Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan personelin aldığı disiplin cezaları, yalnızca cezanın uygulandığı dönem bakımından sonuç doğurmaz. Bir uyarma veya kınama cezası ilk bakışta mesleki hayat üzerinde sınırlı bir etkiye sahipmiş gibi görünse de aynı personelin ilerleyen dönemlerde başka disiplin cezaları alması hâlinde bu cezaların karşılığı olan puanlar bir araya gelerek meslekten çıkarılmasına kadar uzanan ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle jandarma disiplin ceza puanı hesaplama işlemi, yalnızca matematiksel bir toplama işlemi olarak değil, personelin mesleki geleceğini doğrudan ilgilendiren hukuki bir değerlendirme olarak ele alınmalıdır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun, jandarma personelinin belirli süreler içerisinde aldığı disiplin cezalarının hangi şartlarda disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme olarak kabul edileceğini düzenlemektedir. Kanunun 12. maddesinde, son bir yıllık ve son beş yıllık dönemler bakımından ayrı sınırlar öngörülmüş; disiplin cezalarının karşılığı olan puanların yanı sıra belirli sayıda disiplin cezası alınması da meslekten çıkarma sebebi olarak kabul edilmiştir. Bununla birlikte ceza puanlarının hesaplanmasında esas alınacak tarihlerin, cezaların kesinleşme durumlarının ve aynı disiplin dosyasında verilen kararların doğru değerlendirilmesi zorunludur.
Özellikle jandarma uzman çavuş, jandarma astsubay ve jandarma subayların karşılaştığı uyuşmazlıklarda, idarenin hazırladığı disiplin ceza puanı çizelgesinin her zaman tartışmasız kabul edilmesi mümkün değildir. Kesinleşmemiş bir cezanın hesaba katılması, aynı disiplin dosyasında birden fazla cezanın ayrı ayrı puanlandırılması veya hesaplama döneminin yanlış belirlenmesi, meslekten çıkarma işleminin hukuka uygunluğunu doğrudan etkileyebilir. Dolayısıyla personelin hangi cezayı aldığı kadar, bu cezanın ne zaman kesinleştiği ve hangi puan karşılığında değerlendirildiği de önem taşımaktadır.
Jandarma Disiplin Ceza Puanı Nedir?
Jandarma disiplin ceza puanı, personele verilen disiplin cezalarının kanunla belirlenmiş sayısal karşılığıdır. 7068 sayılı Kanun’da yer alan her disiplin cezası aynı ağırlıkta kabul edilmemiş; cezanın türüne göre farklı puanlar belirlenmiştir. Böylece personelin belirli bir dönem içerisindeki disiplin geçmişinin yalnızca kaç defa cezalandırıldığı üzerinden değil, aldığı cezaların ağırlığı dikkate alınarak da değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Disiplin ceza puanı, disiplin cezasından bağımsız olarak idarenin serbestçe belirleyebileceği ek bir yaptırım değildir. Örneğin kınama cezası alan bir jandarma uzman çavuşun ceza puanı, disiplin amirinin kişisel değerlendirmesine göre artırılamaz veya azaltılamaz. Kanuna ekli çizelgede kınama cezasının karşılığı iki puan olarak belirlenmişse, ilgili disiplin cezası bakımından esas alınacak puan da budur.
Bununla birlikte disiplin ceza puanlarının önemi, yalnızca personelin özlük kayıtlarında belirli bir sayıya ulaşmasından ibaret değildir. Kanunda öngörülen sınırların gerçekleşmesi hâlinde daha önce birbirinden bağımsız olarak verilmiş disiplin cezaları, personelin meslekten çıkarılması amacıyla başlatılan idari sürecin dayanağını oluşturabilir. Bu sebeple özellikle birden fazla disiplin cezası bulunan personelin, her bir cezanın hukuki durumunu ve toplam puanına etkisini düzenli olarak takip etmesi önemlidir.
7068 Sayılı Kanuna Göre Jandarma Disiplin Ceza Puanları Kaçtır?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin disiplin ceza puanları, Kanuna ekli (2) sayılı çizelgeye göre hesaplanmaktadır. Bu çizelgede uyarma, kınama, aylıktan kesme ve durdurma cezalarının karşılığı olan yaptırımlar bakımından farklı puanlar belirlenmiştir.
Jandarma personeli için uygulanacak disiplin ceza puanları şöyledir:
| Disiplin cezasının türü | Ceza puanı |
|---|---|
| Uyarma cezası | 1 puan |
| Kınama cezası | 2 puan |
| Aylıktan kesme cezası | 3 puan |
| Kısa süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme | 5 puan |
| Uzun süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme | 6 puan |
Bu çizelgede özellikle dikkat edilmesi gereken husus, jandarma personelinin ceza puanlarının emniyet personeli için öngörülen puanlardan bazı yönleriyle farklı olmasıdır. Emniyet personelinde kısa süreli durdurma dört puan, uzun süreli durdurma beş puan olarak belirlenmişken jandarma personeli bakımından bunların karşılığı olan aylıktan kesme yaptırımları sırasıyla beş ve altı puandır. Bu nedenle internet ortamında polis personeli için hazırlanmış bir disiplin puanı tablosunun jandarma personeline doğrudan uygulanması yanlış hesaplamalara neden olabilir.
Diğer taraftan cezanın süresi ile disiplin puanının birbirine karıştırılmaması gerekir. Örneğin dört ay kısa süreli durdurma yaptırımını gerektiren bir fiil ile altı ay kısa süreli durdurma yaptırımını gerektiren bir fiilin puanı, ilgili çizelgedeki ceza türü esas alındığında aynıdır. Benzer şekilde aylıktan kesme cezasının kaç günlük olduğundan hareketle kendiliğinden farklı bir puan belirlenemez. Puan hesabında öncelikle verilen disiplin cezasının hukuki niteliği tespit edilmelidir.
Jandarma Disiplin Ceza Puanı Hesaplama Nasıl Yapılır?
Jandarma disiplin ceza puanı hesaplama işleminde ilk yapılması gereken, personel hakkında verilmiş disiplin cezalarının tamamını belirlemektir. Ancak yalnızca ceza isimlerinin alt alta yazılması doğru bir hesaplama için yeterli değildir. Her bir disiplin cezasının hangi tarihte verildiği, personele ne zaman tebliğ edildiği, cezaya karşı idari itirazda bulunulup bulunulmadığı ve cezanın hangi tarihte kesinleştiği ayrıca incelenmelidir.
Kanunun 12. maddesinde hesaplama döneminin başlangıcı için esas alınan tarih, en son disiplin cezasının kesinleştiği tarihtir. Dolayısıyla hesaplama yapılırken son disiplin cezasının kesinleşme tarihi belirlenmeli ve bu tarihten geriye doğru bir yıllık ve beş yıllık dönemler ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Hesaba katılacak disiplin cezaları da kanuni dönem içerisinde bulunup bulunmadıkları yönünden kontrol edilmelidir.
Bu noktada önemli olan bir başka husus, personelin toplam ceza puanının her zaman meslek hayatı boyunca aldığı bütün cezaların toplanması suretiyle hesaplanmamasıdır. Kanun, meslekten çıkarma bakımından belirli zaman aralıkları öngörmüştür. Bir personelin mesleğe başladığı tarihten itibaren aldığı bütün disiplin cezalarının puanlarının toplanarak kanuni süre sınırlamaları dikkate alınmaksızın meslekten çıkarma gerekçesi yapılması mümkün değildir.
Hesaplama sırasında disiplin cezasının türü, puanı, kesinleşme tarihi ve aynı dosyada başka bir ceza bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle geçmiş yıllara ait çok sayıda cezası bulunan personelin hukuki durumunun belirlenmesinde bu kayıtların kronolojik sıraya konulması, muhtemel hesaplama hatalarının ortaya çıkarılmasını kolaylaştıracaktır.
Jandarma Personeli Kaç Disiplin Ceza Puanıyla Meslekten Çıkarılır?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesine göre son disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru bir yıllık dönemde yirmi disiplin ceza puanına ulaşılması, disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme kapsamında düzenlenmiştir. Aynı maddede son beş yıllık dönem içerisinde kırk disiplin ceza puanına ulaşılması da ayrıca meslekten çıkarma sebebi olarak kabul edilmektedir.
Kanunun düzenlemesi yalnızca puan sınırlarıyla sınırlı değildir. Son bir yıl içerisinde en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki defa veya daha fazla disiplin cezası almak da bağımsız bir meslekten çıkarma sebebidir. Son beş yıllık dönem bakımından ise en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmi beş defa veya daha fazla disiplin cezası alınması öngörülmüştür.
Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere jandarma personelinin mutlaka yirmi veya kırk puana ulaşması gerekmemektedir. Kanunda ceza puanına dayanan şartlarla disiplin cezası sayısına dayanan şartlar birbirinden bağımsız biçimde düzenlenmiştir. Örneğin son bir yıl içerisinde farklı disiplin amirlerinden on iki defa disiplin cezası alan bir personelin puanı yirminin altında kalsa bile ceza sayısına ilişkin kanuni koşullar ayrıca gündeme gelebilir.
Bununla birlikte kanuni sınırın oluştuğunun ileri sürülmesi, idarenin hiçbir inceleme ve karar süreci yürütmeden personelin görevine son verebileceği anlamına gelmez. Meslekten çıkarma işleminin yetkili merci tarafından ve kanunda öngörülen usule uygun biçimde tesis edilmesi gerekir. Ayrıca hesaplamaya esas disiplin cezalarının hukuki durumu, kararın gerekçesi ve personelin savunma hakkı gibi hususlar yargısal denetime tabidir.
Son Bir Yılda 20 Disiplin Ceza Puanı Nasıl Hesaplanır?
Bir yıllık disiplin ceza puanı hesabının daha anlaşılır hâle gelmesi için örnek üzerinden değerlendirme yapılabilir. Jandarma uzman çavuş olarak görev yapan bir personelin bir yıllık dönem içerisinde iki kısa süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası, bir uzun süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası ve iki kınama cezası aldığını düşünelim.
İki kısa süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezasının toplam puanı ondur. Bir uzun süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası altı puan, iki kınama cezası ise toplam dört puan karşılığındadır. Bu durumda disiplin cezalarının toplamı yirmi puana ulaşmaktadır. Cezaların tamamının ilgili bir yıllık dönem içerisinde bulunması, kesinleşmiş olması ve aynı dosya kapsamında ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durumun bulunmaması hâlinde Kanunun 12. maddesindeki puan sınırı gerçekleşebilir.
Burada beş ayrı disiplin cezasının toplam yirmi puana ulaşması, ağır nitelikteki disiplin cezalarının toplam puanı kısa sürede artırabildiğini göstermektedir. Personelin meslekten çıkarılabilmesi için mutlaka on iki veya daha fazla disiplin cezası almış olması gerektiği düşüncesi bu nedenle doğru değildir. Ceza sayısı ve ceza puanı, kanunda farklı koşullar olarak düzenlenmiştir.
Öte yandan örnekteki cezalardan birinin mahkeme kararıyla iptal edilmesi veya ilgili hesaplama dönemine dâhil edilemeyeceğinin anlaşılması hâlinde sonuç değişebilir. Bu nedenle personelin yirmi puana ulaştığının ileri sürüldüğü her olayda, hesaplamanın dayandığı disiplin cezalarının ayrı ayrı incelenmesi gerekir. Özellikle sınır değere tam olarak ulaşılmış dosyalarda tek bir cezanın hukuki durumunun değişmesi, meslekten çıkarma işleminin dayanağını ortadan kaldırabilecek öneme sahiptir.
Son Beş Yılda 40 Disiplin Ceza Puanı Nasıl Hesaplanır?
Beş yıllık disiplin ceza puanı hesabında da aynı yöntem uygulanmakla birlikte değerlendirmeye alınan zaman aralığı daha uzundur. Personelin son disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru beş yıllık dönem içerisinde aldığı cezalar belirlenir ve bunların karşılığı olan puanlar kanuni esaslara göre hesaplanır.
Örneğin beş yıllık dönem içerisinde dört uzun süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası, iki kısa süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası ve iki aylıktan kesme cezası bulunan bir personel düşünelim. Dört uzun süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası yirmi dört puan, iki kısa süreli durdurma karşılığı aylıktan kesme cezası on puan ve iki aylıktan kesme cezası altı puan karşılığındadır. Böylece toplam disiplin ceza puanı kırka ulaşmaktadır.
Beş yıllık dönemin değerlendirilmesinde en sık karşılaşılabilecek sorunlardan biri, bu süre dışında kalan eski disiplin cezalarının da toplam puana eklenmesidir. Kanunda belirtilen sürelerin göz ardı edilmesi, özellikle uzun yıllardır görev yapan jandarma personeli bakımından gerçekte bulunmayan bir meslekten çıkarma sebebinin varmış gibi kabul edilmesine yol açabilir. Bu nedenle beş yıllık hesaplamanın belirli bir takvim yılına göre değil, son disiplin cezasının kesinleşme tarihinden geriye doğru yapılması gerekir.
Aynı zamanda beş yıllık dönem içerisinde kırk puana ulaşılmamış olması, personelin bir yıllık dönem bakımından da güvenli durumda olduğu anlamına gelmez. Beş yıllık toplamı kırk puanın altında bulunan bir personel, son bir yıl içerisinde yirmi puana ulaşmış olabilir. Bu nedenle her iki hesaplama dönemi birbirinden bağımsız olarak kontrol edilmelidir.
Disiplin Ceza Puanında Kesinleşme Tarihi Neden Önemlidir?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde yer alan hesaplama sistemi, disiplin cezalarının kesinleşme tarihine özel önem vermektedir. Bu nedenle disiplin cezasının verildiği tarih ile kesinleştiği tarih birbirine karıştırılmamalıdır. Disiplin kurulu kararının alındığı gün, personele tebliğ edildiği gün ve hukuken kesinleştiği gün somut olayın özelliklerine göre farklı tarihler olabilir.
Örneğin bir jandarma astsubay hakkında disiplin cezası verildiğini, ancak personele tebliğ edilen karara karşı süresi içerisinde idari itirazda bulunulduğunu düşünelim. Böyle bir durumda cezanın kesinleşip kesinleşmediği, itiraz süreci ve ilgili kararın niteliği incelenmeden yalnızca ilk karar tarihine dayanılarak puan hesabı yapılması doğru değildir. Özellikle bir yıllık hesaplama döneminin başlangıç ve bitişine yakın tarihlerde verilen disiplin cezalarında bu ayrım belirleyici olabilir.
Kanunun 30. maddesi uyarınca disiplin amirleri tarafından verilen cezalara karşı tebliğden itibaren on gün içerisinde itiraz edilebilir. Süresi içerisinde itiraz edilmeyen cezaların kesinleşmesi, itiraz edilen cezaların ise yetkili merci tarafından değerlendirilmesi öngörülmüştür. Bunun yanında Bakan ve disiplin kurullarınca verilen cezalar bakımından doğrudan idari yargı yoluna başvurulmasına ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Burada ayrıca idari kesinleşme ile mahkeme kararının kesinleşmesinin aynı kavramlar olmadığını belirtmek gerekir. Bir disiplin cezası idari yönden kesinleşmiş olmakla birlikte bu cezaya karşı açılmış bir iptal davası devam ediyor olabilir. Yalnızca davanın açılmış olması, disiplin cezasının kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ancak yargılama sonucunda disiplin cezasının iptal edilmesi, bu cezaya dayanılarak yapılan puan hesabının ve bağlantılı meslekten çıkarma işleminin hukuki dayanağını etkileyebilir.
Aynı Disiplin Dosyasında Birden Fazla Ceza Varsa Puanlar Toplanır mı?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinin ikinci fıkrasında, aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi hâlinde en yüksek olanın puanının değerlendirmeye esas alınacağı açıkça düzenlenmiştir. Bu hüküm, disiplin ceza puanı hesaplamasında mükerrer değerlendirmeyi önlemeye yönelik önemli bir güvencedir.
Örneğin aynı disiplin dosyası kapsamında bir personele biri beş, diğeri üç puan karşılığında iki ayrı disiplin cezası verildiğini varsayalım. Kanunda öngörülen şartlar çerçevesinde bu cezaların puanları sekiz olarak toplanmak yerine en yüksek cezanın karşılığı olan beş puan esas alınmalıdır. Aksi yönde yapılan bir hesaplama, kanunun açık hükmüne aykırı sonuç doğurabilir.
Bununla birlikte farklı disiplin dosyaları bulunmasına rağmen cezaların aynı olayla ilişkili olması, her durumda kendiliğinden tek puan hesabı yapılmasını gerektirmez. Böyle bir uyuşmazlıkta soruşturmanın kapsamı, isnat edilen fiillerin birbirinden bağımsız olup olmadığı, farklı dosyaların hangi gerekçeyle açıldığı ve mükerrer cezalandırma yasağının ihlal edilip edilmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle aynı olay nedeniyle yürütülen soruşturmaların birden fazla disiplin dosyasına ayrılması ve bunların personelin meslekten çıkarılmasına esas puanı artıracak şekilde kullanılması hâlinde, işlem yalnızca aritmetik yönden değil, disiplin hukukunun temel ilkeleri bakımından da incelenmelidir. Dosya numaralarının farklı olması tek başına bütün hukuki tartışmaları ortadan kaldırmaz. Esas olan, her bir cezanın dayandığı fiilin ve soruşturma sürecinin somut olarak ortaya konulmasıdır.
İptal Edilen Disiplin Cezası Toplam Ceza Puanından Düşülür mü?
Mahkeme kararıyla iptal edilen disiplin cezasının, personelin meslekten çıkarılmasına esas alınan ceza puanı hesabındaki hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi gerekir. Zira iptal kararının hukuki etkisi, yalnızca disiplin cezasının personele uygulanmış olan mali veya idari sonucuyla sınırlı değildir. İptal edilen cezanın daha sonraki bir idari işlemde dayanak olarak kullanılmış olması hâlinde bu bağlantılı işlemin hukuka uygunluğu da tartışma konusu hâline gelir.
Örneğin son bir yıl içerisinde yirmi disiplin ceza puanına ulaştığı gerekçesiyle meslekten çıkarılan bir jandarma uzman çavuşun, hesaba katılan üç puanlık aylıktan kesme cezasının mahkeme kararıyla iptal edildiğini düşünelim. Başka bir hukuki durum söz konusu değilse söz konusu cezanın puan hesabından çıkarılması, toplam puanı on yediye düşürebilir. Bu durumda meslekten çıkarma işleminin dayandığı yirmi puan şartının gerçekleşip gerçekleşmediği yeniden değerlendirilmelidir.
Bununla birlikte disiplin cezasına karşı açılan davanın derdest olması ile cezanın iptal edilmiş bulunması birbirinden farklıdır. Devam eden dava, tek başına ilgili cezanın artık hesaplamaya alınamayacağı anlamına gelmez. Personelin açtığı davada yürütmenin durdurulması kararı bulunup bulunmadığı, daha sonra verilen iptal kararının kapsamı ve idarenin bu karara uygun işlem tesis edip etmediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle ceza puanına dayalı meslekten çıkarma işlemine karşı açılan davalarda, yalnızca toplam puana itiraz etmek yeterli olmayabilir. Puanı oluşturan disiplin cezalarının hangilerinin ayrı bir davaya konu edildiği, bu davaların hangi aşamada bulunduğu ve varsa verilmiş yargı kararlarının dosyaya sunulması önem taşımaktadır.
Danıştay Kararına Göre Disiplin Ceza Puanının Personele Bildirilmesi
Disiplin ceza puanlarının personele bildirilmesi meselesi, yalnızca idari kayıtların tutulmasıyla ilgili teknik bir konu değildir. Personelin aldığı disiplin cezasının meslekten çıkarılmasına kadar uzanan sonuçlar doğurabileceğini öngörebilmesi, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkeleri bakımından önemlidir. Bu husus, Danıştayın yakın tarihli bir kararında doğrudan değerlendirilmiştir.
Danıştay İkinci Dairesinin 10.12.2025 tarihli, E.2022/2901, K.2025/5867 sayılı kararına konu olayda, Bingöl’de görev yapan bir jandarma uzman çavuş hakkında son bir yıl içerisinde yirmi disiplin ceza puanına ulaştığı gerekçesiyle meslekten çıkarma cezası uygulanmıştır. Uyuşmazlıkta, hesaplamaya dâhil edilen bazı aylıktan kesme cezalarına ilişkin kararlarda bu cezaların karşılığı olan disiplin puanlarının gösterilmediği veya puanların özlük dosyasına işlendiği hususunda personele ayrıca bildirim yapılmadığı belirlenmiştir.
Danıştay İkinci Dairesi çoğunluğu, disiplin cezasına dayalı meslekten çıkarma yaptırımının yalnızca daha önce verilmiş cezaların puanlarının otomatik biçimde toplanmasından ibaret görülemeyeceğini değerlendirmiştir. Kararda, personelin karşı karşıya bulunduğu mesleki sonucu öngörebilmesi ve hukuki başvuru haklarını etkili biçimde kullanabilmesi bakımından disiplin ceza puanlarının karar metinlerinde gösterilmesinin veya ayrıca bildirilmesinin önemi üzerinde durulmuştur.
Bu değerlendirme sonucunda, personele bildirilmediği tespit edilen iki aylıktan kesme cezasının karşılığı olan toplam altı puanın hesaplamadan çıkarılması gerektiği kabul edilmiştir. Böylece personelin toplam ceza puanının yirmiden on dörde düştüğü ve kanunda öngörülen yirmi puan şartının gerçekleşmediği sonucuna ulaşılmıştır. Danıştay, meslekten çıkarma işlemini hukuka uygun bulan yargı kararını bozmuştur.
Kararda karşı oy bulunduğunu ve karşı oy gerekçesinde ceza puanlarının kanunla belirlenmiş olması nedeniyle her disiplin kararında ayrıca gösterilmesinin zorunlu olmadığı yönünde farklı bir değerlendirme yapıldığını da belirtmek gerekir. Bununla birlikte çoğunluk kararında benimsenen yaklaşım, disiplin ceza puanına dayalı meslekten çıkarma işlemlerinde hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin önemini göstermesi bakımından dikkat çekicidir.
Bu karar, her puan bildirimi eksikliğinin bütün meslekten çıkarma işlemlerini kendiliğinden geçersiz kıldığı şeklinde yorumlanmamalıdır. Somut olayın özellikleri, ilgili cezanın niteliği, kararın içeriği, tebliğ edilen belgeler ve puanın personele hangi yöntemle bildirildiği ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Ancak özellikle sınır değerde bulunan puan hesaplamalarında bildirim eksikliklerinin hukuki sonuçları göz ardı edilmemelidir.
Jandarma Uzman Çavuşun Disiplin Puanı Nedeniyle Sözleşmesi Feshedilebilir mi?
Jandarma uzman erbaşlar bakımından disiplin ceza puanına dayalı işlemler, yalnızca meslekten çıkarma disiplin cezasıyla sınırlı olmayan bir hukuki tartışma ortaya çıkarabilir. Uzman erbaşların kendi personel mevzuatında sözleşmelerinin feshedilmesine ilişkin özel hükümler bulunduğundan, 7068 sayılı Kanun ile 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu arasındaki ilişkinin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinin dördüncü fıkrasında sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özel kanun hükümleri saklı tutulmuştur. Aynı Kanunun 7. maddesinde de sözleşmeli personelin tabi olduğu özel kanunlardaki meslekten ayırma hükümlerinin uygulanmasına engel olunmadığı belirtilmektedir. Dolayısıyla uzman erbaş hakkında tesis edilen işlemin hukuki niteliğinin belirlenmesinde yalnızca toplam ceza puanına bakılması yeterli değildir.
Nitekim Danıştay Onikinci Dairesinin 19.11.2025 tarihli bir kararında, kursiyerlerden borç para alma fiilleri nedeniyle sekiz ayrı kısa süreli durdurma cezası alan ve toplam kırk disiplin ceza puanına ulaşan bir jandarma uzman erbaşın sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin uyuşmazlık incelenmiştir. Kararda, kesinleşmiş disiplin cezaları ile özel kanunda yer alan sözleşme fesih hükümleri birlikte değerlendirilmiş ve somut olayda 3269 sayılı Kanun kapsamında tesis edilen sözleşme fesih işlemi hukuka uygun bulunmuştur.
Bu karar, disiplin puanına dayalı meslekten çıkarma ile uzman erbaşın sözleşmesinin feshedilmesinin her olayda aynı usule tabi olduğu anlamına gelmez. İşlemin hangi kanun maddesine dayandığı, yetkili makam tarafından tesis edilip edilmediği, personelin disiplin geçmişi ve özel kanundaki fesih şartlarının bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. Özellikle idarenin disiplin cezası niteliğindeki bir yaptırımı sözleşme feshi şeklinde uyguladığı iddiasının bulunduğu uyuşmazlıklarda hukuki dayanak ve yetki yönünden ayrıntılı değerlendirme yapılması gerekir.
Disiplin Ceza Puanı Nedeniyle Meslekten Çıkarma İşlemine Nasıl İtiraz Edilir?
Jandarma personelinin disiplin ceza puanına bağlı meslekten çıkarma işlemine karşı başvurabileceği hukuki yol, işlemin niteliğine ve işlemi tesis eden makama göre belirlenmelidir. 7068 sayılı Kanun’da disiplin amirleri tarafından verilen cezalar ile disiplin kurulları tarafından verilen cezalar bakımından farklı başvuru usulleri öngörülmüştür. Bu nedenle personele bildirilen kararın hangi makam tarafından verildiğinin ve kesinleşme sürecinin ilk aşamada incelenmesi gerekir.
Disiplin amirinin verdiği bir cezaya karşı kanunda öngörülen idari itiraz yolunun süresi içerisinde kullanılması, cezanın kesinleşmesini ve dolayısıyla ileride yapılacak puan hesabını etkileyebilir. Buna karşılık disiplin kurulu tarafından verilen cezalar bakımından kanunda doğrudan idari yargıya başvuru öngörüldüğü durumlarda, başvuru süresinin yanlış hesaplanması hak kaybına neden olabilir.
Meslekten çıkarma kararının iptali istemiyle açılacak davalarda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır. Özel bir dava açma süresinin bulunmadığı durumlarda idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gündür. Bununla birlikte dava süresinin başlangıcı bakımından kararın kesinleşmesi, personele tebliği ve somut işlemin tabi olduğu özel hükümler değerlendirilmelidir.
Açılacak iptal davasında disiplin ceza puanının yanlış hesaplandığı, kesinleşmemiş veya iptal edilmiş cezaların hesaba katıldığı, aynı dosyadaki cezaların ayrı ayrı puanlandırıldığı, kanuni sürelerin yanlış uygulandığı veya disiplin ceza puanlarının personele bildirilmediği ileri sürülebilir. Ancak bu iddiaların etkili olabilmesi için işlem dosyasındaki belgelerle desteklenmesi ve hangi hukuka aykırılığın toplam puanı nasıl etkilediğinin açıkça ortaya konulması gerekir.
Öte yandan meslekten çıkarma işleminin uygulanması personelin görevinden ve gelirinden mahrum kalmasına yol açabileceğinden, koşullarının bulunması hâlinde yürütmenin durdurulması talebinde bulunulması da değerlendirilebilir. Bu talebin kabulü ise kendiliğinden gerçekleşmez. İdari yargı yerinin, yürütmenin durdurulmasına ilişkin kanuni şartları somut olay bakımından değerlendirmesi gerekir.
Disiplin Ceza Puanı Hesaplamasında En Sık Yapılan Hatalar
Jandarma personelinin disiplin puanı nedeniyle meslekten çıkarılmasına ilişkin uyuşmazlıklarda, hesaplama hataları çoğu zaman ilk bakışta fark edilemeyebilir. Personelin özlük dosyasında bulunan çok sayıda disiplin cezasının tek bir çizelgeye aktarılması, özellikle cezaların verildiği ve kesinleştiği tarihlerin farklı olması hâlinde yanlış sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle idarece hazırlanan puan tablosunun mevcut hâliyle doğru olduğu varsayılmamalıdır.
Karşılaşılabilecek hatalardan biri, bir yıllık ve beş yıllık dönemlerin takvim yılı esas alınarak belirlenmesidir. Oysa hesaplama, Kanunda açıkça ifade edildiği üzere en son disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru yapılmalıdır. Ayrıca aynı disiplin dosyasında verilen birden fazla cezanın puanlarının toplanması, mahkemece iptal edilen bir cezanın kayıtlarda tutulmaya devam edilmesi veya jandarma personeli için emniyet personeline ait çizelgenin kullanılması da hukuki sonucun değişmesine neden olabilir.
Bir başka hata ise disiplin ceza puanı ile disiplin cezası sayısının aynı kavramlar gibi değerlendirilmesidir. Kanunda iki farklı ölçüt bulunmaktadır. Personelin yüksek puanlı birkaç disiplin cezası nedeniyle meslekten çıkarma sınırına ulaşması mümkün olduğu gibi, çok sayıda düşük puanlı disiplin cezası nedeniyle ceza adedine ilişkin koşulların gerçekleşmesi de mümkündür.
Bu sebeple sağlıklı bir değerlendirme yapılırken puan toplamı ve ceza adedi ayrı ayrı hesaplanmalıdır. Bunun yanında ceza sayısı bakımından en az iki farklı disiplin amirine ilişkin kanuni koşulun gerçekleşip gerçekleşmediği de araştırılmalıdır. Yalnızca puan toplamını gösteren bir çizelge, bütün hukuki soruları cevaplamaya yeterli olmayabilir.
Disiplin Cezasının Sicilden Silinmesi ile Ceza Puanının Hesaplanması Aynı Şey midir?
Disiplin cezasının personel özlük dosyasında bulunması ile meslekten çıkarma hesabında hangi dönem içerisinde dikkate alınacağı birbirinden farklı konulardır. Bir disiplin cezasının personel kayıtlarında yer almaya devam etmesi, bu cezanın 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde düzenlenen bir yıllık veya beş yıllık dönemler dışında da süresiz olarak meslekten çıkarma puanına eklenebileceği anlamına gelmez.
Örneğin sekiz yıl önce verilmiş bir disiplin cezasının personelin geçmiş hizmet kayıtlarında bulunması, tek başına bu cezanın son beş yıllık puan hesabına dâhil edilmesini haklı kılmaz. Kanundaki hesaplama süresi ayrı bir hukuki sınırlamadır. Bu nedenle disiplin cezasının özlük dosyasından çıkarılması veya kayıtlarda tutulması hakkındaki düzenlemeler ile ceza puanının meslekten çıkarma bakımından değerlendirilmesi birbirine karıştırılmamalıdır.
Bununla birlikte geçmiş disiplin cezalarının başka personel işlemlerine etkisi, ilgili statü mevzuatına ve somut işlemin hukuki dayanağına göre farklılık gösterebilir. Bu makalede ele alınan bir ve beş yıllık süreler, özellikle 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesine göre disiplin puanına bağlı meslekten çıkarma hesabı bakımından önem taşımaktadır.
Disiplin Ceza Puanı Nedeniyle Meslekten Çıkarma Davasında Hangi Belgeler İncelenmelidir?
Meslekten çıkarma işleminin hukuka uygunluğunu değerlendirebilmek için yalnızca son disiplin kurulu kararının incelenmesi yeterli değildir. Çünkü bu karar çoğu zaman geçmişte verilen ve farklı tarihlerde kesinleşen disiplin cezalarına dayanmaktadır. Dolayısıyla işlemin dayanağını oluşturan bütün cezaların hukuki durumunun araştırılması gerekir.
Öncelikle her disiplin cezasına ait karar, tebliğ belgesi, varsa idari itiraz dilekçesi ve itiraz üzerine verilen karar incelenmelidir. Bunun yanında cezalara karşı açılmış iptal davaları, verilmiş yürütmenin durdurulması kararları ve kesinleşmiş mahkeme kararları da değerlendirmeye alınmalıdır. Böylece idarenin ceza puanı çizelgesine dâhil ettiği yaptırımların hangi tarihte kesinleştiği ve hesaplamada kullanılıp kullanılamayacağı ortaya konulabilir.
Disiplin dosyalarının içeriği de önemlidir. Aynı olay nedeniyle farklı disiplin cezaları verilmişse soruşturma onaylarının, isnat edilen fiillerin, soruşturma raporlarının ve disiplin kurulu kararlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir. Bu belgeler, 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinin ikinci fıkrasındaki aynı disiplin dosyasına ilişkin hesaplama kuralının uygulanıp uygulanamayacağı bakımından belirleyici olabilir.
Ayrıca meslekten çıkarma kararının hangi makam tarafından verildiği, kararın gerekçesi ve personelin savunma hakkının nasıl kullandırıldığı araştırılmalıdır. Özellikle disiplin puanlarının personele bildirilip bildirilmediğinin tartışmalı olduğu uyuşmazlıklarda, yalnızca disiplin cezası kararlarının değil, puan kayıtlarına ilişkin bildirimlerin de dosyada bulunması önem taşımaktadır.
Jandarma Disiplin Ceza Puanı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Jandarma Uzman Çavuş 20 Disiplin Puanı Alırsa İhraç Edilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesine göre en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde yirmi disiplin ceza puanına ulaşılması, disiplinsizliği alışkanlık hâline getirme kapsamında meslekten çıkarma sebebidir. Ancak bunun için puanların kanuna uygun biçimde hesaplanması ve işlemin yetkili makam tarafından usulüne uygun şekilde tesis edilmesi gerekir. Uzman erbaşlar bakımından özel sözleşme feshi hükümleri de ayrıca değerlendirilmelidir.
Jandarma Disiplin Ceza Puanı Kaç Yılda Sıfırlanır?
Bu soruya yalnızca disiplin puanlarının belirli bir tarihte kendiliğinden sıfırlandığını söyleyerek cevap vermek doğru değildir. 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesi, meslekten çıkarma bakımından son disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru bir yıllık ve beş yıllık değerlendirme dönemleri öngörmektedir. Hesaplama dönemi dışında kalan cezaların 12. madde kapsamındaki toplam puana etkisi ile disiplin cezasının personel kayıtlarında tutulması farklı hukuki konulardır.
Kınama Cezası Jandarma Personeline Kaç Disiplin Puanı Getirir?
Jandarma ve Sahil Güvenlik personeli bakımından kınama cezası iki disiplin puanı karşılığındadır. Bu puan, 7068 sayılı Kanun’a ekli (2) sayılı çizelgede belirlenmiştir. Birden fazla kınama cezasının hesaplamaya etkisi değerlendirilirken cezaların kesinleşme tarihleri ve aynı disiplin dosyası kapsamında verilip verilmedikleri dikkate alınmalıdır.
Aylıktan Kesme Cezası Kaç Disiplin Puanıdır?
7068 sayılı Kanun’a ekli (2) sayılı çizelgeye göre aylıktan kesme cezası üç disiplin puanıdır. Bu puanın hesaplanmasında cezanın türü esas alınır. Kısa veya uzun süreli durdurma karşılığı uygulanan aylıktan kesme yaptırımları ise ayrı kategorilerde düzenlendiğinden bunların puanları sırasıyla beş ve altıdır.
Jandarma Astsubay İçin Disiplin Ceza Puanı Sınırı Farklı mıdır?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki bir yıllık yirmi puan ve beş yıllık kırk puan sınırları, Kanunun kapsamına giren jandarma personeli bakımından uygulanmaktadır. Bununla birlikte personelin rütbesi ve statüsü, disiplin cezasını veya meslekten çıkarma kararını vermeye yetkili makamın belirlenmesinde önem taşıyabilir. Bu nedenle astsubay, subay ve uzman erbaş personelin tabi olduğu usul hükümleri somut olayda ayrıca incelenmelidir.
Aynı Amirden 12 Disiplin Cezası Alan Personel Meslekten Çıkarılır mı?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki ceza adedine dayalı bir yıllık şart, en az iki farklı disiplin amirinden toplam on iki veya daha fazla disiplin cezası alınmasını öngörmektedir. Bu nedenle yalnızca ceza sayısına dayanılarak değerlendirme yapılırken disiplin cezalarını veren amirlerin de incelenmesi gerekir. Ancak aynı amirden alınmış cezaların toplam puanı yirmiye ulaşıyorsa ceza puanına ilişkin bağımsız koşul ayrıca gündeme gelebilir.
Disiplin Puanı 19 Olan Jandarma Personeli Meslekten Çıkarılabilir mi?
Son bir yıllık dönemde toplam on dokuz disiplin ceza puanı bulunması, tek başına yirmi puana ilişkin sınırın gerçekleştiğini göstermez. Bununla birlikte aynı personelin son beş yıllık dönemde kırk puana ulaşmış olması veya kanunda düzenlenen ceza sayısına ilişkin alternatif koşullardan birinin gerçekleşmesi mümkündür. Ayrıca meslekten çıkarılmayı gerektiren başka bir disiplinsizlik fiilinin bulunup bulunmadığı, puan hesabından bağımsız olarak değerlendirilebilir.
Kesinleşmemiş Disiplin Cezası Puan Hesabına Katılabilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesi, hesaplamanın en son disiplin cezasının kesinleştiği tarih esas alınarak yapılmasını öngörmektedir. İdari yönden kesinleşmemiş bir cezanın nihai ceza gibi hesaba katılması hukuki sorun doğurabilir. Bununla birlikte idari kesinleşme ile disiplin cezasına karşı açılan davanın devam etmesi birbirinden farklıdır; somut cezanın hukuki durumunun ayrıca incelenmesi gerekir.
Mahkemede Disiplin Ceza Puanı Hesaplamasına İtiraz Edilebilir mi?
Disiplin ceza puanına dayalı meslekten çıkarma işleminin iptali istemiyle açılan davada hesaplamanın kanuna aykırı olduğu ileri sürülebilir. Yanlış puan çizelgesinin kullanılması, hesaplama döneminin hatalı belirlenmesi, aynı dosyadaki cezaların ayrı ayrı toplanması ve geçerli olmayan cezaların hesaba katılması bu kapsamda değerlendirilebilir. Ancak iddiaların somut belgelerle desteklenmesi ve hesaplama hatasının dava konusu işleme etkisinin ortaya konulması önemlidir.
Sonuç: Disiplin Ceza Puanı Hesabı Meslekten Çıkarma İşleminin Temelidir
Jandarma disiplin ceza puanı hesaplama işlemi, personelin geçmişte aldığı disiplin cezalarının basitçe toplanmasından çok daha kapsamlı bir hukuki değerlendirmeyi gerektirir. 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde düzenlenen bir yıllık yirmi puan ve beş yıllık kırk puan sınırları, disiplin cezalarının kesinleşme tarihleri ve kanuna ekli puan çizelgesi dikkate alınarak uygulanmalıdır. Aynı zamanda en az iki farklı disiplin amirinden belirli sayıda ceza alınmasına ilişkin alternatif koşullar da ayrıca değerlendirilmelidir.
Disiplin cezalarının türünün yanlış belirlenmesi, aynı dosyada bulunan cezaların mükerrer hesaplanması, ilgili dönem dışında kalan cezaların toplam puana dâhil edilmesi veya disiplin puanlarının personele bildirilmesine ilişkin hukuki güvencelerin göz ardı edilmesi, meslekten çıkarma işleminin hukuka uygunluğunu etkileyebilecek hususlardır. Bu sebeple personel hakkında disiplin ceza puanına dayalı işlem tesis edildiğinde, idarenin hazırladığı puan çizelgesi ile yetinilmemeli; puanı oluşturan bütün disiplin kararları ayrı ayrı incelenmelidir.
Özellikle jandarma uzman çavuş, jandarma astsubay ve jandarma subayların meslekten çıkarılmasıyla sonuçlanabilecek uyuşmazlıklarda, disiplin ceza puanlarının doğru hesaplanması kadar savunma hakkına riayet edilmesi, yetkili makamın doğru belirlenmesi ve işlemin hukuki dayanağının açıkça ortaya konulması da önemlidir. Meslekten çıkarma gibi ağır bir idari yaptırımın hukuka uygunluğu, yalnızca toplam puanın belirli bir sayıya ulaşması üzerinden değil, bu sonuca ulaşılmasını sağlayan işlemlerin kanuna uygunluğu üzerinden değerlendirilmelidir.
Bu nedenle disiplin ceza puanı sınırına yaklaştığını düşünen veya puanları gerekçe gösterilerek hakkında meslekten çıkarma süreci başlatılan jandarma personelinin, tebliğ edilen disiplin kararlarını ve bunlara ilişkin başvuru sürelerini dikkatle değerlendirmesi gerekir. Zira zamanında kullanılmayan bir itiraz veya dava hakkı, başlangıçta daha hafif nitelikte görülen bir disiplin cezasının ilerleyen süreçte mesleki geleceği etkileyen ağır bir sonuca dönüşmesine neden olabilir.