişiklikten haberdar olmadığını ve önceki uygulanan saate göre hazırlandığını ileri sürüyorsa, duyurunun yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.
Bu noktada yazılı emirler, elektronik duyurular, mesajlaşma kayıtları ve ilgili personelin açıklamaları önem taşıyabilir.
Ancak personelin yalnızca duyuruyu görmediğini söylemesi, her durumda sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Duyurunun usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, personelin görev gereği kontrol etmekle yükümlü olduğu iletişim kanalları ve olayın koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Buna karşılık değişikliğin personele hiç bildirilmediği veya bildirimin faaliyetten sonra gerçekleştiği ortaya çıkarsa, personelin yeni saate göre geç kaldığı iddiası hukuken tartışmalı hâle gelebilir.
WhatsApp Grubundan Bildirilen İçtima Saatine Geç Kalmak
Jandarma personelinin görevle ilgili bilgilendirilmesinde elektronik mesajlaşma araçlarından yararlanılması mümkündür.
Özellikle görev planlaması veya içtima saatindeki değişikliklerin WhatsApp gibi uygulamalar üzerinden duyurulduğu durumlarda, disiplin soruşturmasında elektronik kayıtların önemi artmaktadır.
Ancak mesajın bir gruba gönderilmiş olması ile ilgili personelin mesajı zamanında öğrendiğinin kanıtlanması her durumda aynı değildir.
Örneğin içtima saatinin çok kısa süre önce değiştirildiği, mesajın personelin görevde olmadığı sırada gönderildiği veya iletişim imkânının bulunmadığı ileri sürülebilir.
Bu durumda mesajın gönderildiği tarih ve saat, personelin görev koşulları ve duyurunun niteliği birlikte değerlendirilmelidir.
Bununla birlikte kurumun resmî görev iletişimi amacıyla belirlediği kanalların personel tarafından takip edilmesi yükümlülüğü bulunabilir.
Dolayısıyla yalnızca mesajın okunmadığı iddiasıyla otomatik olarak özür bulunduğu sonucuna ulaşılmamalıdır.
Önemli olan faaliyetin zamanının ilgili personele usulüne uygun ve makul biçimde bildirilip bildirilmediği ve gecikmenin personele yüklenebilir olup olmadığıdır.
Jandarmada İçtimaya Bir Dakika Geç Kalmak Disiplin Suçu mudur?
7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesinde, geç kalmanın disiplin cezasına konu olabilmesi için belirli bir asgari dakika sınırı düzenlenmemiştir.
Bu nedenle yalnızca geç kalma süresinin bir veya iki dakika olması, fiilin her durumda kanun kapsamı dışında kalacağı anlamına gelmez.
Ancak bu durum, bir dakikalık gecikmenin her koşulda otomatik olarak uyarma cezasıyla sonuçlanması gerektiği anlamına da gelmemektedir.
Özellikle faaliyet başlangıç saatinin doğru belirlenip belirlenmediği, personelin fiilen ne zaman hazır bulunduğu ve gecikmenin makul bir nedene dayanıp dayanmadığı araştırılmalıdır.
Örneğin personelin içtima alanında bulunduğu hâlde yoklama sırasında yerinin yanlış kaydedildiği ileri sürülebilir.
Benzer şekilde faaliyetin başlama saatine ilişkin kayıtla personelin katılım saatini gösteren kayıt arasında farklılık bulunabilir.
Bu nedenle çok kısa süreli gecikmelerde dahi maddi olayın doğru belirlenmesi önemlidir.
Ayrıca 7068 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesindeki takdir hakkı ve ölçülülük ilkesi, disiplin değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır.
Jandarma Personelinin Geç Kalmasına İzin Verilmişse Ceza Alır mı?
7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesinde geç kalmanın izinsiz veya kurum tarafından kabul edilebilir özür olmadan gerçekleşmesi gerektiği düzenlenmiştir.
Dolayısıyla personelin ilgili faaliyete geç katılması için yetkili makam tarafından izin verilmiş olması, disiplin fiilinin değerlendirilmesinde önemlidir.
Örneğin jandarma uzman çavuşun sağlık kuruluşuna gitmesi nedeniyle içtimaya geç katılacağını amirine bildirdiği ve izin aldığı bir olayda, gecikmenin izinsiz gerçekleştiği söylenemeyebilir.
Ancak bu durumda iznin hangi makam tarafından verildiği ve hangi süreyi kapsadığı araştırılmalıdır.
Özellikle göreve veya faaliyete katılım konusunda izin verme yetkisinin bulunmadığı bir kişiden alınan açıklama, her durumda hukuken geçerli izin anlamına gelmeyebilir.
Buna karşılık yetkili amirin bilgisi ve onayıyla geç katılım gerçekleşmişse, bu durumun soruşturmada değerlendirilmesi gerekir.
İzin olgusunun yalnızca yazılı belgeyle ispatlanabileceği yönünde mutlak bir genelleme de doğru değildir. Somut olayda mevzuatın öngördüğü izin usulü ve eldeki deliller birlikte değerlendirilmelidir.
Kurumunca Kabul Edilebilir Özür Ne Anlama Gelir?
7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesinde kullanılan önemli ifadelerden biri, kurumunca kabul edilebilir özür kavramıdır.
Bu ifade, personelin faaliyete geç katılmasına neden olan olayın hukuken değerlendirilmesini gerektirmektedir.
Örneğin ani gelişen sağlık sorunu, zorunlu resmî görevin devam etmesi veya personelin iradesi dışında ortaya çıkan ciddi ulaşım engeli, olayın koşullarına göre kabul edilebilir özür tartışmasını gündeme getirebilir.
Ancak her kişisel aksaklık veya gecikme nedeni, otomatik olarak kabul edilebilir özür oluşturmaz.
Örneğin personelin sabah hazırlığını geç tamamlaması veya tamamen öngörülebilir olağan ulaşım yoğunluğunu hesaba katmaması farklı değerlendirilebilir.
Bu nedenle özrün kabul edilip edilmeyeceği belirlenirken olayın beklenebilirliği, personelin gecikmeyi önlemek için gösterebileceği özen ve gecikmeye neden olan koşullar araştırılmalıdır.
Özellikle idarenin personelin sunduğu mazereti yalnızca uygun bulmadığını belirtmesi, gerekçeli değerlendirme bakımından yeterli olmayabilir.
Mazeretin neden kabul edilmediğinin somut olgulara dayanılarak açıklanması önemlidir.
Jandarma Sağlık Sorunu Nedeniyle İçtimaya Geç Kalırsa Ceza Alır mı?
Jandarma personelinin ani sağlık sorunu yaşaması, belirli bir faaliyete zamanında katılmasını engelleyebilir.
Örneğin bir uzman çavuşun içtima öncesinde ani rahatsızlık geçirmesi ve sağlık kuruluşuna başvurmak zorunda kalması mümkündür.
Bu durumda sağlık kuruluşuna müracaatın tarihi, yapılan işlemin niteliği ve olayın gerçekleştiği zaman önem taşımaktadır.
Ancak personelin sağlık kuruluşuna gitmiş olması, her olayda bütün geç kalma süresinin otomatik olarak mazur görülmesini gerektirmez.
Özellikle sağlık işleminin önceden planlanmış olması, izin alınıp alınmadığı ve ilgili amire bilgi verilmesinin mümkün olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Buna karşılık ani gelişen ve önceden izin alınmasını fiilen güçleştiren sağlık sorunlarının olağan planlı randevularla aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.
Disiplin soruşturmasında sağlık belgelerinin içeriği ve olayla bağlantısı araştırılmadan yalnızca personelin geç katılımından hareketle ceza verilmesi eksik inceleme oluşturabilir.
Jandarma Trafik Nedeniyle İçtimaya Geç Kalırsa Ceza Alır mı?
Ulaşım sorunları, özellikle görev yerine dışarıdan gelen jandarma personelinin içtima veya toplantılara geç katılmasına neden olabilir.
Ancak trafik yoğunluğu nedeniyle meydana gelen her gecikmenin kabul edilebilir özür oluşturduğu söylenemez.
Örneğin her gün aynı saatlerde yaşanan olağan trafik yoğunluğunun öngörülebilir olup olmadığı ve personelin buna göre hareket edip etmediği değerlendirilebilir.
Buna karşılık ani yol kapanması, beklenmeyen trafik kazası veya ciddi ulaşım engeli gibi durumlar farklı değerlendirme gerektirebilir.
Özellikle personelin kendi iradesi dışında gelişen olay nedeniyle geciktiğini ileri sürmesi hâlinde, yol ve trafik kayıtları, ilgili kamu kurumlarının açıklamaları ve olayın zamanına ilişkin belgeler önem taşıyabilir.
Ancak her trafik gecikmesinin mutlaka resmî yazıyla kanıtlanması gerektiği şeklinde genel bir kural da bulunmamaktadır.
Önemli olan olayın gerçekliği, personelin gerekli özeni gösterip göstermediği ve gecikmenin kendisine yüklenebilir olup olmadığıdır.
Jandarma Önceki Görevi Uzadığı İçin İçtimaya Geç Katılırsa
Jandarma personelinin bazı görevleri planlanan sürede tamamlanmayabilir.
Örneğin bir jandarma uzman çavuş, adli işlem veya asayiş görevi nedeniyle karakol dışında bulunurken daha sonra yapılacak içtimaya katılmakla da görevlendirilmiş olabilir.
Ancak ilk görevin uzaması nedeniyle ikinci faaliyete geç katılması mümkündür.
Bu durumda her iki görevlendirmenin zamanı, personelin görevden ne zaman ayrıldığı ve içtimaya katılımın fiilen mümkün olup olmadığı araştırılmalıdır.
Özellikle yetkili amirin talimatıyla yürütülen bir görevin devam etmesi, personelin başka bir faaliyete neden katılamadığını açıklayabilir.
Ancak personelin önceki görevden sonra gereksiz biçimde beklediği veya yeni faaliyete katılmak için makul çaba göstermediği ileri sürülüyorsa, bu durum ayrıca değerlendirilmelidir.
Dolayısıyla bir görevin diğer faaliyete katılımı geciktirmesi, otomatik olarak disiplinsizlik veya otomatik olarak mazeret kabul edilmemelidir.
Somut görev koşulları ve personelin davranışları birlikte incelenmelidir.
Jandarma Nöbetten Çıktıktan Sonra İçtimaya Geç Kalırsa
Jandarma personelinin nöbet hizmetleri, normal günlük çalışma düzeninden farklı koşullar içerebilir.
Örneğin gece nöbeti tutan uzman çavuşun sabah düzenlenen içtimaya katılıp katılmayacağı, ilgili hizmet düzeni ve görev planlamasına göre belirlenebilir.
Personelin nöbetten sonra belirli dinlenme veya izin süresi bulunması hâlinde, bu durum katılım yükümlülüğünün değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Ancak nöbetten çıkmış olmak, her durumda sonraki bütün faaliyetlere katılma yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında nöbet çizelgesi, nöbetin fiilen sona erdiği saat, varsa dinlenme düzenlemesi ve içtimaya katılım talimatı birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle personelin nöbet görevinin uzaması nedeniyle faaliyete geç kaldığı ileri sürülüyorsa, bu durumun gerçek olup olmadığı araştırılmalıdır.
Yalnızca içtima yoklamasında personelin bulunmadığının tespit edilmesi, nöbet görevinin yarattığı koşulları açıklamak için yeterli olmayabilir.
Jandarma Nöbet Görevine Geç Kalmak ile İçtimaya Geç Kalmak Aynı mıdır?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-6 maddesinde nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde mevzuatla ve talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren özel bir disiplinsizliktir.
Bu nedenle nöbet görevine ilişkin geç kalma olayları ile içtima veya eğitim faaliyetine geç katılma olaylarının aynı hukuki hükme dayandırılması doğru değildir.
Örneğin bir uzman çavuşun belirli saatte başlaması gereken nöbet görevini teslim almak üzere görev yerine geç gelmesi, nöbet hizmetine ilişkin özel yükümlülükler bakımından değerlendirilmelidir.
Buna karşılık nöbet görevi dışında düzenlenen eğitim toplantısına geç katılması farklı bir davranıştır.
Özellikle nöbetin gecikmeli teslim edilmesi nedeniyle güvenlik hizmetinde aksama meydana geldiği ileri sürülüyorsa, ilgili özel disiplin hükümleri ve varsa ağırlaştırıcı nedenler ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında kullanılan “geç kalmak” ifadesi tek başına yeterli değildir.
Geç kalınan faaliyetin hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi gerekir.
Jandarma Faaliyete Geç Kalmak ile Göreve Hiç Gelmemek Arasındaki Fark
Belirli bir faaliyete geç katılmak ile göreve hiç gelmemek farklı fiillerdir.
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-4 maddesinde izinsiz veya kurumca kabul edilebilir özür olmadan yirmi dört saate kadar göreve gelmemek, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlenmiştir.
Buna karşılık belirli zamanda yapılması gereken faaliyete geç kalmak, 8/1-c maddesinde uyarma cezasına bağlanmıştır.
Örneğin bir jandarma uzman çavuşun saat 09.00’da başlayan toplantıya saat 09.10’da katılması ile bütün görev günü boyunca görev yerine gelmemesi aynı değildir.
Ancak faaliyete hiç katılmama hâlinde, olayın otomatik olarak 8/1-c maddesine gireceği veya mutlaka göreve gelmeme fiilini oluşturacağı söylenemez.
Çünkü faaliyete katılım yükümlülüğünün kapsamı, görevin niteliği ve personelin diğer yükümlülükleri ayrıca değerlendirilmelidir.
İdarenin, gerçekleşen davranışın hukuki niteliğini belirlemeden yalnızca geç kaldı veya gelmedi şeklindeki genel ifadelere dayanarak disiplin cezası uygulaması hukuken tartışmalı olabilir.
İçtimaya Geç Kalma Nedeniyle Birden Fazla Disiplin Cezası Verilebilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde bir fiilin birden fazla disiplinsizlik oluşturması hâlinde ağır olan disiplin cezasının verilmesine ve aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası uygulanamamasına ilişkin hükümler bulunmaktadır.
Bu nedenle personelin aynı olayda hem mesaiye geç gelme hem de içtimaya geç katılma nedeniyle cezalandırılması durumunda, davranışların tek fiil mi yoksa birbirinden bağımsız fiiller mi oluşturduğu araştırılmalıdır.
Örneğin personelin mesaiye geç gelmesi nedeniyle aynı anda başlayan içtimaya da katılamaması, tek olaydan kaynaklanan bir durum olabilir.
Ancak personelin mesaiye zamanında gelmesine rağmen daha sonra ayrı bir eğitim toplantısına geç katılması, farklı bir fiil niteliğinde değerlendirilebilir.
Bu nedenle her iki durumda da davranışların gerçekleşme zamanı, personelin görev yükümlülüğü ve uygulanabilir disiplin hükümleri birlikte incelenmelidir.
Aynı olayın iki ayrı başlık altında anlatılması, mutlaka iki farklı disiplin fiili bulunduğunu göstermemektedir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Tutanakları Nasıl Değerlendirilir?
Jandarma personelinin içtima veya eğitim faaliyetine geç katıldığı iddiasıyla düzenlenen tutanaklar, disiplin soruşturmasında önemli deliller arasında bulunabilir.
Ancak bir tutanak düzenlenmiş olması, tutanakta belirtilen bütün hususların tartışmasız doğru olduğu anlamına gelmez.
Örneğin tutanakta personelin içtimaya on dakika geç katıldığı yazılmış olabilir. Ancak içtimanın başlangıç saati, personelin fiilen ne zaman geldiği veya yoklamanın hangi saatte yapıldığı açık olmayabilir.
Bu durumda ilgili bilgilerin tamamlanması önemlidir.
Özellikle içtimaya katılım saatinin başka bir personelin tahmini değerlendirmesine dayanması, kayıtlarla çelişmesi veya tutanakta yalnızca geç kalındığı yönünde genel ifade bulunması hâlinde, somut olayın araştırılması gerekir.
Bunun yanında personelin geç kalmasına neden olan olayın tutanakta yer almaması, savunmasının değerlendirilmesine engel olmamalıdır.
Disiplin soruşturmasında personelin lehine olan açıklamalar ve belgeler de dikkate alınmalıdır.
Jandarma Yoklama Defteri ve Kamera Kayıtlarıyla Geç Kalmanın İspatı
Belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç katılma iddialarında yoklama kayıtları, görev çizelgeleri ve hukuka uygun şekilde elde edilen kamera görüntüleri delil olarak değerlendirilebilir.
Ancak bu delillerin gerçekten hangi bilgileri ortaya koyduğu önemlidir.
Örneğin yoklama defterinde personelin ilk yoklama sırasında bulunmadığı belirtilmiş olabilir. Ancak bu kayıt, personelin içtima alanına tam olarak hangi saatte ulaştığını her durumda göstermeyebilir.
Benzer şekilde kamera görüntüsü, personelin belirli bir kapıdan giriş saatini gösterebilir. Ancak faaliyetin farklı bir alanda gerçekleşmesi veya personelin daha önce başka bir girişten alana ulaşmış olması mümkündür.
Bu nedenle görüntü ve kayıtların olayla bağlantısı doğru şekilde kurulmalıdır.
Özellikle personelin başka bir görev nedeniyle içtimaya geç katıldığı iddiasında, yalnızca yoklama defteriyle yetinilmeden ilgili görevlendirme kayıtlarının da incelenmesi önemlidir.
Geç kalmanın ispatı ile geç kalmanın izinsiz veya kabul edilebilir özür olmadan gerçekleştiğinin ispatı, birlikte değerlendirilmesi gereken farklı hususlardır.
Jandarmada İçtimaya Geç Kalma Cezasına İlişkin Emsal Yargı Kararı
Jandarma personelinin içtimaya geç katılması nedeniyle verilen disiplin cezaları hakkında yayımlanmış bir idare mahkemesi karar özeti bulunmaktadır.
Karara konu olayda Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman erbaş hakkında, içtimaya geç gelmesi nedeniyle 7068 sayılı Kanun’un 8/1-d maddesinde düzenlenen mesaiye geç gelme fiilinden uyarma cezası uygulanmıştır.
Personel, disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek idare mahkemesinde iptal davası açmıştır.
Yayımlanmış karar özetine göre mahkeme, disiplin soruşturmasının usulüne uygun yürütülmesi gerektiği üzerinde durmuş; olayda gerekli araştırma yapılmadan doğrudan personelden savunma alınarak ceza verilmesini hukuka aykırı değerlendirmiştir.
Bu nedenle uyarma cezasının iptaline karar verilmiştir.
Ancak bu kararın önemli bir özelliği bulunmaktadır. Karara konu ceza, 8/1-c maddesinden değil, 8/1-d maddesindeki mesaiye geç gelme fiilinden verilmiştir.
Bu nedenle kararın doğrudan belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalma fiiline ilişkin olduğu söylenmemelidir.
Bununla birlikte içtima uyuşmazlıklarında maddi olayın araştırılması ve disiplin soruşturmasının hukuka uygun yürütülmesi bakımından yararlı bir örnektir.
Yayımlanan kararda mahkemenin adı ve esas-karar numarası doğrulanabilir biçimde yer almadığından, somut bir esas veya karar numarası belirtilmesi doğru olmayacaktır.
Bu Karar Jandarma Personeline Nasıl Yardımcı Olabilir?
Söz konusu karar, disiplin cezası verilmeden önce olayın yeterli şekilde araştırılması gerektiğini göstermesi bakımından önemlidir.
Örneğin bir uzman çavuşun içtimaya geç kaldığı iddiasıyla hakkında tutanak tutulmuş olabilir. Ancak faaliyet başlangıç saatinin nasıl bildirildiği, personelin önceki görevinin ne zaman sona erdiği veya mazeretinin gerçek olup olmadığı araştırılmamış olabilir.
Bu durumda disiplin soruşturmasının yeterliliği, savunma hakkı ve fiilin ispatı bakımından hukuki itirazlar gündeme gelebilir.
Ancak yalnızca bu karar özetine dayanılarak her olayda mutlaka ayrı bir muhakkik görevlendirilmesi gerektiği veya herhangi bir usul eksikliğinin otomatik olarak cezayı geçersiz kılacağı yönünde kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
Somut olayda 7068 sayılı Kanun’un soruşturma usulleri, idarenin yaptığı araştırma ve personelin savunma hakkının nasıl kullandırıldığı değerlendirilmelidir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezası Savunması Nasıl Hazırlanır?
Jandarma personeli hakkında 7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesi kapsamında savunma istendiğinde, hazırlanacak savunmanın öncelikle olayın gerçek zaman çizelgesini ortaya koyması gerekir.
İlk olarak içtimanın veya başka bir faaliyetin hangi tarihte ve saatte yapılacağının belirlendiği açıklanmalıdır. Ardından bu saatin personele nasıl bildirildiği ve personelin katılım yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
İkinci olarak personelin fiilen hangi saatte faaliyete katıldığı belirlenmelidir.
Örneğin içtima saat 08.30 olarak duyurulmuş ancak personelin 08.28’de içtima alanında bulunduğu ileri sürülüyorsa, yoklama kaydındaki saatle fiilî durum karşılaştırılmalıdır.
Üçüncü olarak geç kalmanın nedeni açıklanmalıdır.
Özellikle sağlık sorunu, zorunlu görev, ulaşım engeli veya yetkili amirin verdiği izin gibi hususlar varsa bunlar somut bilgilerle desteklenmelidir.
Dördüncü olarak fiilin 8/1-c maddesi yerine 8/1-d maddesi veya başka bir özel disiplin hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerekip gerekmediği araştırılmalıdır.
Son olarak soruşturmanın usulüne uygun yürütülüp yürütülmediği, savunma için yeterli süre tanınıp tanınmadığı ve personelin sunduğu delillerin dikkate alınıp alınmadığı incelenmelidir.
Savunmada yalnızca “Geç kaldığım için üzgünüm” şeklindeki genel açıklamayla yetinilmesi, olayda kabul edilebilir özür bulunduğu veya geç kalma iddiasının yanlış olduğu durumlarda hukuki savunmayı zayıflatabilir.
Bu nedenle savunmanın temelinde olayın gerçek koşulları ve kanuni fiilin unsurları bulunmalıdır.
İçtimaya Geç Kalma Savunmasında Hangi Belgeler Önemlidir?
İçtimaya geç kalma nedeniyle yürütülen disiplin soruşturmalarında, faaliyet programları, duyuru kayıtları, görev çizelgeleri, yoklama tutanakları ve varsa elektronik mesajlaşma kayıtları önem taşıyabilir.
Örneğin içtima saatinin sonradan değiştirildiği ileri sürülüyorsa, ilk duyuru ve sonraki değişiklik mesajlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Personelin başka bir görev nedeniyle geç katıldığı savunuluyorsa, ilgili görev emri, araç kullanım kaydı veya olay tutanağı önem taşıyabilir.
Sağlık mazereti söz konusuysa sağlık kuruluşuna başvuru ve işlem zamanına ilişkin belgeler değerlendirilebilir.
Ancak personelin lehine olan delillerin yalnızca belirli bir belge türüyle sınırlı olduğu söylenemez.
Özellikle tanık beyanları, giriş-çıkış kayıtları ve hukuka uygun görüntüler de somut olayda önem taşıyabilir.
Disiplin amirinin yalnızca içtima tutanağına dayanması, ancak personelin mazeretine ilişkin belgeleri hiç değerlendirmemesi, soruşturmanın yeterliliği bakımından hukuki tartışma oluşturabilir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezasında Savunma Süresi
7068 sayılı Kanun’un 31’inci maddesinde savunma hakkı düzenlenmiştir. Bu maddeye göre disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.
Aynı madde gereğince personele savunmasını hazırlaması için yedi günden az süre tanınamaz.
Ayrıca personelin kendisinden savunma istendiği aşamadan itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkı bulunmaktadır.
Bu nedenle içtimaya geç kalma nedeniyle savunması istenen personelin, hangi tarihte ve hangi faaliyete geç kaldığı iddiasını açık biçimde öğrenmesi gerekir.
Örneğin savunma istem yazısında yalnızca “Faaliyetlere geç kaldığınız tespit edilmiştir” şeklinde genel ifade bulunması, isnat edilen davranışın yeterince somutlaştırılıp somutlaştırılmadığı tartışmasını doğurabilir.
Özellikle faaliyet saati, personelin katılım zamanı ve geç kalmanın dayandırıldığı belgeler açıklanmalıdır.
Personelin savunmasını hazırlayabilmesi için bu belgelere erişmesi ve kendi mazeretine ilişkin açıklamalarını sunabilmesi önemlidir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezasında Takdir Hakkı
7068 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinde disiplin amirleri ve disiplin kurullarının takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli biçimde kullanmaları gerektiği düzenlenmiştir.
Aynı madde uyarınca takdir hakkının gerekçeli kullanılması gerekmektedir.
Bu kapsamda disiplinsizliğin işleniş biçimi, meydana geldiği zaman ve yer, hizmete etkisi, personelin kusuru, önceki disiplin durumu ve varsa pişmanlığı gibi hususlar değerlendirilebilir.
Örneğin daha önce disiplin cezası bulunmayan, uzun süredir görevini özenle yerine getiren ve çok kısa süreli gecikme yaşayan bir uzman çavuşun durumu, takdir hakkı bakımından değerlendirilebilir.
Ancak uyarma cezası, 7068 sayılı Kanun’daki en hafif disiplin cezasıdır.
Bu nedenle uyarma cezası bakımından bir derece daha hafif disiplin cezası bulunmamaktadır.
Dolayısıyla savunmada yalnızca önceki disiplin geçmişinin temiz olduğu belirtilerek bir alt cezanın uygulanmasının istenmesi, hukuki sonuç bakımından yeterli değildir.
Öncelikle gecikmenin kabul edilebilir özre dayanıp dayanmadığı, kişisel kusurun bulunup bulunmadığı ve fiilin somut delillerle ispatlanıp ispatlanmadığı değerlendirilmelidir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezasında Zamanaşımı
7068 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesine göre uyarma cezasını gerektiren fiiller bakımından, disiplin amirinin disiplinsizliği öğrendiği tarihten itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.
Ayrıca fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmemesi durumunda ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Kanunda fiilin tamamlanması ve belirli mahkeme iptal kararlarından sonra yeniden değerlendirme yapılmasına ilişkin özel hükümler de bulunmaktadır.
İçtimaya geç kalma olaylarında özellikle faaliyetin gerçekleştiği tarih ve disiplin amirinin durumu öğrendiği tarih önem taşımaktadır.
Örneğin personelin aylar önce yapılan bir eğitime geç katıldığı iddiasının sonradan disiplin soruşturmasına konu edilmesi hâlinde, ilgili tarihler ayrı ayrı araştırılmalıdır.
Özellikle aynı faaliyetle ilgili daha önce tutanak düzenlenmişse, disiplin amirinin olayı hangi tarihte öğrendiği önem kazanabilir.
Bu nedenle zamanaşımı değerlendirmesinde olay tutanakları, soruşturma emri ve diğer resmî belgeler birlikte incelenmelidir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezasına İtiraz
7068 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi uyarınca disiplin amirleri tarafından verilen uyarma cezalarına karşı cezanın tebliğinden itibaren on gün içerisinde yazılı itiraz yapılabilir.
İtiraz kural olarak bir üst disiplin amirine yöneltilir.
Ancak cezayı veren makamın konumuna göre Kanun’da özel itiraz mercileri de öngörülmüştür.
Örneğin kaymakamın doğrudan verdiği disiplin cezasına karşı valiye itiraz edilmesi, Jandarma Genel Komutanının doğrudan verdiği cezalarda ise kanunda öngörülen özel itiraz yolunun uygulanması gerekir.
İtiraz dilekçesinde öncelikle içtima veya faaliyetin hangi saatte başlayacağı, bu saatin personele nasıl bildirildiği ve personelin gerçekten geç kalıp kalmadığı açıklanmalıdır.
Ardından izin veya kabul edilebilir özür iddiası somut delillerle değerlendirilmelidir.
Özellikle fiilin yanlış kanun hükmüne dayandırılması, yoklama kayıtlarının hatalı olması, görevlerin çakışması veya savunma hakkının ihlal edilmesi gibi hususlar itirazda ileri sürülebilir.
Kanunun 30’uncu maddesine göre itiraz üzerine önceki cezadan daha ağır disiplin cezası verilemez.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezası İptal Davası
Jandarma personeline içtima, eğitim veya belirli zamanda yapılması gereken faaliyete geç katıldığı gerekçesiyle verilen uyarma cezasının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, kesinleşen disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.
7068 sayılı Kanun’un 32’nci maddesi, kesinleşen disiplin cezalarına karşı iptal davası açılabileceğini düzenlemektedir.
İptal davasında işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka uygunluğu incelenmektedir.
Özellikle disiplin cezasına konu faaliyetin başlangıç saati, personele duyurulma şekli, katılım yükümlülüğü ve fiilî katılım zamanı önem taşımaktadır.
Örneğin içtima saatinin değiştirildiği ancak personelin bundan haberdar edilmediği ileri sürülüyorsa, bu durumun somut kayıtlarla değerlendirilmesi gerekir.
Benzer şekilde personelin sağlık sorunu veya zorunlu görev nedeniyle geciktiği hâlde mazeretinin araştırılmaması, işlemin sebep unsuru bakımından önem taşıyabilir.
Ayrıca olayın mesaiye geç gelme mi yoksa belirli faaliyete geç katılma mı olduğu hususunun yanlış değerlendirilmesi, kanunilik ve tipiklik ilkeleri yönünden incelenebilir.
Disiplin cezası verilmeden önce gerekli araştırmanın yapılmaması, savunma hakkının ihlal edilmesi, zamanaşımı sürelerinin geçirilmesi veya yetkisiz makam tarafından ceza verilmesi de iptal davasında ileri sürülebilecek diğer hukuka aykırılık nedenleridir.
İdare mahkemelerinde özel düzenleme bulunmadıkça genel dava açma süresi altmış gündür.
Ancak dava açma süresinin başlangıcında disiplin cezasının kesinleşmesi ve kesinleşen işlemin personele tebliğine ilişkin özel hükümler dikkate alınmalıdır.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezası Maaştan Kesilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre uyarma cezası, personele görevinde veya hâl ve hareketlerinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir.
Bu nedenle uyarma cezası doğrudan günlük maaş kesintisi yapılması sonucunu doğurmaz.
Ancak uyarma cezasının personelin disiplin geçmişi ve disiplin ceza puanları bakımından sonuçları bulunmaktadır.
Jandarma ve Sahil Güvenlik personeline ilişkin disiplin ceza puanı çizelgesinde uyarma cezası bir disiplin puanı olarak düzenlenmiştir.
Özellikle uzman erbaşların sözleşmeli statüsü nedeniyle disiplin cezalarının ileride gerçekleştirilebilecek personel işlemleri bakımından önemi bulunabilir.
Ancak tek bir uyarma cezasının her durumda sözleşme feshi veya meslekten çıkarma sonucunu doğurduğu söylenemez.
Bu nedenle disiplin cezası doğrudan maaştan kesilmese bile hukuka aykırı olduğunu düşünen personelin itiraz ve dava haklarını süresinde değerlendirmesi önemlidir.
Jandarma Uyarma Cezası Özlük Dosyasından Silinebilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin beşinci fıkrasında disiplin cezalarının özlük dosyasından silinmesine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.
Bu hükme göre uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından itibaren beş yıl geçtikten sonra, belirli şartlar altında atamaya yetkili amire başvurularak cezanın özlük dosyasından silinmesi istenebilir.
Ancak beş yıllık sürenin dolması, cezanın kendiliğinden ve otomatik olarak silineceği anlamına gelmemektedir.
İlgili personelin bu süre içerisinde sergilediği davranışların talebi haklı kılacak nitelikte bulunması önem taşımaktadır.
Dolayısıyla içtimaya geç kalma nedeniyle verilen uyarma cezasının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, yalnızca ileride özlük dosyasından silinme imkânının bulunmasına dayanılarak itiraz veya dava süresinin geçirilmesi doğru olmayabilir.
Özellikle disiplin ceza puanlarının personelin mesleki statüsüne etkisi bakımından süresinde hukuki başvuru yapılması önem taşımaktadır.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezasına İlişkin Örnek Olaylar
Örnek Olay 1: İçtima Saatinin Sonradan Değiştirilmesi
Bir jandarma uzman çavuşun görev yaptığı birlikte sabah içtiması normal şartlarda saat 08.30’da yapılmaktadır. Ancak içtimanın başlangıç saati aynı gün 08.00 olarak değiştirilmiştir.
Personel, bu değişiklikten haberdar olmadığını ve önceki saate göre hareket ettiğini ileri sürmektedir.
Bu olayda içtima saatindeki değişikliğin hangi makam tarafından yapıldığı, ilgili personele nasıl bildirildiği ve personelin değişikliği öğrenmesinin makul biçimde mümkün olup olmadığı araştırılmalıdır.
Yalnızca personelin saat 08.00’de içtima alanında bulunmaması, değişiklikten haberdar olduğu ve kusurlu biçimde geç kaldığı sonucunu doğurmaz.
Örnek Olay 2: Adli Görev Nedeniyle Eğitim Faaliyetine Geç Katılmak
Bir jandarma astsubayı, saat 10.00’da başlayacak hizmet içi eğitime katılmakla görevlendirilmiştir.
Ancak aynı sabah yürütmekte olduğu adli işlem beklenenden uzun sürmüş ve astsubay eğitime geç katılmıştır.
Bu durumda önceki görevin hangi makamın talimatıyla yürütüldüğü, ne zaman tamamlandığı ve eğitim saatine yetişmenin fiilen mümkün olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Personelin hukuka uygun başka bir görevi yerine getirmesi nedeniyle eğitime geç katılması, somut olayda kabul edilebilir özür bakımından önem taşıyabilir.
Örnek Olay 3: Sağlık Kuruluşuna Başvuran Uzman Çavuş
Bir jandarma uzman çavuş, sabah içtimasından önce ani sağlık sorunu yaşamış ve sağlık kuruluşuna başvurmuştur.
İçtimaya on beş dakika geç katıldığı gerekçesiyle hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Bu durumda sağlık sorununun niteliği, başvuru zamanı ve personelin görevli amirine bilgi verme imkânı araştırılmalıdır.
Özellikle ani sağlık sorunuyla bağlantılı gecikmenin, hiçbir özür bulunmayan geç kalma olayıyla aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekir.
Örnek Olay 4: Mesaiye Zamanında Gelen Ancak Toplantıya Geç Katılan Personel
Bir jandarma uzman çavuş saat 08.00’de mesaisine başlamıştır. Aynı gün saat 11.00’de düzenlenen görev değerlendirme toplantısına ise saat 11.10’da katılmıştır.
İdare personeli mesaiye geç gelmek fiilinden cezalandırmayı değerlendirmektedir.
Bu olayda personelin mesaiye zamanında başladığı, geç kalmanın ise belirli bir toplantıya ilişkin olduğu dikkate alınmalıdır.
Dolayısıyla davranışın 8/1-d maddesindeki mesaiye geç gelme fiili yerine, olayın koşullarına göre 8/1-c maddesi kapsamında bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Örnek Olay 5: Yanlış Yoklama Kaydı Nedeniyle Geç Kaldığı İleri Sürülen Personel
Bir jandarma astsubayı, içtima alanında zamanında bulunduğunu ancak yoklamada isminin geç gelenler arasında kaydedildiğini ileri sürmektedir.
İdare, yoklama defterini esas alarak uyarma cezası uygulamak istemektedir.
Bu durumda yoklamanın hangi saatte yapıldığı, personelin fiilen nerede bulunduğu ve varsa diğer katılımcıların açıklamaları araştırılmalıdır.
Yoklama kaydında personelin bulunmadığının belirtilmesi, kayıt hatası iddiası incelenmeden kesin biçimde geç kaldığını göstermeyebilir.
Örnek Olay 6: Trafik Kazası Nedeniyle İçtimaya Geç Kalmak
Bir jandarma uzman çavuş, görev yerine giderken güzergâhında meydana gelen beklenmedik trafik kazası nedeniyle yolun kapandığını ve bu sebeple içtimaya geç kaldığını ileri sürmektedir.
Bu olayda trafik kazasının gerçekten meydana gelip gelmediği, yolun ne kadar süre kapalı kaldığı ve personelin başka bir ulaşım imkânına sahip olup olmadığı değerlendirilebilir.
Özellikle beklenmeyen ulaşım engellerinin olayın koşullarına göre kabul edilebilir özür oluşturup oluşturmadığı araştırılmalıdır.
Örnek Olay 7: Nöbetten Sonra Yapılan İçtimaya Geç Katılmak
Bir jandarma uzman çavuş, gece nöbetinin planlanandan geç sona erdiğini ve bu nedenle sabah içtimasına geç katıldığını savunmaktadır.
Bu durumda nöbet çizelgesi, nöbetin fiilî bitiş saati ve varsa dinlenme düzenlemeleri araştırılmalıdır.
Personelin nöbet görevini tamamlamak zorunda olması nedeniyle sonraki faaliyete geç katıldığı anlaşılırsa, bu durum disiplin sorumluluğunun değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Örnek Olay 8: İçtimaya Birkaç Dakika Geç Katılma
Bir jandarma astsubayının belirlenen içtima saatinden üç dakika sonra içtima alanına geldiği ileri sürülmektedir.
Personel, faaliyetin başlama saatini yanlış anlamadığını ancak kısa süreli zorunlu başka bir işlem nedeniyle geciktiğini açıklamaktadır.
Bu durumda gecikmenin nedeni, personelin görev yükümlülükleri ve idarenin delilleri değerlendirilmelidir.
Kanunda belirli bir asgari geç kalma süresi bulunmamakla birlikte, olayın bütün koşulları ve personelin kusuru araştırılmadan otomatik ceza verilmesi doğru değildir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezası Nedir?
7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesine göre izinsiz veya kurum tarafından kabul edilebilir bir özür olmadan belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak, uyarma cezasını gerektiren disiplinsizliktir. İçtima, olayın koşullarına göre bu tür faaliyetler arasında değerlendirilebilir. Ancak geç kalmanın gerçekten gerçekleştiği ve kabul edilebilir özür bulunmadığı somut biçimde belirlenmelidir.
Jandarma Uzman Çavuş İçtimaya Geç Kalırsa Uyarma Cezası Alır mı?
İçtimaya katılım zorunluluğu bulunması ve belirlenen saate izinsiz veya kabul edilebilir özür olmadan geç katılım gerçekleşmesi hâlinde uyarma cezası gündeme gelebilir. Ancak faaliyetin saati, duyuru şekli ve personelin mazereti araştırılmalıdır.
Jandarma İçtimaya Bir Dakika Geç Kalırsa Ceza Alır mı?
Kanunda disiplin sorumluluğu bakımından belirli bir asgari dakika sınırı düzenlenmemiştir. Ancak bu durum her kısa gecikmenin otomatik ceza gerektirdiği anlamına gelmez. Gecikmenin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği, mazeret ve kusur birlikte değerlendirilmelidir.
Jandarma İçtima Saatini Bilmediği İçin Geç Kalırsa Ceza Alır mı?
Faaliyet saatinin personele usulüne uygun şekilde bildirilip bildirilmediği araştırılmalıdır. Özellikle saat sonradan değiştirilmişse duyuru kayıtları ve personelin görev koşulları önemlidir. Ancak personelin görev gereği takip etmesi gereken duyuruları ihmal edip etmediği de değerlendirilmelidir.
Jandarma Eğitime Geç Katılmak Disiplin Suçu mudur?
Belirli saatte yapılması gereken ve personelin katılımının zorunlu olduğu eğitim faaliyetlerine izinsiz veya kabul edilebilir özür olmadan geç katılmak, 7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesi kapsamında değerlendirilebilir.
Jandarma Toplantıya Geç Kalırsa Hangi Ceza Verilir?
Toplantının niteliğine ve geç kalmanın nedenine bağlı olarak 8/1-c maddesi kapsamında uyarma cezası gündeme gelebilir. Ancak personelin toplantıya katılım yükümlülüğü, faaliyet başlangıç saati ve mazereti araştırılmalıdır.
Jandarma Mesaiye Geç Gelmek ile İçtimaya Geç Kalmak Aynı mıdır?
Hayır. 7068 sayılı Kanun’un 8/1-d maddesi mesaiye geç gelmeyi, 8/1-c maddesi ise belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmayı ayrı fiiller olarak düzenlemektedir. Somut davranışın doğru kanuni hüküm kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
Jandarma Sağlık Nedeniyle İçtimaya Geç Kalırsa Ceza Alır mı?
Sağlık sorunu olayın koşullarına göre kabul edilebilir özür oluşturabilir. Ancak sağlık sorununun gerçekliği, faaliyete katılımı nasıl etkilediği ve varsa izin veya bildirim durumu araştırılmalıdır.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezasına İtiraz Süresi Kaç Gündür?
Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma cezalarına karşı tebliğden itibaren on gün içerisinde yazılı itiraz yapılabilir. Yetkili itiraz makamı, cezayı veren makama göre belirlenir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezasında Savunma Süresi Kaç Gündür?
7068 sayılı Kanun’un 31’inci maddesine göre personele savunmasını hazırlaması için yedi günden az süre verilemez. Personelin savunma isteminden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkı da bulunmaktadır.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezası İptal Edilebilir mi?
Evet. Faaliyet saatinin bildirilmemesi, personelin gerçekte geç kalmaması, kabul edilebilir özrün araştırılmaması, yanlış disiplin maddesinin uygulanması, yetersiz delille ceza verilmesi veya savunma hakkının ihlal edilmesi gibi nedenlerle iptal davası gündeme gelebilir.
Jandarma İçtimaya Geç Kalma Cezası Maaştan Kesilir mi?
Uyarma cezası doğrudan günlük maaş kesintisi şeklinde uygulanmaz. Ancak personelin disiplin geçmişi ve disiplin ceza puanları bakımından sonuçları bulunmaktadır.
Jandarma Uyarma Cezası Kaç Disiplin Puanıdır?
7068 sayılı Kanun’un Jandarma ve Sahil Güvenlik personeline ilişkin disiplin ceza puanı çizelgesinde uyarma cezası bir puan olarak düzenlenmiştir.
Sonuç: Jandarma İçtimaya Geç Kalma Uyarma Cezasının Hukuki Sınırları
Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, astsubay ve subayların içtima, eğitim, toplantı ve diğer planlı faaliyetlere zamanında katılmaları, kurumsal disiplinin ve güvenlik hizmetlerinin düzenli yürütülmesinin önemli gereklerinden biridir.
Ancak belirli bir faaliyete geç katılma yükümlülüğünün disiplin hukuku bakımından değerlendirilmesinde yalnızca personelin faaliyet alanına hangi saatte geldiğinin belirlenmesi yeterli değildir.
7068 sayılı Kanun’un 8/1-c maddesi kapsamında uyarma cezası uygulanabilmesi için faaliyetin belirli zamanda yapılmasının öngörülmüş olması, personelin bu faaliyete katılım yükümlülüğünün bulunması ve geç kalmanın izinsiz veya kurum tarafından kabul edilebilir özür olmadan meydana gelmesi gerekmektedir.
Özellikle faaliyet saatinin sonradan değiştirilmesi, personelin başka bir görev nedeniyle gecikmesi, ani sağlık sorunu yaşaması veya öngörülemeyen ulaşım engeliyle karşılaşması durumlarında olayın bütün koşulları araştırılmalıdır.
Bunun yanında belirli faaliyete geç kalmak ile genel mesaiye geç gelmek, nöbet görevine gelmemek veya göreve hiç gelmemek farklı disiplin fiilleridir.
Dolayısıyla disiplin amirinin yalnızca geç kalma olgusuna dayanarak uygulanacak disiplin maddesini belirlemesi doğru değildir.
İlgili faaliyetin niteliği, katılım yükümlülüğü, olayın tarihi, personelin mazereti ve kanuni fiilin unsurları birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle içtima yoklama defteri, görev çizelgeleri, elektronik duyurular ve diğer deliller incelenirken personelin lehine olan açıklamalara da yer verilmelidir.
Uyarma cezasının en hafif disiplin yaptırımı olması, idarenin olayın maddi ve hukuki koşullarını araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
Sonuç olarak jandarma içtimaya geç kalma cezası, yalnızca personelin belirlenen saatte içtima veya faaliyet alanında bulunmadığı gerekçesiyle uygulanamaz. Faaliyete geç katılımın gerçekleştiği, personelin bu faaliyete katılmakla yükümlü olduğu ve gecikmenin izin veya kurumca kabul edilebilir özür bulunmaksızın meydana geldiği somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Bu şartlar yeterince araştırılmadan veya personelin savunma hakkı korunmadan verilen uyarma cezalarına karşı idari itiraz ve idare mahkemesinde iptal davası yollarına başvurulması mümkündür.