Kişisel bilgileri paylaşmak disiplin cezası, polis, jandarma ve 7068 sayılı Kanun kapsamındaki diğer genel kolluk personeli açısından doğrudan meslekten çıkarma sonucunu doğurabilecek ağır disiplin hükümlerinden biridir. Kolluk personeli yürüttüğü görev nedeniyle vatandaşların kimlik, adres, telefon, araç, aile, sağlık, adli olay, soruşturma, güvenlik veya başka kişisel bilgilerine sıradan kişilere göre çok daha geniş ölçüde erişebilmektedir. Kanun koyucu bu erişimin yalnızca kamu hizmetinin gerektirdiği amaçlarla kullanılmasını istemiş ve görev nedeniyle öğrenilen kişisel bilgi veya belgelerin yetkisiz kişilerle paylaşılmasını meslekten çıkarma yaptırımına bağlamıştır.

7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanunun 8. maddesinin altıncı fıkrasının (bb) bendinde meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil;

“Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya diğer iletişim kanallarına vermek.”

şeklinde düzenlenmiştir.

Bu hüküm özellikle bir önceki bent olan 8/6-aa ile karıştırılmamalıdır. 8/6-aa, personelin yetkili olmadığı halde elektronik sistemlerde veya bilgisayar loglarında kişisel veri sorgulaması yapmasını ve bu yolla elde ettiği bilgileri paylaşmasını düzenlemektedir. 8/6-bb ise bilginin başlangıçta görev nedeniyle ve hukuka uygun biçimde öğrenilmiş veya edinilmiş olabileceği durumlara yönelmektedir. Sorun bilginin elde edilmesinde değil, bu bilginin daha sonra yetkisiz kişiye aktarılmasındadır.

Örneğin polis memurunun devam eden bir soruşturma nedeniyle POLNET üzerinden bir kişinin adres ve araç bilgilerine bakması görev gereği olabilir. Jandarma personelinin ihbar veya devriye görevi kapsamında JEMUS üzerinden kişi ya da plaka bilgisi sorgulaması da tamamen hukuka uygun olabilir. Ancak bu bilgiler daha sonra görevle ilgisi bulunmayan bir arkadaşa, eşe, akrabaya veya başka üçüncü kişiye gönderilirse artık 7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi gündeme gelebilir.

Dolayısıyla bu bent bakımından temel soru “Personel bu bilgiyi nasıl öğrendi?” sorusuyla başlamakta; devamında “Bu bilgi veya belgeyi kiminle, hangi amaçla ve hangi yetkiye dayanarak paylaştı?” sorusuna geçilmektedir.

Kişisel Bilgileri Paylaşmak Disiplin Cezası Nedir?

7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesinde öngörülen yaptırım meslekten çıkarma cezasıdır. Meslekten çıkarma, personelin Emniyet, Jandarma veya Sahil Güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere mesleğiyle ilişiğinin kesilmesi anlamına geldiğinden son derece ağır bir disiplin yaptırımıdır.

Bu nedenle kişisel bilgi paylaşımı iddiasının soyut ifadelerle değerlendirilmesi yeterli değildir. Öncelikle paylaşıldığı ileri sürülen bilgi veya belgenin ne olduğu belirlenmelidir. Ardından personelin bu bilgiyi gerçekten görevi nedeniyle öğrenip öğrenmediği, bilgiyi kiminle paylaştığı, paylaşım yapılan kişinin bilgiye erişmeye yetkili olup olmadığı ve paylaşımın hangi amaçla gerçekleştiği ortaya konulmalıdır.

Örneğin “vatandaş bilgilerini paylaştı” şeklindeki genel bir isnat yerine hangi vatandaşın hangi bilgisinin, hangi tarihte ve hangi kişiye aktarıldığının somutlaştırılması gerekir. Meslekten çıkarma gibi ağır bir cezada personelin hangi fiilden dolayı savunma yaptığını açık biçimde bilmesi önemlidir.

7068 Sayılı Kanun 8/6-bb Maddesinin Şartları Nelerdir?

Maddenin uygulanabilmesi bakımından birkaç unsur birlikte değerlendirilmelidir.

Unsur	İncelenecek Temel Soru
Kişisel bilgi veya belge	Paylaşılan içerik belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin mi?
Görev nedeniyle öğrenme	Personel bilgiye kamu görevi sayesinde mi ulaştı?
Paylaşma veya verme	Bilgi gerçekten üçüncü kişiye aktarıldı mı?
Yetkisiz kişi	Bilgiyi alan kişinin bu bilgiye erişme yetkisi var mı?
Basın veya iletişim kanalı	Bilgi basın, sosyal medya veya başka kanala verilmiş mi?
Sübut	Paylaşımı personelin yaptığı yeterli delille kanıtlanmış mı?

Bu unsurlardan özellikle “görevi gereği öğrenmek veya edinmek” ibaresi 8/6-bb maddesini diğer kişisel veri disiplin hükümlerinden ayırmaktadır.

Görevi Gereği Öğrenilen Kişisel Bilgi Ne Demektir?

Personelin sahip olduğu bilgiye yalnızca veya esas olarak kamu görevi sayesinde ulaşmış olması bu kapsamda değerlendirilir.

Polis veya jandarma personeli bir ihbar, soruşturma, devriye, kimlik kontrolü, trafik işlemi, mağdur veya şüpheliyle görüşme, güvenlik soruşturması, ifade alma, olay yeri incelemesi ya da başka hizmet faaliyeti sırasında vatandaşlara ait çok sayıda kişisel bilgi öğrenebilir.

Örneğin personel görev sırasında bir kişinin;

T.C. kimlik numarasını,

adresini,

telefon numarasını,

araç plakasını,

aile bilgilerini,

sağlık durumunu,

adli olaylarla bağlantısını,

şikâyet veya ifade içeriğini,

koruma veya güvenlik durumunu,

özel aile ilişkilerini

öğrenmiş olabilir.

Bu bilgilerin kamu görevi nedeniyle öğrenilmiş olması personelin bunları özel yaşamında serbestçe kullanabileceği veya üçüncü kişilere aktarabileceği anlamına gelmez.

Görev Nedeniyle Edinilen Belge Ne Demektir?

Madde yalnızca sözlü olarak öğrenilen bilgiyi değil, kişisel belgeleri de kapsamaktadır.

İfade tutanakları, olay tutanakları, kimlik fotokopileri, sorgu çıktıları, adres belgeleri, fotoğraflar, raporlar, soruşturma evrakları veya kişiyle ilgili başka belgeler olayın niteliğine göre bu kapsamda değerlendirilebilir.

Burada belgenin mutlaka “gizli” kaşesi taşıması şart değildir. 8/6-bb maddesinin lafzı “gizli belge” değil, kişisel bilgi veya belge kavramını kullanmaktadır.

Bu yönüyle 8/6-bb, 7068 sayılı Kanunun gizli tutulması zorunlu görev bilgi ve belgelerini açıklamayı düzenleyen 8/6-e bendinden ayrılmaktadır.

Bilginin Gizli Olması Şart mıdır?

8/6-bb maddesinin lafzında bilginin ayrıca “gizli” veya “çok gizli” şeklinde sınıflandırılmış olması şartı yer almamaktadır.

Temel şart, bilginin veya belgenin kişisel nitelikte olması ve personel tarafından görevi gereği öğrenilmiş veya edinilmiş bulunmasıdır.

Örneğin görev sırasında öğrenilen vatandaşın telefon numarası devlet sırrı veya gizli belge değildir. Ancak bu numaranın kamu görevi nedeniyle öğrenildikten sonra kişinin rızası ve hizmet gereği bulunmaksızın üçüncü kişiye verilmesi kişisel bilginin paylaşılması bakımından değerlendirmeye konu olabilir.

Bu nedenle savunmada yalnızca “bu bilgi gizli değildi” denilmesi her olayda yeterli olmayabilir.

Her Kişisel Bilginin Paylaşılması 8/6-bb Kapsamında mıdır?

Maddenin uygulanabilmesi için bilgi ile personelin görevi arasında bağlantı bulunmalıdır.

Kişi bir arkadaşının telefon numarasını yıllardır özel yaşamından biliyorsa ve bu numarayı başka kişiye vermişse olay 8/6-bb maddesindeki “görevi gereği öğrendiği veya edindiği” unsurunu taşımayabilir.

Buna karşılık aynı telefon numarası personelin yürüttüğü soruşturma dosyasındaki bilgilerden öğrenilmişse durum farklıdır.

Bu nedenle aynı kişisel bilginin nasıl öğrenildiği disiplin hukuku bakımından sonucu değiştirebilir.

Kişisel Bilginin Daha Önceden Biliniyor Olması

Personelin paylaştığı bilgiye görevden önce de sahip olduğu ileri sürülebilir. Böyle bir savunmada bilginin kaynağının belirlenmesi önemlidir.

Örneğin personel çocukluk arkadaşının adresini zaten biliyor olabilir. Adresin aynı zamanda resmî sistemde görünmesi, bilginin mutlaka sistemden öğrenildiğini göstermez.

Buna karşılık yeni ve yalnızca kamu sisteminde bulunan detaylı bilgilerin paylaşılması görevi gereği edinme unsurunu güçlendirebilir.

Polis POLNET’ten Görev Gereği Öğrendiği Bilgiyi Paylaşırsa Ne Olur?

Polis memurunun yürüttüğü görev nedeniyle POLNET üzerinden sorgu yapması tamamen hukuka uygun olabilir.

Ancak bu sorguyla ulaşılan isim, adres, telefon, araç veya başka kişisel bilgilerin daha sonra görevi olmayan kişilere aktarılması 8/6-bb maddesini gündeme getirebilir.

Burada sorgunun kendisi hukuka uygundur. Dolayısıyla olay 8/6-aa’daki yetkisiz sorgulamadan farklıdır.

Örneğin polis memuru hakkında ihbar bulunan kişinin adresini görev gereği sorgulamış, daha sonra bu adresi şahsi arkadaşıyla paylaşmışsa hukuki tartışmanın merkezi sorgu yetkisi değil, görev nedeniyle edinilen bilginin yetkisiz kişiye verilmesidir.

Jandarma JEMUS’tan Görev Gereği Öğrendiği Bilgiyi Paylaşırsa Ne Olur?

Jandarma personelinin devriye, ihbar veya başka hizmet nedeniyle JEMUS kapsamındaki sorgulama uygulamalarını kullanması görev gereği olabilir.

Ancak bu yolla elde edilen kişi, kimlik, araç, plaka veya benzeri bilgiler görevle ilgisi bulunmayan kişilere verildiğinde 7068 sayılı Kanunun 8/6-bb hükmü gündeme gelebilir.

Bu nedenle jandarma personeli açısından da JEMUS sorgusunun hukuka uygun olması, sorgudan elde edilen bilgilerin daha sonra özel amaçlarla paylaşılabileceği anlamına gelmez.

8/6-aa ile 8/6-bb Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki hüküm uygulamada birbirine en çok karıştırılan disiplin maddelerindendir.

8/6-aa

Personel, yetkisi olmadığı halde elektronik sistemde hukuka aykırı kişisel veri sorgulaması yapar.

Örnek: Arkadaşının isteği üzerine JEMUS veya POLNET’ten üçüncü kişinin plakasını sorgulamak.

8/6-bb

Personel bilgiye görevi gereği ve başlangıçta hukuka uygun şekilde ulaşır ancak daha sonra bu bilgiyi yetkisiz kişiye verir.

Örnek: Devriye sırasında hukuka uygun biçimde sorgulanan aracın sahibinin adresini daha sonra arkadaşına göndermek.

Bu ayrım doğru disiplin maddesinin uygulanması bakımından son derece önemlidir.

8/6-z ile 8/6-bb Arasındaki Fark Nedir?

8/6-z maddesi kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi, ele geçirilmesi, verilmesi veya yayılmasının yanında haberleşmenin ve özel hayatın gizliliğine ilişkin çok sayıda fiili düzenlemektedir.

8/6-bb ise daha dar ve özel bir başlangıç noktası taşımaktadır:

Bilgi personel tarafından görevi gereği öğrenilmiş veya edinilmiş olmalıdır.

Bu nedenle görev sayesinde edinilen kişisel bilginin yetkisiz kişiye verilmesinde 8/6-bb özel önem taşır.

8/6-d ile 8/6-bb Arasındaki Fark Nedir?

7068 sayılı Kanunun 8/6-d maddesi hizmetle ilgili dosya, kayıt, resmî evrak veya belgelerin ya da örneklerinin yetkisiz kişilere verilmesini düzenlemektedir.

8/6-bb ise özellikle kişisel bilgi veya belgelerin paylaşılmasına yöneliktir.

Bir olayda aynı belge hem hizmet belgesi hem de kişisel bilgi içerebilir. Bu durumda hangi disiplin tanımının somut fiile daha uygun olduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

7068 sayılı Kanunun genel hükümleri gereği aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası uygulanamaz.

8/6-e ile 8/6-bb Arasındaki Fark Nedir?

8/6-e hükmü gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan bilgi ve belgelerin yetkisiz kişilere açıklanmasını düzenler.

8/6-bb ise bilginin gizlilik derecesinden ziyade kişisel nitelikte olması ve görev nedeniyle öğrenilmiş bulunmasına odaklanır.

Örneğin istihbari nitelikte gizli bir görev belgesinin açıklanması 8/6-e ile doğrudan ilişkili olabilir. Bir vatandaşın görev nedeniyle öğrenilen telefon numarası veya özel aile bilgisinin yetkisiz kişiye verilmesi ise 8/6-bb kapsamında değerlendirmeye daha elverişli olabilir.

Somut fiilin doğru hukuki nitelendirilmesi önemlidir.

Yetkisiz Kişi Kimdir?

“Yetkisiz kişi” yalnızca kurum dışındaki vatandaş anlamına gelmez.

Bir kişinin polis, jandarma veya başka kamu görevlisi olması, her türlü kişisel bilgiye erişmeye yetkili olduğu anlamına gelmez.

Aynı kurum içerisinde çalışan bir personel dahi belirli soruşturma, operasyon veya kişisel bilgi bakımından yetkisiz olabilir.

Dolayısıyla bilgi paylaşımında;

kişinin görevi,

birimi,

dosyayla bağlantısı,

bilgiyi öğrenme ihtiyacı ve

mevzuattan kaynaklanan yetkisi

değerlendirilmelidir.

Aynı Karakoldaki Personele Bilgi Vermek Disiplin Suçu mudur?

Aynı karakolda veya birimde çalışmak, bütün personelin her bilgiye sınırsız erişim hakkına sahip olduğu anlamına gelmez.

Ancak ortak görev yürüten ve dosyada yetkili personel arasında hizmet amacıyla gerekli bilgi paylaşımının yapılması kamu hizmetinin doğal gereğidir.

Bu nedenle “başka personele aktardı” tespitinden önce aktarılan kişinin bilgiye erişmeye yetkili olup olmadığı belirlenmelidir.

Görevle ilgili ekip içi bilgi aktarımı ile merak nedeniyle mesai arkadaşına vatandaşın özel bilgilerini anlatmak birbirinden ayrılmalıdır.

Amirle Kişisel Bilgi Paylaşmak Disiplin Suçu mudur?

Amirin görev nedeniyle bilgiyi öğrenmeye yetkili olması halinde hizmet kapsamında yapılan bilgi aktarımı 8/6-bb maddesindeki yetkisiz paylaşım olarak değerlendirilemez.

Ancak kişinin amir sıfatına sahip olması bütün kişisel verileri öğrenme konusunda sınırsız yetki anlamına gelmez.

Bilginin yürütülen görevle ilişkisi yine değerlendirilmelidir.

WhatsApp Grubunda Kişisel Bilgi Paylaşmak

Polis ve jandarma birimlerinde görev koordinasyonu amacıyla mesajlaşma grupları kullanılabilir. Bu nedenle WhatsApp grubunda kişisel veri bulunması otomatik olarak disiplin suçu anlamına gelmez.

Önemli olan;

grubun kimlerden oluştuğu,

paylaşımın görev amacı taşıyıp taşımadığı,

gruptaki kişilerin bilgiyi öğrenmeye yetkili olup olmadığı ve

paylaşılan verinin görev bakımından gerekli olup olmadığıdır.

Devam eden olayın koordinasyonu için yalnızca ilgili personelden oluşan görev grubuna bilgi gönderilmesi ile vatandaşın bilgilerini kişisel arkadaş grubuna göndermek aynı değildir.

Özel WhatsApp Grubuna Görev Bilgisi Atmak

Görev sırasında öğrenilen vatandaş bilgileri veya belgelerinin özel arkadaş grubuna gönderilmesi 8/6-bb kapsamında ciddi disiplin riski doğurabilir.

Örneğin vatandaşın kimlik görüntüsünün, adresinin, telefon numarasının, araç bilgilerinin veya olay tutanağının eğlence, merak veya sohbet amacıyla arkadaş grubuna gönderilmesi kamu göreviyle açıklanamaz.

Meslektaşlardan oluşan grubun da resmî görev grubu olup olmadığı ayrıca önemlidir.

Personel WhatsApp Grubunda Bir Fotoğraf Paylaşırsa Ne Olur?

Fotoğrafın içeriği ve personelin fotoğrafı nasıl elde ettiği belirlenmelidir.

Fotoğraf vatandaşın özel hayatına ilişkinse 8/6-z; görev sırasında edinilmiş bir kişisel belge veya görüntü niteliğindeyse 8/6-bb; hizmet evrakı niteliği taşıyorsa başka disiplin bentleri de gündeme gelebilir.

Bu nedenle yalnızca “fotoğraf paylaştı” tespiti yeterli değildir.

Görev Evrakının Fotoğrafını Çekip Arkadaşa Göndermek

Görev evrakında kişisel bilgiler yer alıyorsa belgenin özel telefondan arkadaş veya başka yetkisiz kişiye gönderilmesi 8/6-bb açısından değerlendirilebilir.

Belgenin aynı zamanda resmî evrak niteliğinde olması halinde 8/6-d ile ilişki de ayrıca incelenmelidir.

Doğru hukuki nitelendirme meslekten çıkarma dosyasında özellikle önem taşır.

Vatandaşın T.C. Kimlik Numarasını Paylaşmak

T.C. kimlik numarası doğrudan kişiyi belirleyen bir bilgidir.

Personel bu numarayı görev gereği öğrenmiş veya sistem üzerinden hukuka uygun biçimde edinmiş ve daha sonra görevle ilgisi bulunmayan kişiye vermişse 8/6-bb kapsamında disiplin sorumluluğu gündeme gelebilir.

Vatandaşın Telefon Numarasını Arkadaşa Vermek

Görev sırasında mağdur, şüpheli, müşteki veya başka kişiden alınan telefon numarasının görevle ilgisi olmayan kişiye verilmesi kişisel bilgi paylaşımı niteliğindedir.

Örneğin arkadaşının ilgilendiği bir kişinin telefon numarasını soruşturma dosyasından bulup arkadaşına vermek kamu hizmeti amacı taşımaz.

Vatandaşın Adresini Paylaşmak

Adres özellikle kişinin güvenliği ve özel yaşamı bakımından önemli bir kişisel bilgidir.

Personelin yakalama, tebligat, soruşturma veya başka görev nedeniyle öğrendiği adresi daha sonra üçüncü kişiye vermesi ciddi sonuçlar doğurabilir.

Özellikle taraflar arasında husumet bulunduğu durumlarda adres paylaşımının sonuçları daha ağır olabilir.

Plaka ve Araç Sahibi Bilgilerini Paylaşmak

Plaka sorgusu görev gereği yapılmış olabilir. Ancak araç sahibi ve ilgili kişi bilgileri görev dışı üçüncü kişiye verildiğinde 8/6-bb gündeme gelebilir.

Bu örnek 8/6-aa ile 8/6-bb ayrımını açık biçimde göstermektedir.

Arkadaşın talebiyle sorgu yapıp bilgiyi vermek: 8/6-aa.

Görev nedeniyle sorguladığı bilgiyi sonradan arkadaşına vermek: 8/6-bb.

Sağlık Bilgisini Paylaşmak

Personel görev sırasında mağdur, şüpheli veya başka kişi hakkında sağlık bilgisi öğrenebilir.

Sağlık bilgileri kişilerin özel yaşamıyla yakından bağlantılıdır. Görev nedeniyle edinilen psikolojik veya fiziksel sağlık bilgisinin görevle ilgisi olmayan kişilere aktarılması 8/6-bb kapsamında değerlendirmeye konu olabilir.

Nitekim Danıştay önüne gelen jandarma personeline ilişkin bir dosyada, görev sırasında öğrenilen mağdur ailesine ait özel sağlık bilgisinin üçüncü kişiyle paylaşılması meslekten çıkarma cezasına konu edilmiş ve somut olayda verilen disiplin işleminin hukuka uygunluğuna ilişkin derece mahkemesi kararı Danıştay tarafından onanmıştır.

Şikâyetçinin veya Mağdurun Bilgilerini Paylaşmak

Şikâyetçi veya mağdurun kolluk birimine başvurması, verdiği bilgilerin görev dışı kişilerle paylaşılmasına rıza gösterdiği anlamına gelmez.

Telefon numarası, adres, aile durumu, olay anlatımı veya benzeri bilgilerin yalnızca ilgili adli ve idari işlemin gerektirdiği çerçevede kullanılması gerekir.

Özellikle mağdurun güvenliğini tehlikeye sokabilecek bilgi paylaşımları ağır sonuç doğurabilir.

Şüphelinin Bilgilerini Üçüncü Kişiye Vermek

Şüpheli sıfatı kişinin kişisel verilerinin serbestçe paylaşılabileceği anlamına gelmez.

Kolluk görevi nedeniyle edinilmiş şüpheli bilgileri, sabıka veya olay kayıtları görevle ilgisi olmayan kişilere verilmemelidir.

Şüphelinin sosyal çevresine, işverenine veya başka kişilere bilgi verilmesi için ayrıca hukuki yetki bulunmalıdır.

İfade Tutanaklarını Paylaşmak

İfade tutanakları çok sayıda kişisel bilgi içerebilir ve yürütülen adli süreçle doğrudan bağlantılıdır.

Personelin ifade tutanağının fotoğrafını çekip özel kişiye göndermesi olayın özelliklerine göre 8/6-bb yanında hizmet belgesi veya gizli bilgi hükümlerini de gündeme getirebilir.

İfade tutanağının soruşturmayla görevli savcı, mahkeme veya yetkili personelle usulüne uygun paylaşılması ise farklıdır.

Soruşturma Bilgisini Arkadaşa Söylemek

Bir kişinin hakkında işlem veya soruşturma yürütüldüğünün görev nedeniyle öğrenilmesi ve bu bilginin özel çevreye anlatılması da kişisel bilgi paylaşımı kapsamında değerlendirilebilir.

Bilginin mutlaka belge veya ekran görüntüsü şeklinde gönderilmesi şart değildir.

“Paylaşmak” kavramı olayın özelliğine göre sözlü aktarımı da kapsayabilir.

Sözlü Olarak Bilgi Vermek 8/6-bb Kapsamına Girer mi?

Kanun bilgi paylaşımını yalnızca yazılı veya elektronik gönderime indirgememiştir.

Bu nedenle görevi nedeniyle öğrenilen kişisel bilginin telefon görüşmesinde veya yüz yüze üçüncü kişiye anlatılması da somut olayda paylaşım niteliği taşıyabilir.

Ancak sözlü aktarımın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğinin yeterli delille ortaya konulması gerekir.

Tanık beyanları, mesajların devamı veya üçüncü kişinin yalnızca personelin bilebileceği bilgileri kullanması bu konuda önem taşıyabilir.

Belgeyi Göndermeden İçeriğini Anlatmak

Personelin belgenin kendisini vermemesi fiili otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Görev nedeniyle sahip olunan kişisel belgenin içeriğindeki özel bilgilerin sözlü biçimde üçüncü kişiye aktarılması, kişisel bilginin paylaşılması bakımından ayrıca değerlendirilir.

Bu nedenle “belgenin fotoğrafını göndermedim” savunması, içeriğin aktarılmış olduğu iddiasını tek başına cevaplamaz.

Basına Bilgi Vermek Disiplin Cezası Nedir?

7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi görev nedeniyle edinilen kişisel bilgi veya belgelerin basın ve yayın kuruluşlarına verilmesini açıkça düzenlemektedir.

Polis veya jandarma personelinin bir gazeteciye, televizyon kuruluşuna, internet haber sitesine veya benzeri medya kuruluşuna kişisel bilgi vermesi bakımından personelin bunu yapmaya yetkili olup olmadığı önemlidir.

Kurum tarafından basın açıklaması yapmak veya kamuoyuna bilgi vermekle görevlendirilmiş personelin usulüne uygun faaliyeti ile kendi inisiyatifiyle soruşturma veya vatandaş bilgilerini basına aktarması aynı değildir.

Gazeteci Arkadaşa Bilgi Vermek

Bilgiyi alan kişinin gazeteci olması, personelin görevi sırasında öğrendiği kişisel bilgiyi açıklamasına otomatik olarak hukuki yetki sağlamaz.

Özellikle devam eden soruşturmadaki mağdur, şüpheli, tanık veya diğer kişilerin adres, iletişim, sağlık veya özel bilgilerini gazeteciye vermek 8/6-bb kapsamında değerlendirilebilir.

Haber Sitesine Belge Göndermek

Görev sırasında elde edilmiş ve kişisel bilgi içeren belgenin internet haber sitesine gönderilmesi, basın veya diğer iletişim kanallarına verme seçimlik hareketini gündeme getirebilir.

Belgenin daha sonra yayımlanmamış olması, personelin verme fiilinin oluşup oluşmadığı bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.

Kanun yalnızca bilginin nihayet kamuoyuna ulaşmasını değil, basın ve yayın kuruluşlarına verilmesini de düzenlemektedir.

Sosyal Medyada Görev Bilgisi Paylaşmak

Instagram, Facebook, X, TikTok, Telegram veya başka platformlar “diğer iletişim kanalları” değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Görev sırasında edinilen kişisel bilgi, belge veya görüntünün personelin bireysel sosyal medya hesabında paylaşılması 8/6-bb yanında 8/6-z veya başka disiplin hükümlerini de gündeme getirebilir.

Paylaşımın herkese açık olması bilgiye erişen kişi sayısını artırabilir ancak meslekten çıkarma fiilinin oluşması için mutlaka binlerce kişiye ulaşması şart değildir.

Kapalı Sosyal Medya Hesabında Paylaşmak

Hesabın kapalı veya yalnızca arkadaşlara açık olması bilgiyi alan kişilerin yetkili hale gelmesini sağlamaz.

Görev bilgisi sadece sınırlı sayıda kişiye gönderilmiş olsa dahi kişiler bu bilgiyi öğrenmeye yetkili değilse disiplin değerlendirmesi yapılabilir.

Bununla birlikte paylaşımın kapsamı ve sonuçları 7068 sayılı Kanunun 6. maddesindeki takdir değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Telegram veya WhatsApp Kanalına Bilgi Vermek

Kanun “diğer iletişim kanalları” şeklinde teknolojiden bağımsız bir ifade kullanmaktadır.

Bu nedenle kişisel bilginin WhatsApp, Telegram, Signal veya benzeri iletişim yöntemleriyle aktarılması da hükmün kapsamında değerlendirilebilir.

Teknolojinin veya uygulamanın adı değil, bilginin yetkisiz kişiye aktarılmış olup olmadığı belirleyicidir.

Kişisel Bilginin Eşe Verilmesi

Eş olmak, görev nedeniyle edinilen üçüncü kişilere ait bilgileri öğrenmeye yetkili olmak anlamına gelmez.

Personelin iş yerindeki olayları genel olarak eşiyle konuşması ile mağdur veya şüpheliye ait kimlik, adres, sağlık veya özel yaşam bilgilerini ayrıntılı biçimde paylaşması birbirinden ayrılmalıdır.

Özellikle bilginin başka amaçlarla kullanılabileceği durumlarda disiplin riski artar.

Kişisel Bilginin Anne, Baba veya Kardeşle Paylaşılması

Aile bağı da kişisel bilgi paylaşımı bakımından hukuki yetki oluşturmaz.

Personelin görevi sayesinde öğrendiği vatandaş bilgilerini akrabasına aktarması halinde akrabanın neden bu bilgiyi öğrenmeye yetkili olduğu değerlendirilmelidir.

“Yakınımdı, güvendim” açıklaması yetkisiz paylaşımı görev kapsamında hale getirmez.

Arkadaşa Görev Bilgisi Vermek

Arkadaşlık ilişkisi kamu görevi kapsamında erişilen kişisel bilginin paylaşılmasına izin vermez.

Uygulamada özellikle araç sahibi, telefon numarası, adres veya kişinin adli geçmişi gibi bilgilerin arkadaşlara verilmesi önemli disiplin risklerinden biridir.

Avukata Bilgi Vermek Her Zaman Hukuka Uygun mudur?

Bir avukatın belirli kişinin vekili olması veya hukuki süreç yürütmesi, kolluk personelinin görev dosyasındaki her bilgi ve belgeyi doğrudan kendisine verebileceği anlamına gelmez.

Bilginin ilgili usul hükümlerine göre yetkili makamdan talep edilmesi gerekebilir.

Bununla birlikte personelin kendi disiplin veya ceza savunmasını yapabilmek için vekiliyle hukuken paylaşabileceği bilgi ve belgelerin durumu, savunma hakkı ve ilgili dosya kuralları çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Dolayısıyla “avukata verilmiştir” veya “avukata verilmesi her durumda yasaktır” şeklinde mutlak sonuç çıkarılmamalıdır.

Savcılığa veya Mahkemeye Bilgi Vermek

Savcı, mahkeme veya kanunen bilgi istemeye yetkili başka makamın usulüne uygun talebi üzerine yapılan paylaşım yetkisiz kişiye bilgi verme ile aynı değildir.

Personelin kanundan kaynaklanan bildirim veya delil sunma yükümlülükleri bulunabilir.

Bu nedenle paylaşımın kime ve hangi hukuki usulle yapıldığı belirlenmelidir.

Amir veya Denetçiye Bilgi Vermek

Disiplin soruşturmacısı, müfettiş, amir veya diğer yetkili görevliye soruşturma kapsamında bilgi verilmesi kamu hizmetinin gereği olabilir.

Kişinin kurum personeli olması tek başına yeterli değilse de somut görev nedeniyle bilgiye erişmeye yetkili olması halinde 8/6-bb’nin “yetkisiz kişi” unsuru gerçekleşmez.

CİMER veya Yetkili Şikâyet Makamına Bilgi Vermek

Personelin hukuka uygun şikâyet veya ihbar hakkını kullanması ile kişisel bilgileri kamuoyuna yayması aynı değildir.

Yetkili kamu makamına yapılan ihbar veya şikâyetin niteliği, paylaşılan bilgilerin başvuruyla ilgisi ve personelin hukuken bilgi verme hakkı ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle kanuni başvuru yollarına başvurmak ile gazeteciye veya sosyal medyaya bilgi aktarmak birbirine karıştırılmamalıdır.

Bilginin Zaten İnternette Bulunması

Kişisel bilginin başka kaynaklarda da bulunması, görev dosyasından edinilen bilginin her durumda sınırsız şekilde paylaşılabileceği anlamına gelmez.

Bununla birlikte bilginin zaten kişinin kendisi tarafından kamuya açıklanmış olması, paylaşımın niteliğinin değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.

Disiplin makamı personelin bilgiyi gerçekten görevinden mi yoksa kamuya açık kaynaktan mı öğrendiğini araştırmalıdır.

Herkesin Bildiği Bilgiyi Söylemek Disiplin Suçu mudur?

Bilgi gerçekten kamuya açık ve yaygın şekilde biliniyorsa, personelin bunu görevi sayesinde öğrendiğinin ortaya konulması zorlaşabilir.

Ancak kamuya açık genel bilgi ile resmî dosyada bulunan ayrıntılı kişisel veriler birbirine karıştırılmamalıdır.

Örneğin bir kişinin kamuoyunca bilinen mesleği ile sistemde bulunan ev adresi aynı nitelikte değildir.

Bilgilerin İsimsizleştirilerek Paylaşılması

Kişinin kimliğinin belirlenmesini gerçekten imkânsız hale getirecek biçimde anonimleştirilmiş istatistiksel veya genel bilgilerin paylaşılması ile belirli kişinin kimliğinin doğrudan ya da dolaylı biçimde anlaşılabildiği bilgi paylaşımı aynı değildir.

Ancak yalnızca isim ve soyadı silmek her zaman anonimleştirme için yeterli olmayabilir. Adres, olay tarihi, unvan, plaka veya başka ayrıntılar kişinin kimliğini ortaya çıkarabilir.

Olayı İsim Vermeden Anlatmak

Kişinin kimliği doğrudan veya dolaylı olarak belirlenemiyorsa kişisel bilgi unsuru farklı değerlendirilebilir.

Bununla birlikte olayın küçük bir çevrede gerçekleşmesi veya diğer ayrıntılar nedeniyle kişinin kolayca tanınabilmesi mümkündür.

Bu nedenle yalnızca ad-soyad kullanılmamasından otomatik sonuç çıkarılmamalıdır.

Basına Genel Olay Bilgisi Vermek ile Kişisel Bilgi Vermek Aynı mıdır?

Genel olay bilgisi ile vatandaşın kişisel bilgilerinin açıklanması aynı değildir.

Bunun yanında 7068 sayılı Kanunda yetkili olmadığı halde kamuoyuna bilgi veya demeç vermeye ilişkin başka disiplin hükümleri de bulunmaktadır.

Dolayısıyla kişisel veri bulunmasa dahi personelin basına açıklama yapma yetkisinin bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilebilir.

Yetkili Basın Sözcüsünün Durumu

Kurum tarafından kamuoyuna bilgi vermekle yetkilendirilmiş personelin görevi çerçevesinde ve mevzuata uygun biçimde gerçekleştirdiği açıklamalar ile yetkisiz personelin bireysel bilgi paylaşımı birbirinden ayrılmalıdır.

Yetkili olmak da kişisel verilerin sınırsız şekilde açıklanabileceği anlamına gelmez. Açıklamanın kapsamı yine hukuki sınırlar içerisinde kalmalıdır.

Bilginin Para Karşılığı Paylaşılması Şart mıdır?

7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi bilgi paylaşımı karşılığında menfaat elde edilmesini şart koşmamaktadır.

Personel ücretsiz olarak, arkadaşlık nedeniyle veya yalnızca yardım amacıyla bilgi vermiş olsa dahi kişisel bilgi yetkisiz kişiye aktarılmışsa hüküm gündeme gelebilir.

Para veya başka menfaat alınması ise olayın özelliklerine göre başka disiplin veya ceza hukuku hükümlerinin de uygulanmasına neden olabilir.

Kişisel Bilgiyi Tehdit veya Suç İçin Kullanacak Kişiye Vermek

Bilginin üçüncü kişi tarafından tehdit, yağma, takip veya başka suç amacıyla kullanılması disiplin olayının sonuçlarını ağırlaştırabilir.

Danıştay önüne gelen bir jandarma uzman çavuş dosyasında, personelin görevi nedeniyle öğrendiği mağdur ailesine ilişkin özel bilgileri üçüncü kişiyle paylaştığı ve bu bilginin nitelikli yağma suçunda kullanıldığı tespiti yapılmış; meslekten çıkarma işlemini hukuka uygun bulan yargı kararı temyiz aşamasında onanmıştır.

Ancak 8/6-bb maddesinin uygulanması için bilgiyi alan kişinin mutlaka daha sonra suç işlemesi şart değildir. Yetkisiz paylaşımın kendisi kanunda meslekten çıkarma sebebi olarak düzenlenmiştir.

Bilginin Paylaşıldığı Kişinin Bilgiyi Kullanmaması Sonucu Değiştirir mi?

Kanunda üçüncü kişinin bilgiyi mutlaka kullanması veya bir zarara sebep olması şartı bulunmamaktadır.

Personelin görevi nedeniyle öğrendiği kişisel bilgiyi yetkisiz kişiye vermesi temel disiplin fiilidir.

Bununla birlikte bilginin nasıl kullanıldığı ve meydana gelen zararın ağırlığı 7068 sayılı Kanunun 6. maddesindeki genel takdir değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Bilginin Yanlış Kişiye Gönderilmesi

Personel görev belgesini veya mesajını sehven yanlış kişiye göndermiş olabilir.

7068 sayılı Kanunun genel hükümleri disiplinsizliğin kast veya taksirle oluşabileceğini kabul etmektedir. Bu nedenle yanlışlıkla gönderme iddiasının olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Tek bir yanlış numaraya yapılan ve hemen geri alınmaya çalışılan gönderim ile bilinçli olarak üçüncü kişiye belge iletmek aynı değildir.

Personelin kusurunun ağırlığı, olay sonrasında aldığı önlemler ve bilginin niteliği somut değerlendirmede önemlidir.

Yanlış WhatsApp Grubuna Belge Atmak

Çok sayıda görev grubunun bulunduğu bir ortamda belgenin sehven yanlış gruba gönderildiği ileri sürülebilir.

Bu durumda grubun üyeleri, personelin mesajı ne kadar sürede sildiği, yanlışlığı fark eder etmez uyarı yapıp yapmadığı ve olayın daha önce tekrarlanıp tekrarlanmadığı değerlendirilebilir.

Maddenin uygulanması soyut varsayıma değil personelin somut kusuruna dayanmalıdır.

Başkasının Telefonundan Yapılan Paylaşım Personele Ait Sayılır mı?

Personelin telefonundan bilgi gönderilmiş olması önemli bir delildir ancak telefonun kim tarafından kullanıldığı tartışmalı olabilir.

Meslekten çıkarma cezası bakımından paylaşımın personele aidiyeti ortaya konulmalıdır.

Özellikle personel telefonunun başkası tarafından kullanıldığını ileri sürüyorsa cihaz, mesaj, tarih ve diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeterli midir?

Ekran görüntüsü önemli bir delil olabilir fakat hesabın kime ait olduğu, mesajın tamamı, tarih ve konuşmanın bağlamı önemlidir.

Ekran görüntüsünün kesilmiş veya değiştirilmiş olduğu ileri sürülüyorsa gerektiğinde dijital inceleme yapılabilir.

Meslekten çıkarma gibi ağır cezada delilin güvenilirliği ve aidiyeti açık olmalıdır.

Bilginin Sözlü Paylaşıldığı Nasıl İspatlanır?

Sözlü paylaşım iddiasında tanık ifadeleri, telefon görüşmesinin ardından üçüncü kişinin bilgiyi kullanması, mesaj içerikleri veya olayın diğer maddi delilleri önem kazanabilir.

Örneğin üçüncü kişinin yalnızca personelin görev sırasında öğrenmiş olabileceği özel bilgiyi daha sonra açıkça kullanması, bilginin kimden geldiğinin araştırılmasına neden olabilir.

Ancak yalnızca tahmine dayanılarak kişisel bilgi paylaşımı sonucuna ulaşılmamalıdır.

Danıştay 8/6-bb Konusunda Nelere Bakıyor?

Danıştay önüne gelen 8/6-bb uyuşmazlıklarında görevin sağladığı erişim ile üçüncü kişiye yapılan aktarım arasındaki bağlantı önem taşımaktadır.

2025 tarihli bir Danıştay 2. Dairesi kararında, polis memurunun görevi nedeniyle öğrendiği istihbari bilgi ve belgeler ile bu belgelerde bulunan isim, T.C. kimlik numarası, telefon numarası ve araç plakası gibi kişisel bilgileri resmî görevi bulunmayan üçüncü kişiyle paylaştığı iddiası 8/6-bb kapsamında değerlendirilmiştir.

Söz konusu dosyada ilk derece mahkemesi fiilin sübuta erdiğini kabul etmiş; Danıştayın 2025 tarihli temyiz kararı ise uyuşmazlığın esasından ziyade disiplin cezasında iki yıllık zamanaşımının hangi karar tarihi esas alınarak hesaplanacağı konusuna yoğunlaşmış ve dosyanın esasının yeniden incelenmesi gerektiğine karar vermiştir.

Bu nedenle söz konusu karar “Danıştay paylaşımı kesin olarak hukuka uygun buldu” şeklinde değil, 8/6-bb uygulamasında somut kişisel bilgi paylaşımının ve zamanaşımı tartışmasının birlikte yer aldığı güncel bir örnek olarak değerlendirilmelidir.

Jandarma Personeline İlişkin Danıştay Kararı

Danıştay 2. Dairesinin 2025 yılında incelediği başka bir uyuşmazlıkta jandarma uzman çavuşun görevi nedeniyle öğrendiği mağdur ailesine ilişkin özel bilgileri üçüncü kişiyle paylaştığı, bu bilginin nitelikli yağma fiilinde kullanıldığı ve ilgili personel hakkında aynı olay nedeniyle ceza mahkûmiyetinin de kesinleştiği tespit edilmiştir.

İlk derece ve bölge idare mahkemeleri meslekten çıkarma işleminde hukuka aykırılık görmemiş; Danıştay da temyiz istemini reddederek kararı onamıştır.

Bu karar özellikle bilginin görev nedeniyle elde edilmesi, üçüncü kişinin yetkisiz olması ve paylaşımın somut delillerle ilişkilendirilmesi bakımından önem taşımaktadır.

Ceza Davası Açılması Şart mıdır?

7068 sayılı Kanunun 5. maddesine göre disiplin soruşturması ile adli soruşturma veya kovuşturma birbirinden bağımsızdır.

Bu nedenle 8/6-bb kapsamında meslekten çıkarma cezası verilebilmesi için personelin ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında mahkûm edilmesi şart değildir.

İdare disiplin fiilinin unsurlarını kendi soruşturmasında ortaya koyabilir.

Ancak aynı olay hakkında verilen adli kararın maddi tespitleri disiplin davası bakımından önem taşıyabilir.

Kişisel Bilgi Paylaşmak Ceza Suçu da Oluşturabilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre kişisel verilerin hukuka aykırı verilmesi veya görev nedeniyle öğrenilen gizli bilgilerin açıklanması Türk Ceza Kanunundaki kişisel veriler veya göreve ilişkin sır hükümlerini gündeme getirebilir.

Bununla birlikte ceza sorumluluğu ile 7068 sayılı Kanundaki disiplin sorumluluğu birbirinden ayrıdır.

Bir davranışın ceza suçu oluşturmaması her durumda disiplin fiilinin de oluşmadığı anlamına gelmez.

Ceza Mahkemesinde Beraat Edilirse Disiplin Cezası Kalkar mı?

Beraatin gerekçesine göre değerlendirme yapılmalıdır.

Ceza mahkemesi personelin bilgiyi paylaşmadığını veya maddi olayın hiç gerçekleşmediğini açık biçimde tespit etmişse bu maddi tespit disiplin yargılamasında önemli hale gelir.

Buna karşılık ceza hukukuna özgü başka bir unsurun gerçekleşmediği gerekçesiyle verilen beraat disiplin sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmayabilir.

KYOK Kararı Meslekten Çıkarma Cezasını Engeller mi?

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı disiplin sürecini kendiliğinden sona erdirmez.

Savcılığın hangi nedenle KYOK verdiği önemlidir. Paylaşımın hiç gerçekleşmediği veya personelin fiili işlemediği yönündeki tespit ile ceza soruşturması için yeterli şüphe bulunmadığı yönündeki değerlendirme aynı değildir.

Kişisel Bilgi Paylaşımı Nasıl İspatlanır?

Somut olayın özelliklerine göre;

WhatsApp veya diğer mesaj kayıtları,

e-posta gönderileri,

telefon ve cihaz incelemeleri,

sosyal medya paylaşımları,

belge fotoğrafları,

basın kuruluşlarıyla yazışmalar,

tanık ifadeleri,

sistem sorgu kayıtları,

görev ve soruşturma belgeleri,

üçüncü kişinin bilgiyi nasıl öğrendiğini gösteren deliller

birlikte değerlendirilebilir.

İdarenin yalnızca “bilginin başka kişide bulunduğu” tespitinden personelin bu bilgiyi verdiği sonucuna ulaşması her olayda yeterli olmayabilir. Bilgiye başka kişiler veya kaynaklar üzerinden ulaşılma ihtimali varsa araştırılmalıdır.

Bilgiyi Sadece Personelin Bildiği Nasıl Belirlenir?

Bilginin kaynağının yalnızca personel olduğu ileri sürülüyorsa dosyada bu hususun somutlaştırılması gerekir.

Örneğin mağdurun özel sağlık bilgisini sadece belirli jandarma personeline söylediği, daha sonra aynı bilginin üçüncü kişi tarafından kullanıldığı tespit edilmişse personel ile bilgi aktarımı arasında güçlü bir bağlantı kurulabilir.

Buna karşılık çok sayıda personelin erişebildiği bilgi bakımından yalnızca bir personelin sorumlu tutulmasının gerekçesi açık olmalıdır.

Aynı Bilgiye Çok Sayıda Personelin Erişimi Varsa Ne Olur?

Ortak sistem veya dosyada onlarca kişinin erişim imkânının bulunması durumunda bilgiyi kimin aktardığı ayrıca kanıtlanmalıdır.

Personelin yalnızca dosyada görev yapmış olması, bilgi sızıntısını kendisinin gerçekleştirdiğini tek başına göstermeyebilir.

Meslekten çıkarma cezasında bireysel sorumluluk esastır.

Personelin Telefonunda Belgenin Bulunması Yeterli midir?

Belgenin personelin telefonunda bulunması, belgeyi üçüncü kişiye gönderdiğini her zaman göstermez.

Belgenin görev amacıyla geçici olarak telefonunda bulunup bulunmadığı ve gönderim kaydı mevcut olup olmadığı araştırılmalıdır.

Bununla birlikte belgenin özel telefonda tutulmasının kendi başına başka hukuki veya kurumsal sorunlar doğurması mümkündür.

Bilginin Üçüncü Kişinin Telefonunda Bulunması

Görev belgesinin veya kişisel bilginin üçüncü kişinin telefonunda bulunması önemli bir maddi delildir. Ancak belgenin bu kişiye hangi kaynaktan geldiği belirlenmelidir.

Personel ile üçüncü kişi arasındaki yazışmalar veya dosyanın yalnızca personelin erişiminde olması paylaşım iddiasını güçlendirebilir.

Soruşturma Eksik Yapılırsa Ne Olur?

Meslekten çıkarma gibi ağır bir disiplin yaptırımında bilgi paylaşımının kaynağı ve alıcısı somutlaştırılmalıdır.

Örneğin üçüncü kişinin bilgiyi başka kaynaktan edinip edinemeyeceği araştırılmadan, mesaj veya gönderim kaydı bulunmadan ve yalnızca kanaatle personelin bilgiyi paylaştığı sonucuna ulaşılması eksik soruşturma iddiasına neden olabilir.

Kişisel Bilgi Paylaşımı Soruşturmasında Savunma Nasıl Hazırlanmalıdır?

7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesine dayalı savunmanın ilk aşamasında hangi kişisel bilgi veya belgenin paylaşıldığının belirlenmesi gerekir. İsnat soyut bırakılmamalıdır.

İkinci aşamada personelin bilgiye nasıl ulaştığı değerlendirilmelidir. Bilgi gerçekten görevi nedeniyle mi öğrenilmiştir, yoksa personel bu bilgiyi daha önceden özel yaşamından veya kamuya açık kaynaktan mı bilmektedir?

Üçüncü aşamada paylaşımın gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalıdır. WhatsApp mesajı, belge gönderimi, tanık veya başka delil var mıdır? Bilgiyi alan kişi bu bilgiye başka yerden ulaşmış olabilir mi?

Dördüncü aşamada bilgiyi alan kişinin yetkisi incelenmelidir. Aynı kurum personeli olsa dahi bilgiyi öğrenmeye görev bakımından yetkili midir?

Beşinci aşamada 8/6-bb ile 8/6-aa, 8/6-z, 8/6-d ve 8/6-e arasındaki doğru hukuki nitelendirme yapılmalıdır.

Bu değerlendirmeler yapılmadan yalnızca “kişisel bilgi paylaşılmıştır” şeklindeki genel ifade üzerinden meslekten çıkarma cezasına gidilmesi tipiklik ve sübut bakımından tartışma yaratabilir.

Savunma İsteminde Bilginin Ne Olduğu Yazılmalı mıdır?

Etkili savunma hakkı bakımından personelin hangi bilgi veya belgeyi kiminle paylaştığının kendisine açık biçimde bildirilmesi gerekir.

Örneğin;

“Göreviniz nedeniyle edindiğiniz kişisel bilgileri paylaştığınız tespit edilmiştir.”

şeklindeki soyut bir isnat yerine;

hangi kişi,

hangi bilgi,

hangi tarih,

hangi alıcı ve

hangi paylaşım yöntemi

üzerinden isnat kurulduğunun belirli olması gerekir.

Personelden Bütün Telefonunu Açması İstenebilir mi?

Disiplin soruşturmasında kullanılan delillerin hukuka uygun elde edilmesi gerekir. Özel telefondaki bütün içeriklere erişimin hangi hukuki yetkiye dayandığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Personelin belirli mesajı rızasıyla sunması ile bütün özel telefon içeriğinin sınırsız şekilde incelenmesi aynı değildir.

Bu husus özellikle dijital delilin hukuka uygunluğu bakımından önem taşır.

Kişisel Bilgi Paylaşma Disiplin Cezasında Zamanaşımı

Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller bakımından disiplin amirinin fiilin işlendiğini öğrenmesinden itibaren altı ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanması gerekir.

Bunun yanında disiplin fiilinin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde ceza verilmesi gerekir.

Birden fazla paylaşım bulunması halinde her davranışın tarihi ayrı ayrı önem taşıyabilir.

Bilgi Yıllar Önce Paylaşılmışsa Ne Olur?

Paylaşımın daha sonra ortaya çıkmış olması halinde öğrenme tarihi ile fiilin işlendiği tarih birbirinden ayrılmalıdır.

Özellikle 2025 tarihli Danıştay kararlarında 7068 sayılı Kanundaki iki yıllık ceza verme zamanaşımının hangi karar tarihi esas alınarak uygulanacağı ayrıca tartışılmıştır.

Bu nedenle eski tarihli bilgi paylaşımı dosyalarında zamanaşımı mutlaka ayrıca incelenmelidir.

Savunma Hakkı

Hakkında meslekten çıkarma cezası talep edilen personelin soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulu önünde kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü veya yazılı savunma yapma hakkı bulunmaktadır.

Özellikle WhatsApp mesajı, dijital belge veya tanık anlatımına dayalı dosyalarda ilgili delillerin tamamının görülmesi etkili savunma bakımından önemlidir.

Savunma İçin Kaç Gün Süre Verilir?

7068 sayılı Kanun uyarınca personele savunmasını hazırlaması için yedi günden az süre verilemez.

Yoğun dijital delil veya çok sayıda belge bulunan dosyalarda personelin hangi paylaşım nedeniyle cezalandırılmasının istendiğini belirleyebilmesi özellikle önemlidir.

Disiplin Kurulu Kararı Gerekçeli Olmalı mıdır?

Disiplin kurulunun yalnızca 8/6-bb hükmünü tekrar ederek “fiilin sübuta erdiği” sonucuna ulaşması yeterli olmamalıdır.

Hangi kişisel bilgi veya belgenin görevi nedeniyle öğrenildiği, kiminle paylaşıldığı, alıcının neden yetkisiz olduğu ve paylaşımın hangi delillerle kanıtlandığı gerekçede ortaya konulmalıdır.

Personelin savunmasında ileri sürdüğü temel itirazlara da cevap verilmelidir.

Bir Alt Ceza Uygulanabilir mi?

7068 sayılı Kanunun genel hükümleri uyarınca geçmiş hizmetleri olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi değerlendirme puanına sahip personel hakkında şartları varsa bir derece hafif cezanın uygulanması değerlendirilebilir.

Ancak öncelikle fiilin oluşup oluşmadığı incelenmelidir.

Bilgi görev nedeniyle öğrenilmemişse, paylaşım ispatlanamamışsa veya alıcı aslında bilgiye erişmeye yetkiliyse mesele alt ceza değil doğrudan 8/6-bb fiilinin oluşmamasıdır.

Kişisel Bilgi Paylaşımı Nedeniyle Meslekten Çıkarma Cezasına Dava Açılabilir mi?

Kesinleşen meslekten çıkarma cezasına karşı idari yargıda iptal davası açılabilir.

Dava sırasında özellikle;

bilginin kişisel nitelikte olup olmadığı,

bilginin görevi nedeniyle edinilip edinilmediği,

paylaşımın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği,

bilgiyi alan kişinin yetkisiz olup olmadığı,

dijital delillerin aidiyeti,

doğru disiplin maddesinin uygulanıp uygulanmadığı,

zamanaşımı,

savunma hakkı ve

kararın yeterli gerekçe içerip içermediği

incelenebilir.

Meslekten Çıkarma Davasında Yürütmenin Durdurulması

7068 sayılı Kanun kapsamında verilen meslekten çıkarma cezasının iptali istemiyle açılan davada kanuni şartların bulunması halinde yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Özellikle kişisel bilginin başka kaynaktan edinildiğinin ortaya konulması, paylaşımı personelin yaptığına dair yeterli delil bulunmaması, bilgiyi alan kişinin aslında yetkili olması veya yanlış disiplin bendinin uygulanması gibi hususlar işlemin hukuka aykırılığı bakımından önem taşıyabilir.

Kişisel Bilgileri Yetkisiz Kişilerle Paylaşmak Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Polis Görevde Öğrendiği Bilgiyi Arkadaşına Verirse Meslekten Atılır mı?

Polis memurunun kamu görevi nedeniyle öğrendiği kişisel bilgi veya belgeyi bu bilgiye erişme yetkisi bulunmayan arkadaşına vermesi 7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi kapsamında meslekten çıkarma cezasını gündeme getirebilir. Bilginin mutlaka gizli veya devlet sırrı niteliğinde olması gerekmez; kişisel bilgi olması ve personelin bunu görevi nedeniyle öğrenmiş bulunması önemlidir. Örneğin görev sırasında öğrenilen adres, telefon, araç sahibi veya özel aile bilgisinin arkadaşla paylaşılması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Jandarma Görevde Öğrendiği Bilgiyi Paylaşırsa Meslekten Çıkarılır mı?

Jandarma personeli bakımından da aynı kural geçerlidir. Devriye, ihbar, soruşturma veya başka görev nedeniyle edinilen vatandaş bilgilerinin görevle ilgisi bulunmayan kişilere aktarılması 8/6-bb kapsamında değerlendirilebilir. Özellikle JEMUS veya başka resmî sistem üzerinden görev gereği öğrenilen bilgilerin daha sonra eş, arkadaş veya akrabaya verilmesi ciddi disiplin riski taşır.

POLNET’ten Görev Gereği Öğrenilen Bilgiyi Arkadaşa Vermek Hangi Maddeye Girer?

Sorgu başlangıçta görev gereği ve hukuka uygun olarak yapılmışsa, daha sonra elde edilen kişisel bilginin yetkisiz kişiye verilmesi bakımından 7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi ön plana çıkar. Buna karşılık sorgunun kendisi baştan itibaren arkadaş için ve görev dışı yapılmışsa 8/6-aa maddesi daha doğrudan gündeme gelir.

JEMUS’tan Görev Gereği Öğrenilen Bilgiyi Paylaşmak Hangi Maddeye Girer?

Jandarma personeli JEMUS kapsamında kişi veya araç sorgusunu görev nedeniyle hukuka uygun olarak yapmış ancak elde ettiği kişisel bilgiyi daha sonra yetkisiz kişiye vermişse 8/6-bb maddesi gündeme gelebilir. Sorgunun kendisi görev dışı yapılmışsa 8/6-aa yönünden değerlendirme yapılmalıdır.

POLNET ile JEMUS Bilgisini Paylaşmanın Cezası Aynı mıdır?

7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi sistem adı üzerinden değil, görevi gereği edinilen kişisel bilgi veya belgelerin yetkisiz kişiye aktarılması üzerinden düzenlenmiştir. Dolayısıyla kişisel bilginin POLNET, JEMUS, soruşturma dosyası veya başka görev kaynağından öğrenilmiş olması temel yaptırımı değiştirmez. Somut olayın doğru disiplin bendine girmesi halinde yaptırım meslekten çıkarmadır.

Polis Vatandaşın Adresini Başkasına Verirse Ne Olur?

Adres görevi sırasında edinilmişse ve bilgiyi alan kişinin bu adresi öğrenme yetkisi yoksa 8/6-bb kapsamında disiplin soruşturması gündeme gelebilir. Özellikle adresin husumetli kişiye, alacaklıya veya vatandaşın güvenliğini tehlikeye sokabilecek üçüncü kişiye verilmesi olayın sonuçları bakımından ayrıca önem taşır.

Jandarma Vatandaşın Telefon Numarasını Arkadaşına Verirse Ne Olur?

Jandarma personelinin görev sırasında öğrendiği veya resmî kayıttan görev gereği edindiği telefon numarasını kişisel amaçla arkadaşına vermesi kişisel bilgi paylaşımı olarak değerlendirilebilir. Arkadaşlık ilişkisi bilgiye erişim yetkisi sağlamaz.

Polis Plaka Sahibinin Bilgisini Arkadaşına Verebilir mi?

Görev sırasında hukuka uygun şekilde yapılan plaka sorgusundan öğrenilen araç sahibi veya ilgili kişisel bilgilerin arkadaşla paylaşılması 8/6-bb kapsamında değerlendirilebilir. Arkadaşın talebi üzerine baştan görev dışı sorgu yapılmışsa bu durumda 8/6-aa daha doğrudan uygulanabilir.

Jandarma JEMUS’tan Baktığı Plakanın Sahibinin Adını Söylerse Ne Olur?

JEMUS üzerinden görev gereği sorgulanan araç sahibinin bilgisinin daha sonra görev dışı kişiye aktarılması 8/6-bb kapsamında kişisel bilgi paylaşımı olarak değerlendirilebilir. Bilginin yalnızca sözlü olarak söylenmesi paylaşım ihtimalini ortadan kaldırmaz.

Polis WhatsApp’tan Vatandaş Bilgisi Gönderirse Meslekten Atılır mı?

Görev gereği edinilen kimlik, adres, telefon veya başka kişisel bilgilerin görevle ilgisi bulunmayan WhatsApp grubuna veya kişiye gönderilmesi 8/6-bb kapsamında meslekten çıkarma cezasını gündeme getirebilir. Ancak resmî görevi yürüten ve bilgiye erişmeye yetkili personelin bulunduğu çalışma grubundaki gerekli hizmet paylaşımı aynı değildir.

Jandarma WhatsApp Grubunda Görev Bilgisi Paylaşabilir mi?

Grubun görev amacı taşıması ve üyelerin bilgiye erişmeye yetkili olması halinde gerekli hizmet paylaşımı yapılabilir. Buna karşılık vatandaş bilgilerini arkadaş veya sosyal grupta paylaşmak farklıdır. Yalnızca gruptakilerin jandarma personeli olması da her bilginin paylaşılabileceği anlamına gelmez.

Polis Bir Vatandaşın Sağlık Bilgisini Paylaşırsa Ne Olur?

Görev sırasında öğrenilen sağlık veya psikolojik tedavi bilgisinin yetkisiz kişilere aktarılması 8/6-bb kapsamında değerlendirilebilir. Sağlık bilgisi aynı zamanda kişinin özel hayatıyla yakından bağlantılı olduğundan olayın özelliklerine göre 8/6-z ve başka hukuki düzenlemeler de gündeme gelebilir.

Görevde Öğrenilen Bilgiyi Eşe Söylemek Disiplin Suçu mudur?

Eş olmak görev nedeniyle edinilen üçüncü kişilere ait kişisel bilgileri öğrenmeye yetkili olmak anlamına gelmez. Personelin vatandaşın adresi, telefon numarası, aile durumu, soruşturma veya sağlık bilgisini eşine vermesi halinde 8/6-bb yönünden değerlendirme yapılabilir.

Görev Bilgisini Anne veya Babayla Paylaşmak Disiplin Cezası Doğurur mu?

Akrabalık ilişkisi yetki oluşturmaz. Bilginin görev nedeniyle edinilmiş kişisel bilgi niteliğinde olması ve aile ferdinin bu bilgiye erişmeye yetkisinin bulunmaması halinde disiplin sorumluluğu gündeme gelebilir.

Polis Meslektaşına Vatandaş Bilgisi Verirse Ne Olur?

Meslektaşın aynı kurumda çalışması tek başına yeterli değildir. Eğer personel aynı olay veya soruşturmada görevliyse ve bilgiyi öğrenmeye yetkiliyse hizmet paylaşımı söz konusu olabilir. Buna karşılık dosyayla hiçbir ilgisi bulunmayan meslektaşa merak amacıyla vatandaş bilgisi verilmesi yetkisiz paylaşım niteliğinde olabilir.

Başka İldeki Polis Arkadaşa Bilgi Vermek Disiplin Cezası Doğurur mu?

Bilgiyi alan kişinin polis olması tek başına bilgiye erişim yetkisi vermez. Başka ilde görev yapan personelin dosyayla hukuki ve görev bağlantısı bulunmuyorsa kendisine görevde edinilmiş kişisel bilgi verilmesi 8/6-bb kapsamında değerlendirilebilir.

Jandarma Personelinin Başka Jandarmaya Bilgi Vermesi Serbest midir?

Her jandarma personeli bütün görev bilgilerini öğrenmeye yetkili değildir. Yetki, birim, görev ve dosyayla bağlantıya göre belirlenir. Hizmet gereği yetkili personele bilgi aktarılması ile ilgisiz personele kişisel bilgi verilmesi birbirinden ayrılmalıdır.

Polis Gazeteciye Vatandaş Bilgisi Verirse Ne Olur?

7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesi görev gereği edinilen kişisel bilgi veya belgelerin basın ve yayın kuruluşlarına verilmesini açıkça düzenlemektedir. Personelin kamuoyuna bilgi verme konusunda yetkisi yoksa gazeteciye vatandaş veya soruşturma bilgisi aktarılması meslekten çıkarma cezasını gündeme getirebilir.

Jandarma Basına Bilgi Verirse Meslekten Çıkarılır mı?

Personelin görev nedeniyle edindiği kişisel bilgi veya belgeyi yetkisiz biçimde basın kuruluşuna vermesi 8/6-bb kapsamına girebilir. Kurum tarafından resmî açıklama yapmakla yetkilendirilmiş personelin görev kapsamında verdiği bilgiler farklı değerlendirilir.

Sosyal Medyada Vatandaş Bilgisi Paylaşmak Hangi Disiplin Suçudur?

Görev nedeniyle edinilen kişisel bilgi veya belgenin sosyal medyada yayımlanması 8/6-bb yanında paylaşımın niteliğine göre 8/6-z veya başka disiplin hükümleriyle de ilişkili olabilir. Aynı fiil bakımından doğru disiplin normunun belirlenmesi tipiklik açısından önemlidir.

Görev Belgesinin Fotoğrafını Instagram’a Koymak Ne Sonuç Doğurur?

Belgede kişisel bilgi bulunuyorsa 8/6-bb, özel hayat unsurları varsa 8/6-z, hizmetle ilgili resmî evrak niteliği varsa başka meslekten çıkarma hükümleri de gündeme gelebilir. Her belge paylaşımı somut içeriğine göre nitelendirilmelidir.

Polis Basına İsimsiz Bilgi Verirse Ne Olur?

İsim kullanılmaması bilgiyi otomatik olarak kişisel olmaktan çıkarmaz. Olayın yeri, tarihi, adres, unvan veya başka bilgiler kişiyi belirlenebilir hale getirebilir. Bunun yanında kişisel veri bulunmasa dahi yetkisiz biçimde basına kamuoyu açıklaması yapılması 7068 sayılı Kanunun diğer disiplin hükümlerini gündeme getirebilir.

Kişisel Bilgiyi Sadece Bir Kişiye Vermek Yeterli midir?

Kanun paylaşım için bilginin çok sayıda kişiye ulaştırılmasını aramamaktadır. Tek bir yetkisiz kişiye verilmesi de hükmün uygulanmasına konu olabilir. Sosyal medyada geniş kitleye yayılması fiilin meydana getirdiği sonuç bakımından daha ağır olsa da tek kişiye aktarım da hukuken önemlidir.

Bilgiyi Sadece Sözlü Söylemek Disiplin Suçu Olabilir mi?

Bilgi paylaşımının mutlaka belge veya mesaj gönderme biçiminde olması gerekmez. Görev nedeniyle edinilen kişisel bilgilerin telefon görüşmesinde veya yüz yüze yetkisiz kişiye açıklanması da somut olayda paylaşım olarak değerlendirilebilir. Ancak sözlü aktarımın gerçekleştiğinin yeterli delille ispatlanması gerekir.

Vatandaş Bilgisini Yanlış Kişiye Göndermek Meslekten Çıkarma Sebebi midir?

Yanlışlıkla gönderme ile bilinçli paylaşım aynı değildir. 7068 sayılı Kanunun genel hükümleri disiplinsizliğin kast veya taksirle oluşabileceğini kabul ettiğinden somut olay ayrıca değerlendirilmelidir. Yanlışlığı hemen fark etmek, mesajı silmek ve ilgilileri uyarmak ile bilinçli biçimde kişisel belge göndermek aynı kusur ağırlığında olmayabilir.

Görev Bilgisinin Yanlış WhatsApp Grubuna Gönderilmesi Ne Olur?

Personelin sehven yanlış gruba gönderdiği yönündeki savunması grubun niteliği, gönderim zamanı, mesajın ne kadar süre kaldığı ve olay sonrasında personelin ne yaptığıyla birlikte değerlendirilmelidir. Meslekten çıkarma gibi ağır bir yaptırımda kast veya taksir derecesinin ve somut fiilin açık biçimde belirlenmesi gerekir.

Bilgiyi Paylaştığım Kişi Zaten Biliyorsa Ceza Verilir mi?

Bilginin gerçekten daha önceden bilindiğinin ortaya konulması paylaşımın sonuçlarını ve sübutunu etkileyebilir. Ancak personelin görevi gereği edindiği belge veya ayrıntılı kişisel veriyi yine de aktardığı kanıtlanıyorsa her olay kendi koşullarında değerlendirilir. Üçüncü kişinin bilgiyi başka kaynaktan biliyor olması, personelin paylaşım fiilinin gerçekleşmediğini otomatik olarak göstermez.

Bilgi İnternette Zaten Varsa Görevden Öğrenilmiş Sayılır mı?

Bilginin kamuya açık kaynaktan mı yoksa görev dosyasından mı öğrenildiği belirlenmelidir. Personelin kamuya açık kaynağı aktarması ile yalnızca resmî dosyadan erişilebilecek ayrıntılı bilgileri paylaşması aynı değildir. Soruşturma makamının bilginin kaynağını araştırması gerekir.

Basına Bilgi Vermek İçin Yetki Gerekir mi?

Kolluk personelinin basına veya kamuoyuna açıklama yapma yetkisi görev ve kurum içi düzenlemelere göre sınırlandırılabilir. 8/6-bb özel olarak kişisel bilgi veya belgelerin basın ve yayın kuruluşlarına verilmesini düzenlemektedir. Kişisel bilgi içermeyen ancak yetkisiz kamuoyu açıklaması niteliğindeki davranışlar ise 7068 sayılı Kanunun başka disiplin hükümlerine konu olabilir.

Kişisel Bilgi Paylaşımı İçin Menfaat Elde Etmek Şart mıdır?

Para, hediye veya başka çıkar elde etmek 8/6-bb’nin unsuru değildir. Arkadaşına yardımcı olmak veya sadece bilgi vermek amacıyla yapılan yetkisiz aktarım da hükmün kapsamına girebilir. Menfaat bulunması ise farklı disiplin ve ceza hükümlerini ayrıca gündeme getirebilir.

Vatandaş Şikâyetçi Olmazsa Disiplin Cezası Verilebilir mi?

Disiplin soruşturması mağdurun şikâyetine bağlı değildir. Personelin görev nedeniyle edindiği bilgiyi yetkisiz kişiye verdiğinin tespit edilmesi halinde vatandaşın sonradan şikâyetçi olmaması disiplin sürecini otomatik olarak sona erdirmez.

Vatandaş Paylaşıma Sonradan Rıza Gösterirse Ne Olur?

Fiilin gerçekleştiği tarihteki yetki ve paylaşım koşulları önemlidir. Sonradan verilen rızanın geçmişte gerçekleştirilen disiplin fiilini her durumda ortadan kaldıracağı söylenemez. Bununla birlikte rıza iddiası olayın içeriğine göre değerlendirilmelidir.

Polis Kendi Hakkındaki Görev Belgesini Paylaşabilir mi?

Belgenin yalnızca personelin kendisine ait bilgilerden oluşup oluşmadığı önemlidir. Soruşturma veya görev belgesinde tanıkların, diğer personelin veya vatandaşların kişisel bilgileri de bulunabilir. Personelin kendisi hakkında belge olması üçüncü kişilere ait veriler üzerinde sınırsız tasarruf hakkı sağlamaz.

Jandarma Kendi Savunması İçin Belgeyi Avukatına Verebilir mi?

Savunma hakkı kapsamında avukatla bilgi ve belge paylaşımının hukuki niteliği dosyanın özellikleri ve ilgili usul hükümleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. Personelin kendi savunması için vekiline gerekli belgeyi sunması ile görev sırasında elde ettiği başka kişilerin bilgilerini ilgisiz üçüncü kişilere vermesi aynı değildir. Bununla birlikte gizlilik ve dosya inceleme kuralları ayrıca gözetilmelidir.

Savcılığa Bilgi Vermek Yetkisiz Paylaşım mıdır?

Kanuni görev veya savcının usulüne uygun talebi üzerine yapılan bilgi aktarımı yetkisiz kişiye paylaşım değildir. Cumhuriyet savcısı yürüttüğü soruşturma kapsamında ilgili bilgileri istemeye yetkili olabilir. Bilginin hangi hukuki süreçte verildiği belirleyicidir.

Mahkemeye Belge Sunmak 8/6-bb Kapsamına Girer mi?

Mahkemenin talebi üzerine veya hukuken tanınmış bir başvuru hakkı kapsamında belge sunulması ile basın veya özel kişiye bilgi vermek aynı değildir. Ancak dosyada üçüncü kişilere ait veriler bulunuyorsa usul ve gizlilik hükümleri yine dikkate alınmalıdır.

Danıştay Görevde Öğrenilen Bilgiyi Paylaşma Konusunda Ne Diyor?

Danıştay uygulamasında personelin görevi nedeniyle ulaştığı kişisel bilgiler ile bilgilerin üçüncü kişiye aktarılması arasındaki somut bağlantı özellikle önem taşımaktadır. Jandarma uzman çavuşa ilişkin 2025 tarihli bir dosyada görev sırasında öğrenilen mağdur ailesine ait özel bilginin suç ortağıyla paylaşılması, ceza dosyası ve diğer delillerle birlikte sübuta ermiş kabul edilmiş ve meslekten çıkarma işlemine karşı açılan davanın reddine ilişkin karar kesin olarak onanmıştır. Buna karşılık her bilgi sızıntısı iddiasında yalnızca personelin bilgiye erişiminin bulunması yeterli değildir; paylaşımın kim tarafından ve kime yapıldığı somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Kişisel Bilgi Paylaşımı Nedeniyle Meslekten Çıkarma Cezası Mahkemede İptal Edilebilir mi?

Bilginin görevi nedeniyle öğrenilmediğinin, paylaşımı personelin gerçekleştirmediğinin, bilgiyi alan kişinin yetkili olduğunun veya disiplin soruşturmasının önemli delilleri toplamadan varsayımla sonuca ulaştığının ortaya konulması halinde meslekten çıkarma işleminin hukuka uygunluğu tartışmalı hale gelebilir. Yanlış disiplin maddesinin uygulanması, zamanaşımı, savunma hakkının kısıtlanması ve kararın yeterli gerekçe taşımaması da iptal davasında incelenebilir.

Kişisel Bilgi Paylaşma Disiplin Cezasına Karşı Dava Açılabilir mi?

7068 sayılı Kanun uyarınca kesinleşen meslekten çıkarma cezasına karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. Dava hazırlanırken yalnızca “bilgi gizli değildi” şeklindeki savunmayla yetinilmemeli; bilgiye nasıl ulaşıldığı, paylaşımın gerçekleşip gerçekleşmediği, alıcının yetkisi, doğru disiplin maddesi ve deliller ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Kişisel Bilgi Paylaşımı Disiplin Soruşturmasında Avukatla Savunma Yapılabilir mi?

Hakkında meslekten çıkarma cezası istenen personelin soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulunda kendisi veya vekili aracılığıyla sözlü ya da yazılı savunma yapma hakkı bulunmaktadır. Özellikle dijital yazışmaların, telefon incelemelerinin veya tanık beyanlarının bulunduğu 8/6-bb dosyalarında delillerin tamamının görülmesi etkili savunma bakımından önemlidir.

Sonuç

Kişisel bilgileri paylaşmak disiplin cezası, 7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesinde polis, jandarma ve diğer genel kolluk personeli bakımından doğrudan meslekten çıkarma yaptırımına bağlanmıştır. Ancak hükmün uygulanabilmesi için yalnızca herhangi bir kişisel bilginin üçüncü kişiye aktarılması yeterli değildir. Bilginin veya belgenin personel tarafından görevi gereği öğrenilmiş veya edinilmiş olması ve daha sonra bu bilgiyi öğrenmeye yetkisi bulunmayan kişilere verilmesi gerekir.

Bu nedenle 8/6-bb maddesinin temel noktası, personelin kamu görevinin kendisine sağladığı bilgi erişimini daha sonra görev dışı amaçla kullanmasıdır. POLNET veya JEMUS üzerinden tamamen hukuka uygun şekilde yapılan bir görev sorgusu sonrasında öğrenilen adresin, araç sahibinin, telefon numarasının veya başka kişisel bilginin arkadaşa verilmesi buna örnek olabilir.

Bu yönüyle 8/6-bb, yetkisiz elektronik sorguyu düzenleyen 8/6-aa’dan ayrılır. 8/6-aa’da sorun bilginin baştan itibaren hukuka aykırı sorgulanmasıdır. 8/6-bb’de ise personel bilgiye kamu görevi sayesinde hukuka uygun biçimde ulaşmış olabilir; disiplin ihlali bilginin daha sonra yetkisiz kişiye aktarılmasıyla ortaya çıkar.

Aynı şekilde 8/6-bb’nin 8/6-z, 8/6-d ve 8/6-e hükümlerinden ayrılması gerekir. Kişisel verinin hukuka aykırı ele geçirilmesi veya özel hayatın ihlali 8/6-z; hizmet dosya ve evraklarının yetkisiz kişilere verilmesi 8/6-d; gizli tutulması zorunlu görev bilgilerinin açıklanması 8/6-e kapsamında ayrıca değerlendirilebilir. Somut olay birden fazla disiplin hükmüyle temas ediyorsa doğru tipiklik belirlenmeli ve aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası uygulanmamalıdır.

Özellikle “yetkisiz kişi” kavramının yalnızca kurum dışındaki kişileri ifade etmediği unutulmamalıdır. Aynı kurumda çalışan polis veya jandarma personeli dahi belirli soruşturma veya vatandaş bilgisi bakımından yetkisiz olabilir. Bu nedenle bilginin başka bir personele aktarılmış olması tek başına hukuka uygunluk oluşturmaz. Alıcının görev nedeniyle bu bilgiyi öğrenme yetkisinin bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

WhatsApp, Telegram, e-posta ve sosyal medya gibi iletişim kanalları bakımından da aynı esas geçerlidir. Görev koordinasyonu amacıyla yetkili personelin bulunduğu çalışma grubunda gerekli bilgilerin paylaşılması ile vatandaşın kişisel bilgilerini arkadaş grubuna göndermek aynı değildir. Her olayda alıcının yetkisi ve paylaşımın hizmet amacı incelenmelidir.

Basın ve yayın kuruluşlarına bilgi verilmesi konusunda madde ayrıca açık düzenleme içermektedir. Personelin gazeteci veya haber kuruluşuna görev nedeniyle öğrendiği kişisel bilgileri kendi inisiyatifiyle vermesi 8/6-bb kapsamında meslekten çıkarma yaptırımını gündeme getirebilir. Kurum adına açıklama yapmaya yetkili personelin mevzuat çerçevesindeki faaliyetleri ise farklıdır.

Bilginin mutlaka yazılı belge veya ekran görüntüsü olarak gönderilmesi de gerekmez. Görev sırasında öğrenilen kişisel bilginin telefon veya yüz yüze konuşmayla yetkisiz kişiye aktarılması somut olayda paylaşım olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte sözlü aktarımın gerçekten gerçekleştiği yeterli ve somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Meslekten çıkarma gibi ağır bir yaptırımda yalnızca personelin bilgiye erişebilmiş olması paylaşımı kanıtlamak için yeterli değildir. Bir bilgiye onlarca personelin erişebildiği dosyada, sızıntının hangi personelden kaynaklandığının ayrıca belirlenmesi gerekir. Dijital mesajlar, telefon kayıtları, belge gönderimleri, tanık beyanları ve olayın kronolojisi birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle 7068 sayılı Kanunun 8/6-bb maddesine dayanan disiplin soruşturmalarında temel sorular; hangi kişisel bilgi veya belge paylaşılmıştır, personel bu bilgiyi gerçekten görevi nedeniyle mi öğrenmiştir, bilgiyi üçüncü kişiye veren kişinin davacı personel olduğu hangi delille kanıtlanmaktadır, bilgi kime verilmiştir, alıcı bu bilgiye erişmeye yetkili midir, paylaşım hangi iletişim kanalıyla ve hangi amaçla yapılmıştır, bilgi görev gereği hukuka uygun biçimde elde edilmişse olay 8/6-bb’ye mi, baştan itibaren yetkisiz elektronik sorgu söz konusuysa 8/6-aa’ya mı girmektedir ve aynı davranışın 8/6-z, 8/6-d veya 8/6-e hükümleriyle ilişkisi nedir? şeklinde kurulmalıdır.

Bu sorular somut ve denetlenebilir biçimde cevaplandırılmadan yalnızca “görev bilgilerini paylaşmıştır” veya “kişisel bilgileri üçüncü kişiye vermiştir” şeklindeki soyut tespitlerle meslekten çıkarma sonucuna ulaşılması; tipiklik, sübut, bireysel sorumluluk, savunma hakkı, gerekçeli karar ve doğru hukuki nitelendirme ilkeleri bakımından idari yargı denetimine konu olabilecektir.