Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, astsubay ve subayların resmî üniforma ile bulundukları yerlerde sergiledikleri davranışlar, kolluk hizmetinin saygınlığı ve kurumsal disiplin bakımından belirli kurallara bağlanmıştır. Özellikle görev sırasında kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri işletmelerde bulunulması, jandarma personelinin yerine getirdiği görevin niteliği ve amirlerinden alınan izinler çerçevesinde değerlendirilmesi gereken konulardan biridir. Ancak üniformalı bir jandarma personelinin bu tür işletmelerde görülmesi, her durumda disiplin cezası verilmesini gerektiren bir davranış olarak kabul edilemez.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun kapsamında jandarma üniformayla kahvehanede oturmak fiili, görevli bulunulan sırada görev gereği veya amir izni olmaksızın gerçekleştirilmesi durumunda üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında düzenlenmiştir. Bununla birlikte kanuni düzenlemede yalnızca resmî kıyafetle kahvehaneye girmekten değil, belirli koşullar altında bu yerlerde oturmaktan söz edilmesi önemlidir. Dolayısıyla personelin işletmeye hangi amaçla girdiği, görev nedeniyle bulunup bulunmadığı, amirinin izninin olup olmadığı ve işletme içerisinde gerçekten nasıl bir davranış sergilediği disiplin soruşturmasının temel konularını oluşturmaktadır.
Jandarma personelinin asayiş devriyesi sırasında vatandaşlardan bilgi almak, ihbarı değerlendirmek, kimlik kontrolü yapmak veya kamu düzenine ilişkin bir olaya müdahale etmek amacıyla kahvehaneye girmesi, kişisel ihtiyacını karşılamak amacıyla aynı işletmede oturmasından farklıdır. Aynı şekilde görev sırasında amirinden izin alarak belirli bir süre dinlenen personel ile görev yerini izinsiz şekilde terk ederek uzun süre kahvehanede vakit geçiren personelin durumları da aynı hukuki değerlendirmeye tabi tutulmamalıdır.
Özellikle kırsal bölgelerde, köylerde ve küçük yerleşim merkezlerinde görev yapan jandarma personelinin devriye faaliyetleri sırasında kahvehane ve benzeri işletmelerde bulunması sık karşılaşılabilecek bir durumdur. Bu tür işletmeler bazen vatandaşlarla iletişim kurulması, bilgi alınması veya kolluk faaliyetlerinin yürütülmesi bakımından önemli yerlerdir. Bu nedenle jandarmanın görev sırasında kahvehanede bulunmasının hangi koşullarda hukuka uygun olduğu, disiplin cezasının belirlenmesi bakımından dikkatle incelenmelidir.
Bu makalede üniformalı jandarma personelinin kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri işletmelerde oturmasının disiplin hukuku bakımından sonuçları; görev gereği bulunma, amir izni, çay içme, dinlenme, işletme denetimi, kamera kayıtları, savunma hakkı ve disiplin cezasının iptali yönlerinden ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.
Jandarma Üniformayla Kahvehanede Oturmak Hangi Disiplin Cezasını Gerektirir?
7068 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin yedinci alt bendinde, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller arasında şu düzenlemeye yer verilmiştir:
“Görevli bulunduğu sırada görev gereği olmaksızın veya amirin izni olmadan resmi kıyafet ile kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri yerlerde oturmak.”
Kanun hükmü incelendiğinde disiplin yaptırımına bağlanan davranışın belirli unsurlara dayandığı anlaşılmaktadır. Öncelikle personelin görevli bulunduğu sırada hareket etmiş olması gerekir. Ayrıca olay sırasında resmî kıyafet kullanılması, kanunda sayılan veya bunlara benzer nitelikteki bir işletmede bulunulması ve söz konusu yerde oturma davranışının gerçekleşmesi önemlidir. Bunun yanında personelin işletmede görev gereği bulunup bulunmadığı ve amirinin bu konuda izin verip vermediği araştırılmalıdır.
Dolayısıyla bir jandarma personelinin üniformalı şekilde herhangi bir işletmeye girmiş olması, tek başına bu disiplinsizliğin gerçekleştiğini göstermez. Kanun hükmünün bütün unsurları birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin köy devriyesi sırasında vatandaşlardan gelen bir ihbarı araştırmak üzere kahvehaneye giren jandarma uzman çavuşun durumu ile görev sırasında şahsi nedenlerle aynı kahvehanede oturarak vakit geçiren personelin durumu birbirinden farklıdır.
İlk olayda kolluk hizmetinin gerektirdiği bir faaliyet söz konusu olabilirken, ikinci olayda görev gereği bulunma veya izin şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır.
Bu nedenle disiplin cezası verilirken yalnızca personelin kahvehanede bulunduğunun belirtilmesi yeterli olmayıp, bulunduğu yerin niteliği ve davranışının hukuki kapsamı açıkça ortaya konulmalıdır.
7068 Sayılı Kanun Jandarma Uzman Çavuş ve Astsubaylara Uygulanır mı?
7068 sayılı Kanun, Emniyet Genel Müdürlüğü yanında Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelini de kapsayan temel disiplin düzenlemelerinden biridir.
Kanunun 2’nci maddesi uyarınca Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan subaylar, astsubaylar, sözleşmeli subay ve astsubaylar, uzman jandarmalar, uzman erbaşlar, sözleşmeli erbaş ve erler ile kanunda belirtilen diğer personel statüleri ilgili disiplin hükümlerine tabidir.
Bu nedenle bir ilçe jandarma komutanlığında görev yapan uzman çavuşun veya jandarma asayiş timinde görevli astsubayın, resmî kıyafetle kahvehanede oturduğu gerekçesiyle disiplin soruşturmasına konu edilmesi mümkündür.
Ancak Jandarma Genel Komutanlığı emrine verilen yükümlü erbaş ve erlerin hukuki statüsü farklıdır. Bu personel hakkında 7068 sayılı Kanun’un kapsam hükmünde belirtildiği üzere 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu uygulanmaktadır.
Dolayısıyla profesyonel jandarma personeline ilişkin disiplin değerlendirmeleri ile askerlik yükümlülüğünü yerine getiren erbaş ve erlerin tabi olduğu hükümler birbirine karıştırılmamalıdır.
Ayrıca jandarma uzman erbaşların 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamındaki sözleşmeli statüleri, 7068 sayılı Kanun’un uygulanmasına engel değildir. Bununla birlikte disiplin cezasının sözleşme ve özlük işlemleri bakımından doğurabileceği sonuçlar ayrıca değerlendirilmesi gereken konulardır.
Jandarmanın Görev Sırasında Kahvehanede Oturması Neden Yasaklanmıştır?
Jandarma teşkilatının temel görevlerinden biri, kamu düzeninin ve güvenliğinin korunmasıdır. Bu görevin yerine getirilmesinde personelin yalnızca hukuka uygun hareket etmesi değil, aynı zamanda kolluk hizmetinin gerektirdiği dikkat, ciddiyet ve mesleki saygınlığı koruması da önem taşımaktadır.
Resmî üniforma, jandarma personelinin kamu gücünü temsil ettiğini gösteren bir unsurdur. Bu nedenle üniformalı personelin kamuya açık işletmelerde görevle ilgisi bulunmayan faaliyetlerle zaman geçirmesi, görev disiplininin korunması bakımından belirli sınırlamalara tabi tutulmuştur.
Jandarma Genel Komutanlığı Kıyafet Yönetmeliği’nde resmî kıyafetin kullanımıyla ilgili çeşitli kurallar bulunmaktadır. Yönetmelikte resmî üniformanın kurum ve meslek saygınlığıyla bağdaşacak şekilde kullanılması gerektiği vurgulanmıştır.
Bununla birlikte kanunun amacı, jandarma personelinin toplumla iletişimini bütünüyle engellemek veya kahvehane gibi işletmelere girmesini mutlak şekilde yasaklamak değildir.
Özellikle asayiş görevi sırasında vatandaşlarla iletişim kurulması, belirli kişilerin araştırılması, ihbarların değerlendirilmesi ve işletmelerde kolluk görevinin yerine getirilmesi gerekebilir.
Bu nedenle kanun koyucu, görev gereği bulunma ve amir izni gibi durumları dikkate alan bir düzenleme yapmıştır.
Disiplin hukukunda korunmak istenen değer, personelin görevini yerine getirmesi gereken zamanda resmî kıyafetle şahsi amaçlarla işletmelerde vakit geçirmesinin önlenmesidir. Ancak bu amaç, görev gereği yapılan her işletme ziyaretinin disiplinsizlik olarak değerlendirilmesini haklı kılmaz.
Jandarma Üniformayla Kahvehaneye Girebilir mi?
Jandarma personelinin resmî üniformayla kahvehaneye girmesi, tek başına 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde düzenlenen disiplinsizliğin gerçekleştiği anlamına gelmez.
Kanun hükmünde açıkça oturmak davranışından söz edilmektedir. Dolayısıyla yalnızca işletmeye giriş yapılması ile işletmede oturulması farklı olgulardır.
Örneğin devriye görevi sırasında kahvehaneye girerek işletme yetkilisine soru soran, vatandaşlardan bilgi alan veya bir ihbarı değerlendiren jandarma personelinin durumu, görevle bağlantısı bulunmayan bir nedenle kahvehanede oturan personelle aynı değildir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında personelin işletmenin kapısından içeri girdiğinin tespit edilmesiyle yetinilmemelidir.
İşletmeye hangi amaçla girildiği, içeride hangi işlemlerin yapıldığı, ne kadar süre kalındığı ve gerçekten oturma davranışının gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır.
Ayrıca görev sırasında işletmeye girişin amirin talimatına veya kolluk görevinin gereklerine dayanması hâlinde bu husus disiplin sorumluluğunun belirlenmesinde dikkate alınmalıdır.
Jandarma personelinin üniformalı olarak kahvehaneye girmesi ile görev gereği veya izin olmaksızın kahvehanede oturması, kanuni fiilin unsurları bakımından aynı değildir.
Bu ayrım, özellikle kamera görüntülerine veya kısa süreli denetim tutanaklarına dayanılarak açılan disiplin soruşturmalarında önem taşımaktadır.
Jandarmanın Kahvehanede Oturması ile İşletmede Bulunması Arasındaki Fark
Kanuni düzenlemede kullanılan oturmak ifadesi, disiplin cezasının hukuki nitelendirilmesinde belirleyici öneme sahiptir.
Bir jandarma personelinin kahvehaneye girerek ayakta görüşme yapması, işletmede denetim gerçekleştirmesi veya vatandaşlardan bilgi alması ile kahvehanede oturarak şahsi amaçlarla zaman geçirmesi aynı davranış değildir.
Özellikle kolluk faaliyetleri sırasında personelin vatandaşlarla görüşmek amacıyla kısa süreli olarak oturması da mümkündür. Bu durumda yalnızca fiziksel olarak oturulmuş olması, oturma davranışının görev dışı amaçla gerçekleştirildiğini kendiliğinden göstermez.
Örneğin köy kahvehanesinde kayıp bir şahıs hakkında bilgi almak amacıyla vatandaşlarla görüşen jandarma uzman çavuşun, görüşmeyi gerçekleştirmek için masaya oturması hâlinde söz konusu davranışın görev gereği olup olmadığı araştırılmalıdır.
Buna karşılık herhangi bir görev gereği bulunmadığı hâlde kahvehanede arkadaşlarıyla oturarak uzun süre sohbet eden personelin durumu farklıdır.
Burada önemli olan, oturma davranışının yalnızca fiziksel görünümü değil, hangi amaçla ve hangi görev koşulları içerisinde gerçekleştiğidir.
Kahvehanede Beş Dakika Oturmak Disiplin Cezası Gerektirir mi?
7068 sayılı Kanun’un incelenen hükmünde kahvehanede oturmanın disiplin cezasına konu edilebilmesi için belirli bir asgari süre öngörülmemiştir.
Bu nedenle yalnızca kısa süre oturulduğu gerekçesiyle fiilin her durumda oluşmayacağı söylenemez. Ancak oturmanın süresi, amacı ve koşulları, fiilin hukuki niteliği ile personelin kusurunun belirlenmesinde önem taşımaktadır.
Örneğin görev sırasında arkadaşlarıyla görüşmek amacıyla kahvehanede kısa süre oturan personelin davranışıyla, bir ihbar hakkında bilgi almak için vatandaşla görüşen personelin davranışı farklı şekilde değerlendirilmelidir.
Benzer şekilde kısa süreli oturmanın amirin iznine dayanması veya görev gereği gerçekleşmesi hâlinde, kanuni düzenlemenin uygulanma koşulları ayrıca incelenmelidir.
Dolayısıyla beş dakika, on dakika veya yarım saat gibi süreler üzerinden bütün olaylar için geçerli kesin bir sonuç çıkarmak doğru değildir.
Disiplin soruşturmasında oturmanın gerçek nedeni ve hukuki dayanağı araştırılmalıdır.
Jandarma Görev Gereği Kahvehanede Oturabilir mi?
Jandarma personelinin görev gereği kahvehanede bulunması, incelenen disiplin hükmü bakımından önemli bir ayrımdır.
Jandarma teşkilatı, özellikle kırsal bölgelerde kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacıyla geniş bir görev alanında faaliyet göstermektedir. Köylerde ve küçük yerleşim merkezlerinde kahvehaneler, vatandaşların bir araya geldiği ve kolluk görevlilerinin görev kapsamında iletişim kurabildiği yerler arasında bulunmaktadır.
Bu nedenle bir jandarma devriyesinin ihbar üzerine kahvehaneye gitmesi, kayıp şahıs araştırması yapması veya vatandaşlarla kolluk görevi kapsamında görüşmesi hukuken mümkün olabilir.
Örneğin bir köyde meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin bilgi toplamak amacıyla kahvehaneye giden jandarma personelinin, olay hakkında bilgi sahibi olduğunu belirten vatandaşla görüşmesi görev kapsamında değerlendirilebilir.
Benzer şekilde bir kişinin bulunması veya kamu güvenliğine ilişkin bir olayın aydınlatılması amacıyla kahvehane içerisinde bulunulması da görev gereğine dayanabilir.
Bu gibi durumlarda personelin görevle bağlantılı görüşme için oturmuş olması, yalnızca kamera görüntüsünde masada bulunduğunun görülmesi nedeniyle disiplinsizlik olarak nitelendirilmemelidir.
Ancak görev gereği işletmeye girilmiş olması, personelin daha sonra şahsi amaçlarla uzun süre işletmede kalmasını kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.
Görev faaliyetinin hangi anda tamamlandığı ve personelin sonraki davranışlarının görev kapsamında kalıp kalmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Jandarma Devriyesinin Kahvehanede Vatandaşlarla Görüşmesi
Jandarma devriyesi sırasında vatandaşlardan bilgi alınması, kolluk hizmetinin yürütülmesi bakımından önemlidir.
Özellikle belirli olaylar hakkında görgü bilgisine sahip kişilerin bulunduğu işletmelere gidilmesi veya vatandaşların kolluk personeline doğrudan başvurması mümkündür.
Böyle bir olayda personelin işletmede hangi nedenle bulunduğu, vatandaşlarla hangi konuda görüştüğü ve görüşmenin görev kayıtlarıyla bağlantısı araştırılmalıdır.
Örneğin devriye faaliyet raporunda belirli bir adreste vatandaşlardan bilgi alınacağının belirtilmesi veya olayla ilgili ihbar kaydının bulunması, işletmeye girişin görev gereğine dayandığının değerlendirilmesinde önemli olabilir.
Ancak her kahvehane ziyaretinin sonradan genel ifadelerle asayiş faaliyeti olarak açıklanması da yeterli görülmemelidir.
Görev gereği bulunduğu ileri sürülen işletme ziyaretinin olayın somut koşulları ve mevcut kayıtlarla desteklenmesi gerekir.
Jandarma Amir İzniyle Kahvehanede Oturabilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde amir iznine ilişkin açık bir düzenleme bulunmaktadır. Bu nedenle personelin kahvehane, kıraathane, lokal veya benzeri işletmede bulunmasına ilişkin yetkili amir izninin varlığı, disiplin sorumluluğunun belirlenmesinde önem taşımaktadır.
Ancak amir izninin bulunup bulunmadığı değerlendirilirken iznin kim tarafından, hangi tarihte, hangi kapsamda ve ne amaçla verildiği belirlenmelidir.
Örneğin devriye komutanının personeline belirli bir süre dinlenme izni verdiği veya ilgili işletmede görevle bağlantılı görüşme gerçekleştirilmesine onay verdiği bir durumda, bu izin disiplin soruşturmasında dikkate alınmalıdır.
Bununla birlikte personelin genel olarak dinlenme iznine sahip olması, bütün işletmelerde her türlü davranışta bulunabileceği anlamına gelmez.
Özellikle belirli bir görevlendirmeye veya süreye ilişkin verilen iznin kapsamının sonradan genişletilmesi hukuki uyuşmazlıklara neden olabilir.
Disiplin soruşturmasında amir izninin varlığı kadar, personelin bu iznin sınırları içerisinde hareket edip etmediği de araştırılmalıdır.
Amirin Sözlü İzni Yeterli midir?
Kanunun ilgili hükmünde amir izninin mutlaka yazılı olması gerektiğine ilişkin açık bir şart bulunmamaktadır.
Bu nedenle somut olayda usulüne uygun verilmiş sözlü izin de değerlendirmeye konu olabilir.
Ancak sözlü izinlerin ispatında güçlük yaşanması mümkündür. Özellikle personelin izin aldığını ileri sürdüğü, amirin ise böyle bir izin vermediğini belirttiği durumlarda olayın diğer delillerle araştırılması gerekir.
Örneğin devriye komutanının telsiz üzerinden veya telefonla belirli süre dinlenme izni verdiği ileri sürülüyorsa, görüşmenin varlığı, içeriği ve varsa ilgili kayıtlar incelenmelidir.
Personelin yalnızca amirine bilgi verdiğini belirtmesi ile amirinin açık veya somut olayda hukuken geçerli şekilde izin verdiğini ileri sürmesi farklıdır.
Bu nedenle iznin gerçekten verilip verilmediği ve hangi davranışları kapsadığı disiplin soruşturmasında açıklığa kavuşturulmalıdır.
Jandarma Görev Sırasında Kahvehanede Çay İçebilir mi?
Jandarma personelinin görev sırasında kahvehanede çay içmesi, özellikle kırsal devriyelerde ve küçük yerleşim merkezlerinde karşılaşılabilecek durumlardan biridir.
Ancak jandarmanın görev sırasında çay içmesi, tek başına 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde düzenlenen fiilin gerçekleştiği anlamına gelmez.
Öncelikle çayın nerede ve hangi koşullarda içildiği, personelin görev nedeniyle mi yoksa şahsi amaçla mı işletmede bulunduğu ve amirinin izninin olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Örneğin vatandaşlardan bilgi almak amacıyla kahvehanede bulunan bir jandarma astsubayının, görüşme sırasında kendisine ikram edilen çayı içmesi ile devriye faaliyetini bırakarak arkadaşlarıyla kahvehanede çay içen personelin davranışı aynı değildir.
İlk olayda görüşmenin görevle bağlantısı bulunabilirken, ikinci olayda görev gereği veya izin şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Ayrıca çay içilmesi sırasında personelin oturup oturmadığı da önemlidir. Kanunda yalnızca içecek tüketimi değil, belirli işletmelerde oturma davranışı yaptırıma bağlanmıştır.
Bununla birlikte içecek tüketiminin görevi aksatması veya başka bir hizmet yükümlülüğünün ihlaline neden olması hâlinde, farklı disiplin hükümleri de gündeme gelebilir.
Dolayısıyla çay içmenin kendisiyle kahvehanede izinsiz oturma fiilinin birbirine karıştırılmaması gerekir.
Jandarma Personeli Görev Sırasında Dinlenmek İçin Kahvehaneye Girebilir mi?
Jandarma personelinin görev sırasında dinlenme ihtiyacı duyması, özellikle uzun süreli devriye faaliyetlerinde, sıcak veya soğuk hava koşullarında ve fiziksel açıdan yorucu görevlerde ortaya çıkabilmektedir.
Ancak dinlenme ihtiyacının bulunması, personelin herhangi bir işletmede kendiliğinden oturma yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez.
Görev sırasında dinlenme sürelerinin nasıl kullanılacağı, personelin görev yaptığı birimdeki hizmet düzeni ve yetkili amirlerin talimatları çerçevesinde belirlenmelidir.
Örneğin uzun süreli devriye görevi yapan jandarma personelinin yetkili amir tarafından belirlenen süre içerisinde dinlenmesine izin verilmişse, dinlenmenin nerede ve hangi koşullarda yapılabileceği değerlendirilmelidir.
Buna karşılık personelin görevini sürdürmesi gereken sırada kendi kararıyla devriye faaliyetini keserek kahvehanede oturması, görev gereği veya izin bulunmadığı takdirde disiplin sorumluluğuna neden olabilir.
Burada dinlenmenin objektif ihtiyaçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı kadar, personelin davranışının ilgili hizmet düzenine uygun olup olmadığı da önemlidir.
Aşırı Sıcak veya Soğuk Hava Şartlarında Kahvehaneye Girmek
Jandarma personelinin olumsuz hava koşulları nedeniyle geçici olarak kapalı bir alana girmesi, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Örneğin aşırı sıcak nedeniyle sağlık sorunu yaşadığını belirten veya şiddetli yağış sırasında görevine ilişkin güvenli bir ortam arayan personelin durumu, sırf kişisel eğlence amacıyla kahvehanede bulunan personelden farklıdır.
Ancak hava koşullarının olumsuz olması, her durumda mevzuat veya görev talimatlarına aykırı davranma hakkı vermez.
Personelin sağlık durumunu, mevcut tehlikeyi, alternatif imkânları ve amirine bildirimde bulunma olanağını birlikte değerlendirmek gerekir.
Özellikle ani gelişen sağlık sorunlarının bulunduğu durumlarda disiplin sorumluluğu belirlenirken zorunluluk ve kusur unsurları önem taşımaktadır.
Jandarma Üniformayla Kafede veya Restoranda Oturabilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri yerler sayılmıştır. Bu nedenle her kafe, restoran veya lokantanın doğrudan aynı hukuki kapsamda bulunduğunun kabul edilmesi doğru değildir.
Kanun metninde kullanılan benzeri yerler ifadesinin yorumlanmasında, sayılan işletmelerin özellikleri ve somut işletmenin fiilî kullanım amacı dikkate alınmalıdır.
Örneğin yemek hizmeti sunan bir lokanta ile temel olarak oturma, sosyalleşme ve oyun faaliyetleri yürütülen bir kahvehanenin aynı özellikleri taşıdığı her durumda söylenemez.
Bununla birlikte işletmenin yalnızca kafe veya restoran adı altında faaliyet göstermesi, fiilen kahvehane veya lokal niteliğinde olabileceği ihtimalini bütünüyle ortadan kaldırmaz.
Disiplin soruşturmasında işletmenin tabelasında yazan isimden ziyade, faaliyetinin niteliği, kullanım amacı ve kanunda belirtilen yerlerle benzerliği araştırılmalıdır.
Ayrıca personelin söz konusu işletmede görev gereği veya amir izniyle bulunup bulunmadığı da ayrı bir değerlendirme konusudur.
Kahvehane, kıraathane, lokal ve kulüp kavramlarının kapsamı belirlenirken disiplin hukukunda kanunilik ve hukuki belirlilik ilkelerinin gözetilmesi gerekir. Kanunda açıkça düzenlenmeyen bir davranışın, benzerlik kavramı sınırsız biçimde genişletilerek cezalandırılması hukuken tartışmalı sonuçlar doğurabilir.
Jandarma Personelinin Lokantada Yemek Yemesi Disiplin Suçu mudur?
Jandarma personelinin görev sırasında lokantada yemek yemesi, tek başına kahvehanede oturma fiiliyle aynı değildir.
Personelin yemek ihtiyacını hangi koşullarda karşıladığı, görev sırasında yemek için izinli olup olmadığı ve hizmetin aksayıp aksamadığı somut olayda değerlendirilmelidir.
Örneğin devriye personelinin yetkili amirin bilgisi ve onayı doğrultusunda yemek molası kullanması ile görevi izinsiz şekilde bırakarak uzun süre işletmede vakit geçirmesi farklı davranışlardır.
Bu nedenle yalnızca üniformalı olarak lokantada görüntülenmiş olmak, doğrudan 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinin uygulanmasını haklı kılmaz.
Ancak personelin yemek molası sırasında başka görev talimatlarına aykırı davranması hâlinde, ilgili diğer disiplin hükümleri de değerlendirilebilir.
Jandarma Personelinin Resmî Kıyafetle Lokalde Oturması
7068 sayılı Kanun’un ilgili hükmünde lokaller de açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle resmî kıyafetli personelin görev sırasında lokalde bulunması, somut olayın özelliklerine göre disiplin sorumluluğunu gündeme getirebilir.
Ancak lokal kavramının kanunda sayılmış olması, personelin bu tür bir işletmeye hangi nedenle girdiğinin araştırılması gereğini ortadan kaldırmaz.
Örneğin görev gereği bir olayın araştırılması veya ilgili kişiye ulaşılması amacıyla lokale girilmesi, sırf dinlenme veya sosyalleşme amacıyla oturulmasından farklıdır.
Ayrıca personelin belirli bir lokale girişine genel olarak izin verilmesi ile görev sırasında resmî kıyafetle burada oturmasına izin verilmesi aynı hukuki durumu ifade etmeyebilir.
Bu ayrım özellikle personelin kullanımına açık sosyal tesisler ve belirli kurumsal lokaller bakımından önemlidir.
Disiplin soruşturmasında işletmenin niteliği, personelin görev durumu ve mevcut izinlerin kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.
Jandarmanın Kahvehanede Oturması ile Oyun Oynaması Arasındaki Fark
7068 sayılı Kanun’da kahvehane ve benzeri işletmelerde oturmak ile bu tür yerlerde oyun oynamak ayrı disiplin hükümleri kapsamında düzenlenmiştir.
Kanunun 8/3-a-7 maddesi, görevli bulunulan sırada görev gereği veya amir izni olmaksızın resmî kıyafetle kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri yerlerde oturmayı üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasına bağlamaktadır.
Buna karşılık 8/3-b-4 maddesinde, izinli olunan zamanlarda resmî kıyafetle veya izinli olunmayan zamanlarda görevli olmaksızın resmî ya da sivil kıyafetle, personelin girmesine veya oturup eğlenmesine izin verilen yerler dışındaki kahvehane, lokal, kulüp ve benzeri yerlerde oyun oynamak, dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren ayrı bir fiil olarak düzenlenmiştir.
Bu nedenle iki disiplinsizliğin unsurları birbirinden farklıdır.
İlkinde görevli bulunma, resmî kıyafet ve oturma davranışı ön plana çıkmaktadır. İkincisinde ise oyun oynama, personelin izin veya görev durumu, kıyafet koşulları ve işletmenin niteliği önem taşımaktadır.
Örneğin görev sırasında üniformalı olarak kahvehanede oturan ancak herhangi bir oyun oynamayan personelin davranışı ile izinli olduğu sırada resmî kıyafetle kahvehanede oyun oynayan personelin davranışı aynı hükme göre değerlendirilemez.
Ayrıca oyun oynama fiilinin söz konusu olması, her durumda kumar veya bahis oynandığı anlamına gelmez. Kumar, bahis ve şans oyunlarına ilişkin disiplin hükümleri ayrı kanuni unsurlar içermektedir.
Dolayısıyla disiplin soruşturmasında personelin yalnızca kahvehanede oturduğu mu, oyun oynadığı mı yoksa daha farklı bir davranışta mı bulunduğu açık şekilde belirlenmelidir.
Resmî Kıyafetle Kahvehanede Oturmak ile Kumar Oynamak Aynı Şey midir?
Jandarma personelinin resmî kıyafetle kahvehanede oturması, kumar oynama fiiliyle aynı değildir.
7068 sayılı Kanun’da kumar ve bahisle bağlantılı davranışlar ayrıca düzenlenmiş olup her bir fiilin kendine özgü unsurları bulunmaktadır.
Örneğin personelin kahvehanede bir masada oturarak çay içmesi, tek başına kumar oynadığını göstermez. Benzer şekilde masa üzerinde iskambil kâğıtlarının bulunması da ilgili personelin mutlaka oyuna katıldığının kesin delili sayılamaz.
Disiplin soruşturmasında oynandığı ileri sürülen oyunun niteliği, personelin oyuna katılıp katılmadığı ve olayın hangi kanun hükmüne karşılık geldiği araştırılmalıdır.
Özellikle basit bir kahvehane ziyareti nedeniyle ağır bir kumar veya bahis disiplinsizliği isnat edilmesi hâlinde, fiilin kanuni unsurları ile elde edilen deliller arasındaki bağlantı açıkça ortaya konulmalıdır.
Jandarmanın Üniformayla Kahvehanede Oturması Kılık Kıyafet İhlali midir?
Jandarma personelinin resmî kıyafetle belirli işletmelerde bulunması, genel olarak üniformanın kullanımına ilişkin düzenlemelerle bağlantılı görünmekle birlikte, 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesi bu davranışı özel olarak disiplin yaptırımına bağlamıştır.
Buna karşılık kılık ve kıyafet kurallarına uymamak, aynı Kanun’un 8/3-a-18 maddesinde ayrı bir disiplinsizlik olarak düzenlenmiştir.
Bu nedenle jandarma personelinin üniformasını yanlış giymesi, belirlenen kıyafet unsurlarını kullanmaması veya resmî kıyafetle kahvehanede oturması aynı davranışlar değildir.
Örneğin üniformanın şekline ilişkin kuralların ihlal edilmesi ile üniforma uygun şekilde giyilmiş olmasına rağmen personelin görev sırasında izinsiz biçimde kahvehanede oturması farklı hukuki değerlendirmelere konu olabilir.
Disiplin amirinin, özel olarak düzenlenmiş fiilin unsurlarını değerlendirmeden genel kıyafet hükmünü uygulaması hukuki nitelendirme bakımından tartışma yaratabilir.
Ayrıca 7068 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi uyarınca aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası verilemez. Tek bir davranışın birden fazla disiplinsizlik oluşturması hâlinde ağır olan disiplin cezasının uygulanmasına ilişkin hüküm dikkate alınmalıdır.
Görevli Jandarmanın Sivil Kıyafetle Kahvehanede Oturması
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde açıkça resmî kıyafet ifadesi kullanılmıştır. Bu nedenle görev sırasında sivil kıyafetli olarak bir işletmede bulunmanın aynı hüküm kapsamında değerlendirilmesi, kanunilik ilkesi bakımından ayrıca incelenmelidir.
Örneğin görevin niteliği gereği sivil kıyafetle çalışan bir jandarma personelinin kahvehaneye gitmesi hâlinde, incelenen özel hükümde yer alan resmî kıyafet unsurunun bulunup bulunmadığı önem taşır.
Bununla birlikte sivil kıyafetle görev yapan personelin görev sırasında şahsi faaliyetlerle uğraşması veya görevi savsaklaması, başka disiplin hükümleri kapsamında değerlendirilebilir.
Dolayısıyla resmî kıyafet unsurunun bulunmaması, personelin görevle ilgili bütün yükümlülüklerinin ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Ancak fiilin hangi disiplin hükmüne karşılık geldiği belirlenirken, kanunda açıkça düzenlenmiş unsurların varsayımla tamamlanmaması gerekir.
Jandarmanın Kahvehanede Oturması ile Görevi Savsaklaması Arasındaki Fark
Görev sırasında kahvehanede oturma fiili ile görevi savsaklama fiili arasında bağlantı bulunabilir. Ancak bu iki disiplinsizlik aynı hukuki unsurlardan oluşmamaktadır.
Görevi savsaklamak, personelin kendisine verilmiş görevi gereği gibi yerine getirmemesi veya görevini ihmal etmesiyle bağlantılıdır.
Buna karşılık resmî kıyafetle kahvehanede oturmak fiilinde, görevli bulunulan sırada kanunda belirtilen işletmelerde görev gereği veya amir izni olmaksızın oturulması ön plana çıkmaktadır.
Örneğin bir devriyenin görev güzergâhını terk ederek uzun süre kahvehanede bulunması, hem özel oturma hükmü hem de görevin yürütülmesine ilişkin başka yükümlülükler bakımından değerlendirilebilir.
Ancak aynı fiil nedeniyle mükerrer disiplin yaptırımı uygulanmaması gerekir.
İdarenin, olayda birbirinden bağımsız farklı davranışların bulunup bulunmadığını belirlemesi ve her bir davranışın kanuni unsurlarını ayrı şekilde değerlendirmesi önem taşımaktadır.
Jandarmanın Resmî Kıyafetle Kahvehanede Oturması Nasıl İspatlanır?
Jandarma personeli hakkında görev sırasında kahvehanede oturma nedeniyle disiplin soruşturması yürütülüyorsa, isnat edilen fiilin somut ve hukuken geçerli delillerle ortaya konulması gerekir.
Bu tür soruşturmalarda işletmeye ait kamera görüntüleri, görev çizelgeleri, devriye kayıtları, tutanaklar, tanık beyanları ve personelin açıklamaları önem taşıyabilir.
Ancak bir görüntüde personelin kahvehanede bulunduğunun görülmesi, kanuni fiilin bütün unsurlarının gerçekleştiğini kendiliğinden kanıtlamaz.
Öncelikle personelin olay sırasında görevli olup olmadığı belirlenmelidir. Ardından kıyafet durumu, işletmenin niteliği ve personelin gerçekten oturup oturmadığı araştırılmalıdır.
Bunun yanında görev gereği bulunma veya amir izni gibi hususlar da değerlendirilmelidir.
Örneğin bir jandarma uzman çavuşun kahvehanede oturduğunu gösteren görüntüler mevcutsa, personelin bu sırada vatandaşlardan bilgi alıp almadığı veya amirinden izinli olup olmadığı araştırılmalıdır.
İdarenin yalnızca personel aleyhine olan görüntüleri esas alması ve görevle bağlantıyı ortaya koyan belgeleri değerlendirmemesi, soruşturmanın eksik yürütülmesine neden olabilir.
Kahvehane Kamera Kayıtları Disiplin Soruşturmasında Delil Olabilir mi?
Kamera kayıtları, hukuka uygun şekilde elde edilmeleri ve doğruluklarının belirlenmesi hâlinde disiplin soruşturmasında delil olarak kullanılabilir.
Ancak görüntünün hangi tarihte kaydedildiği, ne kadar süreyi kapsadığı ve olayın tamamını gösterip göstermediği önemlidir.
Örneğin yalnızca birkaç saniyelik bir görüntünün bulunması, personelin işletmede hangi amaçla bulunduğunun anlaşılması bakımından yetersiz kalabilir.
Görüntüde personelin bir masada oturduğunun görülmesi hâlinde, görüşmenin görev gereği yapılıp yapılmadığı diğer kayıtlarla araştırılmalıdır.
Ayrıca görüntülerin kesilmiş, değiştirilmiş veya bağlamından koparılmış olduğuna ilişkin ciddi iddialar bulunması durumunda gerekli teknik incelemelerin yapılması önem taşır.
Disiplin soruşturmasında kamera kaydı, diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.
Kahvehane Sahibinin Beyanı Tek Başına Yeterli midir?
İşletme sahibinin veya çalışanlarının beyanları, olayın aydınlatılmasında değerlendirilebilecek deliller arasındadır.
Ancak bu beyanların içeriği, olayın hangi bölümünü kapsadığı ve diğer delillerle desteklenip desteklenmediği önemlidir.
Örneğin işletme sahibinin jandarma personelinin kahvehaneye geldiğini belirtmesi, işletmeye girişin gerçekleştiğini ortaya koyabilir. Ancak personelin hangi amaçla geldiğini veya amirinden izin alıp almadığını her durumda kanıtlamaz.
Benzer şekilde işletme sahibinin personelin vatandaşlarla görüştüğünü belirtmesi, olayın görevle bağlantısının değerlendirilmesinde önemli olabilir.
İdarenin tanık beyanları arasında çelişki bulunması hâlinde bunları gidermesi ve hangi anlatımı neden esas aldığını açıklaması gerekir.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Tutanağı Nasıl Değerlendirilir?
Jandarma personeli hakkında kahvehanede oturma iddiasıyla düzenlenen tutanak, disiplin soruşturmasının önemli belgelerinden biri olabilir.
Ancak tutanağın hukuki değeri, hangi somut olayların tespit edildiğine bağlıdır.
Örneğin tutanakta yalnızca personelin göreve aykırı şekilde kahvehanede bulunduğunun belirtilmesi, hangi davranışın gerçekleştirildiğini yeterince açıklamayabilir.
Tutanakta personelin olay sırasında görevli olduğu, resmî kıyafet kullandığı, hangi işletmede bulunduğu ve oturma davranışının nasıl tespit edildiği açıklanmalıdır.
Bunun yanında tutanağı düzenleyen kişilerin olayı doğrudan görüp görmediği veya başkalarından duydukları bilgileri mi aktardığı önemlidir.
Özellikle tutanakta görev gereği bulunma veya izin durumuna ilişkin herhangi bir araştırmanın yer almaması, olayın bütün koşullarının değerlendirilmediği iddiasını gündeme getirebilir.
Disiplin cezasına esas alınan tutanağın diğer belgelerle çelişmesi hâlinde, bu çelişkiler giderilmeden ceza verilmesi hukuka uygunluk bakımından tartışmalıdır.
Jandarma Personelinin Kahvehanede Oturma Disiplin Savunması Nasıl Hazırlanmalıdır?
Jandarma uzman çavuş veya astsubay hakkında görev sırasında resmî kıyafetle kahvehanede oturduğu gerekçesiyle disiplin soruşturması yürütülüyorsa, hazırlanacak savunmanın kanuni fiilin bütün unsurlarını dikkate alması gerekir.
Savunmada öncelikle olayın gerçekleştiği tarih ve saat ile personelin bu sıradaki görev durumu açıklanmalıdır.
Ardından işletmeye hangi nedenle gidildiği, personelin gerçekten oturup oturmadığı ve oturmuşsa bunun görev gereği veya amir izni kapsamında gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.
Örneğin personelin asayiş devriyesi sırasında vatandaşlardan bilgi almak amacıyla işletmede bulunduğu ileri sürülüyorsa, söz konusu faaliyetin hangi görev kapsamında gerçekleştirildiği belirtilmelidir.
Görev çizelgeleri, devriye kayıtları, ihbar belgeleri, olay tutanakları ve varsa amirden alınan izinlere ilişkin kayıtlar savunmada kullanılabilir.
Personelin işletmede oturmadığı, yalnızca ayakta görüşme yaptığı veya kısa süreli görev faaliyeti gerçekleştirdiği iddiası varsa, bu hususlar kamera görüntüleri ve tanık beyanlarıyla desteklenebilir.
Ayrıca işletmenin kanunda belirtilen kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp veya benzeri yerlerden olup olmadığı da tartışma konusu yapılabilir.
Savunmanın yalnızca personelin daha önce disiplin cezası almadığına veya uzun yıllar görev yaptığına ilişkin açıklamalara dayandırılması yeterli olmayabilir.
Öncelikle kanuni fiilin oluşup oluşmadığı, ardından kusurun bulunup bulunmadığı ve son olarak cezanın ölçülülüğü değerlendirilmelidir.
Disiplin Savunmasında Görev Gereği Bulunma Nasıl İspatlanır?
Personelin işletmede görev gereği bulunduğunu ileri sürmesi hâlinde, bu iddianın ilgili görevlendirmeler ve olay kayıtlarıyla bağlantısı kurulmalıdır.
Örneğin devriye sırasında belirli bir kişiden bilgi alınması amacıyla kahvehaneye gidilmişse, personelin görevlendirme kaydı ve olayla bağlantılı diğer belgeler önem taşıyabilir.
Bununla birlikte kolluk faaliyetlerinin tamamının önceden ayrıntılı yazılı emirlerle belirlenmesi her zaman mümkün değildir.
Ani gelişen bir olay nedeniyle işletmeye girilmesi veya vatandaşın doğrudan kolluk personeline başvurması gibi durumlarda, olayın gerçekleşme şekli diğer delillerle ortaya konulabilir.
Savunmada personelin işletmeye giriş nedeninin ve burada gerçekleştirdiği faaliyetlerin açık, tutarlı ve somut biçimde açıklanması önemlidir.
Jandarma Disiplin Savunması İçin Kaç Gün Süre Verilir?
7068 sayılı Kanun’un 31’inci maddesine göre disiplin amirleri veya disiplin kurulları tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.
Savunma için personele verilen süre yedi günden az olamaz.
Bu nedenle kahvehanede oturma iddiasıyla hakkında soruşturma yürütülen jandarma personelinin, isnat edilen fiili ve delilleri öğrenerek savunmasını hazırlayabilmesi gerekir.
Savunma isteme yazısında yalnızca kanun hükmünün tekrar edilmesi, olayın hangi davranış nedeniyle disiplin cezasına konu edildiğinin anlaşılmasını güçleştirebilir.
Özellikle işletmenin adı, olayın tarihi, personelin görev durumu ve isnat edilen davranış yeterli açıklıkta belirtilmelidir.
Personelin kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkı bulunmaktadır.
Bu nedenle varsa kamera görüntülerinin, tutanakların ve görev kayıtlarının incelenmesi, etkili savunma yapılabilmesi bakımından önem taşımaktadır.
Jandarma Kahvehanede Oturma Cezasında Kusur Unsuru
7068 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde disiplinsizliğin kasten veya taksirle oluşabileceği düzenlenmiştir.
Ancak her disiplin cezasında olduğu gibi, personelin davranışına yüklenebilir bir kusur bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Örneğin görev gereği kahvehanede bulunduğu ve bu sırada vatandaşlarla kolluk faaliyeti kapsamında görüşme yaptığı belirlenen personelin durumu ile görevini izinsiz bırakarak işletmede şahsi amaçlarla oturan personelin durumu aynı değildir.
Benzer şekilde amirinden aldığı iznin kapsamı hakkında makul bir yanılgıya düşen personelin durumu, izin bulunmadığını bildiği hâlde kişisel nedenlerle kahvehanede oturan personelden farklı değerlendirilebilir.
Ancak personelin izin bulunduğunu düşünmesi de her durumda kusuru ortadan kaldırmaz. İznin içeriği, bildirilme şekli ve personelin hangi koşullarda hareket ettiği araştırılmalıdır.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında yalnızca davranışın gerçekleştiği değil, personelin ilgili davranışı hangi bilgi ve koşullar altında gerçekleştirdiği de ortaya konulmalıdır.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Cezası Kaç Günlüktür?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesi uyarınca görevli bulunulan sırada görev gereği veya amir izni olmaksızın resmî kıyafetle kahvehane ve benzeri yerlerde oturmak, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirmektedir.
Ancak her olayda mutlaka üç günlük aylıktan kesme cezası uygulanması zorunlu değildir.
Kanunun 6’ncı maddesinde disiplin cezası vermeye yetkili makamların takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli şekilde kullanmaları gerektiği düzenlenmiştir.
Fiilin işleniş biçimi, gerçekleştiği zaman ve yer, hizmet üzerindeki olumsuz etkisi, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığı, personelin kusur derecesi ve önceki disiplin durumu cezanın belirlenmesinde dikkate alınmalıdır.
Örneğin kısa süreli ve hizmet üzerinde sınırlı etkisi bulunan bir davranış ile görev süresinin önemli bölümünün şahsi faaliyetlere ayrılması aynı ağırlıkta değerlendirilmeyebilir.
Bununla birlikte cezanın hafif miktarda belirlenmesi de kanuni fiilin gerçekleştiğinin ispatlanması gereğini ortadan kaldırmaz.
Disiplin amiri, neden belirli gün sayısında aylıktan kesme cezası uygulanmasını uygun gördüğünü somut olayın özelliklerine göre gerekçelendirmelidir.
Bir Derece Hafif Disiplin Cezası Uygulanabilir mi?
7068 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel hakkında, kanuni şartların bulunması hâlinde bir derece hafif disiplin cezası uygulanabilir.
Ancak bu imkân, her personel bakımından otomatik olarak hafif ceza verilmesini gerektirmez.
Örneğin uzun yıllar olumlu hizmet geçmişi bulunan ve disiplin yönünden lehine hususlar taşıyan bir jandarma astsubayının dosyasında, bir derece hafif ceza uygulanması talebi değerlendirilebilir.
Bununla birlikte bir günlük veya üç günlük aylıktan kesme cezasının belirlenmesi ile bir derece hafif disiplin cezası uygulanması aynı değildir.
Kanunun 7’nci maddesinde aylıktan kesme cezasının alt ve üst kademelerinin ağır veya hafif ceza sayılmayacağı açıkça düzenlenmiştir.
Bu nedenle bir derece hafif ceza talebi, yalnızca aylıktan kesme cezasının gün sayısının azaltılması şeklinde yorumlanmamalıdır.
Jandarma Aylıktan Kesme Cezasında Maaştan Ne Kadar Kesilir?
7068 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre aylıktan kesme cezası, zam ve tazminatlar hariç brüt aylık üzerinden hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla personelin banka hesabına yatırılan net maaşının doğrudan esas alınması doğru değildir.
Örneğin kesintiye esas brüt aylığın 60.000 TL olduğu varsayımsal durumda, otuz günlük hesaplama üzerinden bir günlük kesinti karşılığı 2.000 TL, iki günlük karşılık 4.000 TL ve üç günlük karşılık 6.000 TL olacaktır.
Bu tutarlar yalnızca hesaplama yöntemini göstermek amacıyla verilmiştir. Gerçek kesinti miktarı, personelin kesintiye esas aylık unsurları ve ilgili tahakkuk kayıtları dikkate alınarak belirlenmelidir.
Kanunun 33’üncü maddesine göre aylıktan kesme cezası kesinleşmesini takip eden aybaşında uygulanmaktadır.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Cezasında Zamanaşımı
7068 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde disiplin soruşturmasına başlama ve ceza verme yetkisine ilişkin zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller bakımından, disiplinsizliğin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanmaması hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Bunun yanında fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmemesi durumunda da zamanaşımı gündeme gelir.
Ancak kanunda mahkeme tarafından belirli nedenlerle iptal edilen disiplin cezalarının yeniden değerlendirilmesine ilişkin özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Bu nedenle zamanaşımı hesabında olayın gerçekleştiği tarih, disiplin amirinin durumu öğrendiği tarih, soruşturmanın başlatıldığı tarih ve disiplin cezasının verildiği tarih birlikte incelenmelidir.
Örneğin personelin kahvehanede oturduğu olayın kamera görüntülerinin haftalar sonra incelenmesiyle öğrenildiği durumlarda, fiilin gerçekleştiği tarih ile öğrenme tarihinin farklı olabileceği dikkate alınmalıdır.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
7068 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi uyarınca disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğinden itibaren on gün içerisinde yazılı itirazda bulunulabilir.
İtiraz kural olarak bir üst disiplin amirine yapılır. Ancak vali, Jandarma Genel Komutanı veya kaymakam tarafından doğrudan verilen cezalar bakımından kanunda belirlenen özel itiraz mercileri dikkate alınmalıdır.
İtiraz dilekçesinde öncelikle isnat edilen fiilin neden gerçekleşmediği veya hangi nedenle yanlış hukuki nitelendirildiği açıklanmalıdır.
Örneğin personelin yalnızca kahvehaneye girdiği ancak oturmadığı, işletmede görev gereği bulunduğu veya amirinin izninin bulunduğu yönündeki iddialar somut delillerle ortaya konulabilir.
Bunun yanında kamera kayıtlarının eksik değerlendirilmesi, işletmenin niteliğinin araştırılmaması veya personelin olay sırasında görevli olmadığının dikkate alınmaması gibi hususlar da ileri sürülebilir.
Kanuna göre itiraz üzerine önceki cezadan daha ağır bir disiplin cezası verilemez.
İtirazın reddedilmesi veya cezanın kesinleşmesi hâlinde, ilgili idari işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Cezası İptal Davası
Jandarma personeline 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesi uyarınca verilen aylıktan kesme cezasının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, kesinleşen disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
İptal davasında disiplin işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka uygunluğu değerlendirilmektedir.
Bu tür uyuşmazlıklarda işlemin sebep unsuru özellikle önemlidir. Çünkü disiplin cezasına dayanak yapılan fiilin bütün unsurlarının gerçekleştiğinin ortaya konulması gerekir.
Örneğin personelin kahvehanede bulunduğu kabul edilmekle birlikte görev gereği orada bulunduğuna ilişkin belgelerin değerlendirilmemesi, işlemin sebep unsuru bakımından tartışma yaratabilir.
Benzer şekilde yalnızca işletmeye girildiğinin ispatlandığı ancak oturma davranışının gerçekleştiğinin belirlenemediği durumda, kanuni fiilin unsurlarının oluşmadığı ileri sürülebilir.
Personelin amirinden izin aldığı yönündeki savunmasının araştırılmaması, olayın görev sırasında gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmemesi veya işletmenin niteliğinin yanlış değerlendirilmesi de iptal davasında önem taşıyabilir.
Savunma hakkının ihlal edilmesi, yetkisiz makam tarafından disiplin cezası verilmesi veya ceza miktarının gerekçesiz ve ölçüsüz biçimde belirlenmesi ayrıca değerlendirilebilecek hukuka aykırılık nedenlerindendir.
Disiplin Cezasının İptali İçin Dava Açma Süresi Kaç Gündür?
7068 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinde dava açma süresinin kesinleşen disiplin cezasının personele tebliğinden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel bir düzenleme bulunmadıkça 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca altmış gündür.
Ancak disiplin cezasının hangi makam tarafından verildiği, idari itiraz yapılıp yapılmadığı ve cezanın hangi tarihte kesinleştiği somut olay bakımından önemlidir.
Bu nedenle disiplin cezasının tebliğ tarihi ile varsa itirazın sonuçlandırıldığı ve kesinleşen işlemin personele bildirildiği tarih doğru şekilde belirlenmelidir.
Jandarma Uzman Çavuşun Kahvehanede Oturması Sözleşme Feshine Neden Olur mu?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde incelenen fiil için doğrudan meslekten çıkarma değil, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası öngörülmüştür.
Dolayısıyla jandarma uzman çavuşun görev sırasında resmî kıyafetle kahvehanede oturduğu gerekçesiyle aylıktan kesme cezası alması, tek başına sözleşmesinin mutlaka feshedileceği anlamına gelmez.
Ancak uzman erbaşların 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamındaki sözleşmeli statülerine ilişkin özel düzenlemeler ve disiplin ceza puanlarından kaynaklanabilecek diğer sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.
7068 sayılı Kanun’un jandarma ve sahil güvenlik personeline ilişkin disiplin ceza puanı çizelgesinde aylıktan kesme cezasına üç disiplin ceza puanı karşılık gelmektedir.
Bu nedenle verilen disiplin cezasının personelin hizmet geçmişinde yer alması, sonraki bazı personel işlemleri bakımından önem taşıyabilir.
Bununla birlikte sözleşmenin feshi veya yenilenmemesi işleminin hukuka uygunluğu, söz konusu işlemin kendi hukuki dayanakları ve somut gerekçeleri çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.
Jandarmanın Kahvehanede Oturmasına İlişkin Örnek Olaylar
Örnek Olay: Asayiş Devriyesinin Kahvehanede Çay İçmesi
Bir ilçe jandarma komutanlığına bağlı asayiş devriyesinde görev yapan uzman çavuş ve astsubay, köy devriyesi sırasında kahvehaneye girmiş ve vatandaşlarla görüşürken çay içmiştir.
Daha sonra işletmede oturduklarını gösteren kamera görüntüleri nedeniyle haklarında disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Personel, kahvehaneye vatandaşlardan bilgi almak amacıyla girdiklerini ve görüşmenin görev kapsamında gerçekleştiğini savunmaktadır.
Bu olayda devriye görev emri, varsa olay kayıtları ve vatandaşlarla gerçekleştirilen görüşmenin niteliği araştırılmalıdır.
Personelin görev gereği işletmede bulunduğu ortaya konulabiliyorsa, yalnızca çay içmesi veya masada oturması nedeniyle disiplinsizlik sonucuna ulaşılması hukuken tartışmalı olabilir.
Örnek Olay: Amirinden İzin Alan Jandarma Uzman Çavuş
Bir jandarma uzman çavuş, uzun süreli devriye görevi sırasında kısa süre dinlenmek için amirine başvurmuş ve kendisine belirli süre izin verildiğini ileri sürmüştür.
Personel, bu izin kapsamında kahvehanede oturmuştur. Ancak daha sonra amir izni bulunmadığı gerekçesiyle disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Bu olayda iznin gerçekten verilip verilmediği, kapsamı ve personelin hangi süre içerisinde işletmede bulunduğu araştırılmalıdır.
Telefon görüşmeleri, varsa mesajlar ve diğer personelin açıklamaları olayın aydınlatılmasında önem taşıyabilir.
Örnek Olay: Kahvehaneye Giren Ancak Oturmayan Personel
Bir jandarma astsubayı, görev sırasında kahvehaneye girerek işletme sahibinden belirli bir kişi hakkında bilgi almış ve kısa süre sonra işletmeden ayrılmıştır.
Ancak işletmeye girdiğinin tespit edilmesi üzerine resmî kıyafetle kahvehanede oturduğu iddiasıyla disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Bu olayda personelin gerçekten oturup oturmadığı ve işletmeye girişinin görev gereği gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır.
Kanuni hükümde oturmak davranışının düzenlenmiş olması nedeniyle, yalnızca işletmeye girişin ispatlanması her durumda yeterli olmayabilir.
Örnek Olay: Devriye Görevini Bırakarak Kahvehanede Uzun Süre Oturmak
Bir jandarma uzman çavuş, kendisine verilen asayiş devriyesi görevi sırasında herhangi bir görev gereği bulunmaksızın kahvehaneye girmiş ve uzun süre arkadaşlarıyla oturmuştur.
Olayda amirinden izin almadığı, işletmede herhangi bir kolluk faaliyeti yürütmediği ve görevine daha sonra devam ettiği ileri sürülmektedir.
Bu durumda kanuni fiilin unsurları somut delillerle ortaya konulursa üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası gündeme gelebilir.
Ancak idarenin ceza miktarını belirlerken fiilin süresini, hizmet üzerindeki etkisini ve personelin kusur derecesini gerekçeli şekilde değerlendirmesi gerekir.
Örnek Olay: Restoranda Yemek Yiyen Jandarma Personeli
Bir jandarma astsubayı ve uzman çavuş, görev sırasında yemek için kısa süreliğine bir restorana gitmiştir.
Personelin üniformalı şekilde masada oturduğunu gösteren görüntüler nedeniyle kahvehanede oturma hükmü kapsamında disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Bu olayda öncelikle işletmenin kanunda sayılan yerlerden olup olmadığı araştırılmalıdır.
Ayrıca personelin yemek molası kullanma hakkı, amir izni ve görev düzeni değerlendirilmelidir.
Yalnızca üniformalı olarak bir masada oturulmuş olması, her işletmenin kahvehane veya benzeri yer olarak kabul edilebileceği anlamına gelmez.
Örnek Olay: Kamera Görüntüsünün Eksik Değerlendirilmesi
Bir köy kahvehanesinin kamera kayıtlarında jandarma personelinin masada oturduğu görülmüş ve disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Ancak personel, kamera kaydından önce kahvehaneye yapılan bir ihbar üzerine geldiğini ve olayla ilgili vatandaşlarla görüştüğünü ileri sürmektedir.
Bu durumda görüntülerin tamamı ile varsa ihbar ve devriye kayıtları birlikte incelenmelidir.
Yalnızca kısa süreli kamera görüntüsünün esas alınması, olayın gerçek amacının belirlenmesini engelleyebilir.
Jandarma Üniformayla Kahvehanede Oturmak Hakkında Sık Sorulan Sorular
Jandarma Üniformayla Kahvehanede Oturmak Yasak mı?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesine göre görevli bulunulan sırada görev gereği veya amir izni olmaksızın resmî kıyafetle kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri yerlerde oturmak disiplin cezasını gerektirebilir. Ancak personelin görev nedeniyle işletmede bulunması veya amir izninin varlığı, fiilin hukuki değerlendirmesinde önemlidir.
Jandarma Kahvehanede Oturma Cezası Kaç Günlüktür?
İlgili fiil için üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası öngörülmüştür. Ancak her olayda mutlaka üç günlük kesinti yapılması zorunlu değildir. Ceza miktarı belirlenirken fiilin özellikleri, personelin kusur derecesi ve 7068 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesindeki takdir ölçütleri dikkate alınmalıdır.
Jandarma Uzman Çavuş Görev Sırasında Çay İçerse Ceza Alır mı?
Görev sırasında çay içmek, tek başına incelenen disiplinsizliği oluşturmaz. Çayın nerede içildiği, personelin görev gereği veya izinle işletmede bulunup bulunmadığı ve oturma davranışının niteliği değerlendirilmelidir. Görev sırasında şahsi amaçlarla izinsiz olarak kahvehanede oturulması hâlinde disiplin sorumluluğu gündeme gelebilir.
Jandarma Üniformayla Kahvehaneye Girerse Disiplin Cezası Verilir mi?
Kanuni düzenlemede yalnızca işletmeye girmek değil, belirli koşullarda oturmak yaptırıma bağlanmıştır. Bu nedenle personelin kahvehaneye girdiğinin tespit edilmesi, tek başına ilgili disiplin fiilinin bütün unsurlarının gerçekleştiğini göstermez. Girişin amacı ve işletme içerisindeki davranışlar araştırılmalıdır.
Jandarma Asayiş Devriyesi Kahvehanede Oturabilir mi?
Asayiş devriyesinin görev gereği kahvehanede bulunması mümkündür. Örneğin ihbarı değerlendirmek, vatandaşlardan bilgi almak veya kolluk görevi kapsamında görüşme yapmak amacıyla işletmede bulunulabilir. Ancak görev gereği bulunma durumunun somut olayın özellikleri ve mevcut kayıtlarla değerlendirilmesi gerekir.
Jandarma Astsubay Amirinden İzin Alarak Kahvehanede Oturabilir mi?
Amir izni, 7068 sayılı Kanun’un ilgili hükmünde dikkate alınan önemli bir unsurdur. Ancak iznin yetkili amir tarafından verilmesi, kapsamının belirli olması ve personelin bu kapsam içerisinde hareket etmesi gerekir. Genel bir dinlenme izninin her durumda bütün işletmelerde sınırsız oturma yetkisi verdiği kabul edilmemelidir.
Sözlü Amir İzni Disiplin Cezasını Engeller mi?
Somut olayda geçerli şekilde verilmiş sözlü izin, disiplin sorumluluğunun belirlenmesinde dikkate alınabilir. Ancak iznin gerçekten verildiği ve hangi davranışı kapsadığı araştırılmalıdır. Personelin yalnızca izin istediğini belirtmesiyle iznin verildiğinin kabul edilmesi aynı değildir.
Jandarma Üniformayla Kafede Oturabilir mi?
Her kafe veya restoranın kanunda sayılan kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri yerlerle aynı kapsamda bulunduğu doğrudan kabul edilmemelidir. İşletmenin niteliği, personelin görev durumu, amir izni ve oturma davranışının amacı birlikte değerlendirilmelidir.
Jandarma Personeli Görev Sırasında Lokantada Yemek Yiyebilir mi?
Görev sırasında yemek ihtiyacının karşılanması, görev düzeni ve ilgili izin kuralları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Lokantada yemek yemek, tek başına kahvehanede oturma fiiliyle aynı değildir. Ancak personelin görevini izinsiz bırakması veya ilgili talimatlara aykırı hareket etmesi başka disiplin hükümlerini gündeme getirebilir.
Jandarmanın Kahvehanede Oturması ile Okey Oynaması Aynı Cezayı mı Gerektirir?
Hayır. Kahvehane ve benzeri işletmelerde görev sırasında resmî kıyafetle oturmak ile belirli koşullarda oyun oynamak, 7068 sayılı Kanun’da farklı disiplin hükümleri kapsamında düzenlenmiştir. Olayın hangi davranışı içerdiği ve kanuni şartların oluşup oluşmadığı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Jandarma Kahvehanede Otururken Görüntülenirse Ceza Alır mı?
Kamera görüntüleri disiplin soruşturmasında delil olarak değerlendirilebilir. Ancak görüntüde personelin oturduğunun görülmesi, görev gereği veya amir izni bulunmadığını kendiliğinden kanıtlamaz. Olayın bütün koşulları, görev kayıtları ve diğer deliller incelenmelidir.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Savunması Kaç Gün İçinde Verilir?
7068 sayılı Kanun’un 31’inci maddesi uyarınca savunma için personele yedi günden az süre verilemez. Savunma isteminde isnat edilen davranışın yeterli açıklıkta belirtilmesi ve personelin soruşturma evrakını inceleme hakkının korunması gerekir.
Jandarma Kahvehanede Oturma Cezasına Kaç Gün İçinde İtiraz Edilir?
Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içerisinde yazılı itirazda bulunulabilir. Ancak cezayı veren makamın niteliğine göre özel itiraz mercileri ve doğrudan yargı yolu düzenlemeleri bulunabileceğinden ilgili işlem incelenmelidir.
Jandarma Kahvehanede Oturma Disiplin Cezası İptal Edilebilir mi?
Evet. Personelin işletmede görev gereği bulunduğunun dikkate alınmaması, amir izninin araştırılmaması, yalnızca işletmeye girilmesine rağmen oturma fiilinin gerçekleştiğinin kabul edilmesi veya işletmenin hukuki niteliğinin yanlış belirlenmesi gibi nedenlerle disiplin cezasının iptali gündeme gelebilir. Ayrıca savunma hakkının ihlal edilmesi ve cezanın ölçüsüz belirlenmesi de yargısal denetime konu olabilir.
Jandarma Uzman Çavuş Kahvehanede Oturduğu İçin Meslekten Atılır mı?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-7 maddesinde incelenen fiil için doğrudan meslekten çıkarma değil, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezası öngörülmüştür. Ancak personelin başka bağımsız disiplinsizlikler gerçekleştirmesi, disiplin ceza puanlarına ilişkin kanuni şartların oluşması veya sözleşmeli personele ilişkin özel hükümlerin uygulanması hâlinde farklı sonuçlar ayrıca değerlendirilebilir.
Jandarma Üniformayla Kahvehanede Oturmak Disiplin Cezasının Hukuki Değerlendirmesi
Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan personelin resmî kıyafetle kamuya açık işletmelerde bulunması, kurumsal disiplinin korunması ve kolluk hizmetinin saygınlığının sürdürülmesi bakımından belirli kurallara bağlanmıştır. Özellikle görev sırasında kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri yerlerde şahsi amaçlarla vakit geçirilmesinin disiplin yaptırımına bağlanması, hizmetin etkin ve kesintisiz yürütülmesini sağlamaya yönelik bir düzenlemedir.
Bununla birlikte söz konusu düzenleme, üniformalı jandarma personelinin kahvehane veya benzeri işletmelere girmesini her durumda yasaklamamaktadır. Kanun hükmünde görev gereği bulunma ve amir iznine ilişkin koşullara yer verilmiş olması, olayın somut özelliklerinin değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Özellikle kırsal bölgelerde yürütülen jandarma asayiş devriyelerinde vatandaşlardan bilgi almak, ihbarları değerlendirmek ve kolluk görevlerini yerine getirmek amacıyla kahvehane gibi işletmelere gidilmesi mümkündür. Bu nedenle personelin işletmede görülmesi, yalnızca dış görünüşe dayanılarak disiplinsizlik olarak kabul edilmemelidir.
Disiplin soruşturmasında personelin olay sırasında gerçekten görevli olup olmadığı, resmî kıyafet kullanıp kullanmadığı, işletmenin kanunda belirtilen yerlerden olup olmadığı ve oturma davranışının hangi amaçla gerçekleştiği açıklığa kavuşturulmalıdır.
Ayrıca personelin görev gereği işletmede bulunduğuna veya amirinden izin aldığına ilişkin açıklamaları somut biçimde araştırılmalı, lehine olan deliller de değerlendirilmelidir.
Kamera kayıtlarının yalnızca belirli bölümlerine dayanılması, oturma davranışının görevle bağlantısının araştırılmaması veya yalnızca işletmeye girişin gerçekleşmiş olmasına rağmen kanuni fiilin tamamının oluştuğunun kabul edilmesi, disiplin cezasının hukuka uygunluğu bakımından tartışma yaratabilir.
Disiplin hukukunda kanunilik, belirlilik, kusurun kişiselliği ve ölçülülük ilkelerinin korunması, yalnızca personelin haklarını güvence altına almakla kalmayıp idarenin disiplin yetkisini hukuka uygun biçimde kullanmasını da sağlamaktadır.
Sonuç olarak jandarma üniformayla kahvehanede oturmak nedeniyle aylıktan kesme cezası verilebilmesi için yalnızca personelin kahvehanede bulunduğunun tespit edilmesi yeterli değildir. Personelin görevli bulunduğu sırada resmî kıyafetle kanunda belirtilen nitelikteki işletmede oturduğu, davranışın görev gereği veya amir izni kapsamında bulunmadığı ve kendisine yüklenebilir bir disiplinsizliğin gerçekleştiği hukuken ortaya konulmalıdır. Bu şartlar gerçekleşmeden veya usulüne uygun soruşturma yapılmadan verilen disiplin cezalarına karşı idari itiraz ve iptal davası yollarına başvurulması mümkündür.