Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan uzman çavuş, uzman onbaşı, astsubay ve subaylara verilen personel kimlik kartları, yalnızca personelin kimliğini gösteren belgeler değildir. Bu kartlar, personelin kurumsal statüsünün belirlenmesinde, resmî işlemlerinde ve yetkili olduğu alanlara girişinde kullanılabilen önemli belgelerdir. Bu nedenle jandarma personelinin kendisine teslim edilen kimlik kartını muhafaza etmesi, kaybolması veya çalınması durumunda gerekli bildirimleri yapması ve kartın yetkisiz kişiler tarafından kullanılmasını önlemeye yönelik işlemleri başlatması önem taşımaktadır.
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun kapsamında jandarma kimlik kartı kaybetme cezası, personelin kendisine verilmiş olan kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmesi hâlinde gündeme gelmektedir. Kanunun 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin onuncu alt bendinde düzenlenen bu fiil, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirmektedir.
Ancak jandarma personelinin kimlik kartının kaybolması, her durumda disiplin cezası verilmesini haklı kılmaz. Kanun hükmünde özellikle “kabul edilebilir bir neden olmaksızın” ifadesine yer verilmiş olması, kimlik kartının nasıl ve hangi koşullarda kaybolduğunun araştırılmasını zorunlu kılmaktadır.
Örneğin bir jandarma uzman çavuşun kimlik kartını muhafaza ettiği cüzdanının kalabalık bir ortamda çalınması ile kimlik kartını gerekli özeni göstermeksizin herkesin erişebileceği bir yerde bırakarak kaybetmesi aynı hukuki nitelikte değildir. Benzer şekilde bir astsubayın evinde meydana gelen hırsızlık sırasında kimlik kartının çalınması, personelin kimlik kartını şahsi eşyalarıyla birlikte kaybetmesinden farklı koşullar içerebilir.
Disiplin soruşturmasında yalnızca kartın bulunamadığının tespit edilmesiyle yetinilmemeli; personelin kartın muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, kaybın iradesi dışında gerçekleşip gerçekleşmediği, olayı ne zaman öğrendiği ve sonrasında hangi işlemleri yaptığı araştırılmalıdır.
Özellikle jandarma personelinin kimlik kartının çalındığını ileri sürdüğü olaylarda, kayıp ile hırsızlık arasındaki ayrım önem kazanmaktadır. Kimliğin çalındığı iddiasıyla kolluk birimlerine veya adli makamlara başvurulması, olayın değerlendirilmesinde önemli bir delil olabilir. Ancak yalnızca şikâyette bulunulması, hırsızlığın gerçekleştiğini her durumda kesin olarak kanıtlamadığı gibi, kimliğin bulunamaması da personelin mutlaka kusurlu olduğunu göstermez.
Bu makalede jandarma kimlik kartının kaybolması veya çalınması nedeniyle disiplin cezası verilip verilemeyeceği, kabul edilebilir mazeretler, yeni kimlik kartı çıkarma işlemleri, disiplin soruşturmasında ispat yükümlülüğü, savunma hakkı, Danıştay kararları ve aylıktan kesme cezasının iptali ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Cezası Nedir?
7068 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinin onuncu alt bendinde, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplinsizlikler arasında şu düzenlemeye yer verilmiştir:
“Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek.”
Kanuni düzenleme incelendiğinde disiplin cezası verilebilmesi için öncelikle personele bir kimlik kartının verilmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır. Bunun yanında kimlik kartının kaybolması ve kaybın kabul edilebilir bir nedene dayanmaması gerekir.
Dolayısıyla personelin kendisine teslim edilmemiş bir kartı kaybettiğinden söz edilmesi mümkün değildir. Aynı şekilde kartın kaybolmadığı, kurumun başka bir birimine teslim edildiği veya idari işlemler nedeniyle geçici olarak muhafaza edildiği durumlarda da fiilin hukuki niteliği farklıdır.
Örneğin bir jandarma uzman çavuşa teslim edilen personel kimlik kartının daha sonra bulunamadığı ve personelin kartı nerede kaybettiğini açıklayamadığı bir olayda disiplin soruşturması yapılabilir.
Ancak soruşturmanın amacı yalnızca kartın kayıp olduğunun belirlenmesi değildir. Kartın kaybolmasına ilişkin nedenlerin, personelin kusurunun ve varsa kabul edilebilir mazeretlerin araştırılması gerekir.
Bu nedenle kimlik kartının kaybolması ile disiplin cezasının uygulanması aynı hukuki sonuç değildir. Kanunda düzenlenen fiilin bütün unsurlarının somut olayda gerçekleşmesi gerekir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Disiplin Cezası Kaç Günlüktür?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesi uyarınca personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirmektedir.
Ancak her kimlik kaybı olayında mutlaka üç günlük aylıktan kesme cezası uygulanması zorunlu değildir.
Kanunun 6’ncı maddesinde disiplin cezası vermeye yetkili makamların takdir haklarını ölçülü, adaletli ve hakkaniyetli şekilde kullanmaları gerektiği düzenlenmiştir.
Fiilin işleniş biçimi, zamanı, meydana gelen tehlike veya zarar, personelin kusur derecesi ve önceki disiplin durumu cezanın belirlenmesinde önem taşıyabilir.
Örneğin kimlik kartının gerekli özen gösterilmeden bırakılması sonucunda kaybolduğu bir olay ile bütün muhafaza tedbirlerine rağmen beklenmeyen koşullarda kaybolduğu ileri sürülen bir olayın aynı ağırlıkta değerlendirilmesi gerekmeyebilir.
Bununla birlikte ceza miktarına ilişkin takdir yetkisinin değerlendirilmesinden önce, fiilin gerçekten gerçekleştiğinin ve kabul edilebilir bir neden bulunmadığının ortaya konulması gerekir.
Fiilin unsurları oluşmamışsa, cezanın bir günlük olarak belirlenmesi hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaz.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybolursa Ne Yapılmalı?
Jandarma personelinin kimlik kartının kaybolduğunu fark etmesi hâlinde öncelikle kartın nerede ve hangi koşullarda kaybolduğunu belirlemeye yönelik makul araştırma yapılması önemlidir.
Kartın evde, görev yerinde, araçta veya başka bir yerde unutulmuş olabileceği ihtimali değerlendirilirken, kaybın kurum güvenliği bakımından oluşturabileceği riskler de dikkate alınmalıdır.
Kimlik kartının gerçekten kaybolduğu veya çalındığı anlaşıldığında, personelin bağlı bulunduğu birime durumu gecikmeksizin bildirmesi ve kurumun ilgili usullerine göre kartın kullanımının sonlandırılması ile yeni kart düzenlenmesi işlemlerini başlatması gerekir.
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesinde kimlik kartını kaybeden hak sahiplerine yeni kimlik kartı verileceği düzenlenmiştir.
Aynı düzenlemede çalışan personelin kimliğini kaybetmesi hâlinde kusuru olduğundan şüphe duyuluyorsa disiplin soruşturması yapılacağı belirtilmektedir.
Bu nedenle kimlik kaybının bildirilmesi, doğrudan disiplin cezasının kabul edilmesi anlamına gelmez.
Aksine, personelin olayı zamanında bildirmesi, kurumsal güvenlik açısından gerekli tedbirlerin alınmasını ve olayın gerçek koşullarının tespit edilmesini sağlayabilir.
Kimliğin Kaybolduğu Önce Kime Bildirilmelidir?
Jandarma personelinin kimlik kaybını öncelikle kendi görev biriminde uygulanmakta olan bildirim usulüne göre yetkili amirlerine iletmesi gerekir.
İlgili personel birimleri tarafından kimlik kartının kullanımının sonlandırılması, yeni kart başvurusunun yapılması ve gerekli kayıtların oluşturulması işlemleri yürütülebilir.
Ancak kimlik kartının çalındığı veya başkalarının eline geçtiği yönünde ciddi şüphe bulunması hâlinde, olayın niteliğine göre kolluk veya adli makamlara başvurulması da gerekli olabilir.
Bu noktada kurum içi kayıp bildirimi ile adli şikâyet birbirinden ayrılmalıdır.
Örneğin bir jandarma astsubayının cüzdanının çalınması nedeniyle polis merkezine müracaat etmesi, kurumuna gerekli bildirimi yapma yükümlülüğünün kendiliğinden yerine getirildiği anlamına gelmeyebilir.
Bu nedenle personelin olayın niteliğine uygun şekilde hem kurum içi hem de gerektiğinde adli başvuru süreçlerini değerlendirmesi önemlidir.
Jandarma Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’ne Göre Kimlik Kaybı
11 Aralık 2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği, personelin kimlik kartına ilişkin işlemler bakımından temel düzenlemelerden biridir.
Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde şu hüküm bulunmaktadır:
“Kimlik kartını kaybeden hak sahiplerine yeni kimlik kartı verilir. Çalışan personelin kimliğini kaybetmesi hâlinde, kusuru olduğundan şüphe duyuluyorsa disiplin soruşturması yapılır.”
Bu hüküm disiplin hukuku bakımından özellikle önemlidir.
Çünkü düzenlemede, kimlik kartının kaybolması durumunda her personel hakkında mutlaka disiplin cezası verilmesi gerektiği belirtilmemiştir.
Aksine, çalışan personelin kusuru olduğundan şüphe duyulması hâlinde disiplin soruşturması yapılacağı düzenlenmiştir.
Bu nedenle kimlik kartının kaybolması, tek başına disiplin cezasının kesin olarak verileceği anlamına gelmez.
Disiplin soruşturmasında personelin kimlik kartını hangi koşullarda muhafaza ettiği, kayıp olayının nasıl gerçekleştiği ve kendisine yüklenebilecek bir kusur bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Örneğin konutuna zorla girilmesi sonucunda kimliği çalınan bir jandarma astsubayının durumu ile kimliğini kamusal alanda korumasız biçimde bırakan personelin durumu farklıdır.
Yönetmelikte kusur şüphesine özel olarak yer verilmiş olması, jandarma kimlik kartı kaybetme cezası bakımından otomatik yaptırım anlayışının doğru olmadığını göstermektedir.
Jandarma Kimlik Kartının Çalınması Disiplin Cezası Gerektirir mi?
Jandarma personelinin kimlik kartının çalınması, kimlik kaybı olaylarında en önemli hukuki ayrımlardan biridir.
Çalınma olayında kart, üçüncü bir kişinin hukuka aykırı davranışı sonucunda personelin zilyetliğinden çıkmaktadır. Bu nedenle kartın çalınmış olması, personelin kimliği kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybettiği sonucuna kendiliğinden ulaşılmasını engelleyebilecek önemli bir olgudur.
Ancak kimliğin çalınmış olması da her durumda personelin muhafaza yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirdiğinin kesin kanıtı değildir.
Örneğin jandarma uzman çavuşun kimlik kartını içinde bulundurduğu cüzdanının kalabalık bir toplu taşıma aracında yankesicilik yoluyla çalınması, somut koşullara göre kabul edilebilir bir neden olarak değerlendirilebilir.
Buna karşılık personelin kimlik kartını herkesin ulaşabileceği bir yerde uzun süre gözetimsiz bırakması ve kartın bu sırada alınması hâlinde, muhafaza yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı ayrıca araştırılmalıdır.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında yalnızca çalınma veya kaybolma kavramlarına dayanılarak otomatik sonuca ulaşılmamalıdır.
Kartın nerede muhafaza edildiği, üçüncü kişinin müdahalesinin nasıl gerçekleştiği ve personelin gösterebileceği dikkat ve özen birlikte değerlendirilmelidir.
Cüzdanın Çalınması Kabul Edilebilir Bir Neden midir?
Jandarma personelinin kimliğini muhafaza ettiği cüzdanının çalınması, somut olayın koşullarına göre kabul edilebilir neden oluşturabilir.
Örneğin personelin alışveriş yaptığı sırada cüzdanının cebinden çalınması ve olayı fark ettikten sonra ilgili makamlara başvurması hâlinde, kaybın personelin kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı araştırılmalıdır.
Ancak olayın hırsızlık şeklinde gerçekleştiği ileri sürülüyorsa, bu iddiayı destekleyen belgelerin ve somut koşulların değerlendirilmesi önemlidir.
Öte yandan her hırsızlık olayında kamera kaydı veya failin tespit edilmiş olması mümkün değildir.
Bu nedenle personelden, suçun failini bulması veya hırsızlığı kesin olarak kanıtlaması yönünde gerçekçi olmayan bir beklenti oluşturulmamalıdır.
Disiplin soruşturmasının amacı, personelin hırsızlık iddiasına ilişkin açıklamalarının ve mevcut delillerin birlikte değerlendirilmesiyle fiilin kanuni unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini belirlemektir.
Jandarma Kimlik Kartının Evden Çalınması Disiplin Cezası Gerektirir mi?
Bir jandarma personelinin ikametgâhında meydana gelen hırsızlık nedeniyle kimlik kartının çalınması, kişinin muhafaza yükümlülüğünün değerlendirilmesi bakımından farklı koşullar içerebilir.
Örneğin jandarma astsubayının evine zorla girilmesi ve içerisinde personel kimlik kartının da bulunduğu çantanın çalınması hâlinde, olayın gerçekleşme biçimi önemlidir.
Bu durumda hırsızlığa ilişkin kolluk tutanakları, varsa olay yeri inceleme kayıtları ve personelin açıklamaları disiplin soruşturmasında değerlendirilebilir.
Personelin kimlik kartını normal muhafaza koşullarında bulundurduğu ve kaybın üçüncü kişinin hukuka aykırı davranışından kaynaklandığı anlaşılıyorsa, kabul edilebilir neden bulunup bulunmadığı bu çerçevede incelenmelidir.
Buna karşılık kimliğin özel konutta bulunması, muhafaza konusunda hiçbir yükümlülüğün kalmadığı anlamına gelmez.
Somut olayda personelin gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği ayrıca değerlendirilmelidir.
Jandarma Kimlik Kartını Kaybetmek ile Çaldırmak Arasındaki Fark
Disiplin hukuku bakımından kaybolma ve çalınma olayları aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Kaybolma, kimlik kartının nerede olduğunun bilinmemesi veya muhafaza edilen yerden kaybolması şeklinde ortaya çıkabilir. Çalınma ise üçüncü kişinin hukuka aykırı davranışı nedeniyle kartın personelin elinden çıkmasını ifade etmektedir.
Bununla birlikte uygulamada bu iki durumun birbirinden kesin biçimde ayrılması her zaman mümkün değildir.
Örneğin personelin cüzdanının kalabalık bir ortamda kaybolduğunu fark etmesi hâlinde, cüzdanın düşürülmüş olması veya çalınmış bulunması ihtimalleri birlikte gündeme gelebilir.
Personelin olayın nasıl gerçekleştiğini görmemiş olması, doğrudan kusurlu davrandığını göstermez.
Buna karşılık somut deliller cüzdanın gerekli özen gösterilmemesi nedeniyle kaybedildiğini ortaya koyuyorsa, disiplin sorumluluğu farklı değerlendirilebilir.
Kimlik kartının bulunamaması, tek başına personelin kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetme fiilini gerçekleştirdiğinin kesin kanıtı olarak kabul edilmemelidir.
Bu ayrım özellikle Danıştayın kimlik kartı kaybına ilişkin kararlarının değerlendirilmesinde önem taşımaktadır.
Danıştayın Personel Kimlik Kartı Kaybetme Cezasına İlişkin Emsal Kararı
Danıştay Onikinci Dairesinin 09.11.2022 tarihli, E.2022/3431, K.2022/5328 sayılı kararı, personel kimlik kartının kaybedilmesi nedeniyle verilen disiplin cezalarının hukuki değerlendirmesinde önemli bir emsal oluşturmaktadır.
Uyuşmazlık, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde aday polis memuru olarak görev yapan personelin kimlik kartını kaybetmesi nedeniyle verilen disiplin cezasına ilişkindir.
Olayda personel, resmî görevli olmadığı bir zamanda ikametgâhından ayrılarak çarşı merkezine gitmiş ve evine döndüğünde cüzdanının bulunmadığını fark etmiştir.
Personel, cüzdanını düşürmüş olabileceğini düşünerek bulunduğu yerleri araştırmış ancak cüzdanını bulamamıştır.
Daha sonra cüzdanının çalınmış olabileceği şüphesiyle polis merkezine başvurmuş ve savcılığa şikâyette bulunmuştur.
Bunun üzerine personel hakkında kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybettiği gerekçesiyle disiplin işlemi uygulanmıştır.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan eski Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca dört ay kısa süreli durdurma cezası verilmesi gerektiği değerlendirilmiş, ancak bir derece hafif ceza uygulamasıyla yaptırım iki günlük aylık kesimi cezası olarak belirlenmiştir.
Uyuşmazlığın Danıştay Onikinci Dairesi önüne gelmesi üzerine, hem disiplin cezasının dayanağı olan düzenlemeler hem de somut olayda verilen cezanın hukuka uygunluğu incelenmiştir.
Danıştay Kararında Kimlik Kaybı Nasıl Değerlendirildi?
Danıştay Onikinci Dairesi, olayda personelin cüzdanını düşürdüğüne ilişkin kendi anlatımını ve dosyada bulunan diğer hususları dikkate almıştır.
Daire, personelin cüzdanının çalınmış olabileceği düşüncesiyle polis merkezine ve savcılığa başvurmasının, tek başına cüzdanın gerçekten çalındığını gösteren bir karine oluşturmadığını değerlendirmiştir.
Bu nedenle kimlik kartının kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybedilmesi fiilinin somut olayda gerçekleştiği sonucuna ulaşmıştır.
Ancak Danıştayın değerlendirmesi yalnızca fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğiyle sınırlı kalmamıştır.
Daire, yürürlükteki disiplin düzenlemeleri ve bir derece hafif ceza uygulanmasına ilişkin hükümler bakımından da inceleme yapmıştır.
Sonuç olarak personelin fiili sabit olmakla birlikte, ilgili düzenleme çerçevesinde bir derece hafif yaptırım olan kınama cezasının uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu nedenle iki günlük aylık kesimi cezasına ilişkin bireysel disiplin işlemi iptal edilmiştir.
Kararın doğru değerlendirilmesi özellikle önemlidir.
Danıştay Onikinci Dairesi, kimlik kartının kaybedilmediği veya fiilin ispatlanamadığı gerekçesiyle değil, uygulanması gereken daha hafif disiplin cezası bakımından hukuka aykırılık bulunduğu gerekçesiyle işlemi iptal etmiştir.
Bu nedenle kararın yalnızca kimliği çalınan personele ceza verilemeyeceği şeklinde yorumlanması doğru değildir.
Karar, disiplin fiilinin gerçekleşmesi ile uygulanacak cezanın hukuka uygun olarak belirlenmesinin farklı inceleme konuları olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.
Danıştay Kararı Jandarma Uzman Çavuşlara Uygulanabilir mi?
Söz konusu kararın tarafı polis memuru olup uyuşmazlık eski disiplin düzenlemelerinden kaynaklanmaktadır.
Dolayısıyla karar, doğrudan bir jandarma uzman çavuş hakkında 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesi uygulanarak verilmiş bir disiplin cezasına ilişkin değildir.
Bununla birlikte Danıştay kararında, 7068 sayılı Kanun kapsamında kimlik kartı kaybetme fiili ve bir derece hafif disiplin cezası düzenlemesi de değerlendirilmiştir.
Bu nedenle karar, jandarma personeli hakkında kimlik kaybı nedeniyle yürütülen disiplin soruşturmalarında özellikle fiilin ispatı ve bir derece hafif cezanın uygulanması bakımından hukuki argüman olarak kullanılabilir.
Ancak her olayda doğrudan aynı sonuca ulaşılması mümkün değildir.
Personelin geçmiş hizmetleri, değerlendirme puanları, kayıp olayının gerçekleşme şekli ve uygulanacak mevzuat somut olarak incelenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybında Kusur Nasıl Belirlenir?
7068 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde disiplinsizliğin kasten veya taksirle oluşabileceği düzenlenmiştir.
Bu nedenle kimlik kartının kaybında yalnızca personelin bilerek kartı kaybetmesi değil, gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesi nedeniyle kartın kaybolması da disiplin sorumluluğu bakımından değerlendirilebilir.
Ancak kusurun varlığı varsayımlarla belirlenmemelidir.
Örneğin personelin kimliğini açık ve herkesin erişebileceği bir masada bıraktığı, daha sonra kartın bulunamadığı tespit edilmişse muhafaza yükümlülüğünün ihlal edilip edilmediği araştırılmalıdır.
Buna karşılık personelin kimliğini güvenli şekilde muhafaza ettiği ve kaybın öngörülemeyen bir olaydan kaynaklandığı anlaşılıyorsa, kusurun bulunup bulunmadığı farklı değerlendirmeyi gerektirebilir.
Personelin kimliğini sürekli üzerinde taşıması gerektiği ileri sürülüyorsa, böyle bir yükümlülüğün ilgili mevzuat ve görev talimatları bakımından kapsamı belirlenmelidir.
Özellikle personelin görevde, izinli veya istirahatli olduğu zamanlarda kimlik kartını nasıl muhafaza etmekle yükümlü olduğu somut düzenlemeler çerçevesinde incelenmelidir.
Disiplin soruşturmasında önemli olan, kimliğin kayıp olması kadar personelin bu sonuca neden olan davranışıdır.
Kabul Edilebilir Neden Olmaksızın Kimlik Kartını Kaybetmek Ne Demektir?
7068 sayılı Kanun’da kabul edilebilir neden kavramına yer verilmiş ancak bütün olaylar bakımından geçerli ayrıntılı ve sınırlı bir nedenler listesi düzenlenmemiştir.
Bu nedenle kabul edilebilir nedenin bulunup bulunmadığı, olayın gerçek koşullarına göre değerlendirilmelidir.
Hırsızlık, gasp, doğal afet, kaza veya personelin iradesi dışında gelişen başka olaylar, somut durumun özelliklerine göre kabul edilebilir neden bakımından önem taşıyabilir.
Örneğin jandarma personelinin bulunduğu binada yangın çıkması ve kişisel eşyalarının zarar görmesi nedeniyle kimlik kartının kaybolması hâlinde, olayın meydana geliş şekli ve personelin gerekli tedbirleri alma imkânı araştırılmalıdır.
Benzer şekilde bir trafik kazası sırasında kimliğin bulunduğu çantanın kaybolması veya zarar görmesi de olayın koşullarına göre değerlendirilebilir.
Ancak personelin yalnızca kimliğin nasıl kaybolduğunu bilmediğini ifade etmesi, her durumda kabul edilebilir nedenin bulunduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında hem personelin açıklamaları hem de objektif deliller dikkate alınmalıdır.
İdarenin kabul edilebilir neden bulunmadığı yönündeki değerlendirmesinin somut ve denetlenebilir gerekçelere dayanması gerekir.
Jandarma Personel Kimlik Kartı Kaybolduğu İçin Otomatik Disiplin Soruşturması Açılır mı?
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6/1-ç maddesi, kimliğini kaybeden çalışan personelin kusuru olduğundan şüphe duyulması hâlinde disiplin soruşturması yapılacağını düzenlemektedir.
Bu nedenle kimlik kartının kaybolması nedeniyle yeni kart düzenlenmesi işlemi ile disiplin soruşturması yürütülmesi ayrı hukuki süreçlerdir.
Kimlik kartı kaybolduğu için yenisinin düzenlenmesi, doğrudan disiplin cezası verilmesini gerektirmez.
Örneğin kartının çalındığını bildiren personel için yeni kimlik kartı düzenlenmesi gerekebilir. Ancak disiplin cezası verilip verilmeyeceği, olayın gerçekleşme şekli ve personelin kusuru dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Bununla birlikte kurumun güvenlik ve kayıt işlemleri kapsamında olay hakkında bilgi toplaması, her durumda disiplin soruşturmasıyla aynı hukuki nitelikte değildir.
Kimlik kaybının bildirilmesi, kartın kullanımının sonlandırılması ve yenisinin çıkarılması işlemleri ile personelin disiplin sorumluluğunun tespit edilmesi birbirinden ayrılmalıdır.
Jandarma Kimlik Kartı Yenileme İşlemleri Nasıl Yapılır?
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesi uyarınca kimlik kartını kaybeden hak sahiplerine yeni kart verilebilmektedir.
Kimlik kartı başvuruları, asıl hak sahibi personel tarafından ilgili başvuru formu kullanılarak kimlik bilgisi girmeye yetkili birime yapılmaktadır.
Yönetmelikte eski kimlik kartı iade edilmeden yenisinin teslim edilmeyeceği, ancak eski kartın kayıp veya çalıntı nedeniyle iade edilemediği durumlarda ilgili kart ücretinin ödendiğine ilişkin belgenin yetkili birime sunulmasıyla yeni kartın teslim edilebileceği düzenlenmiştir.
Bu nedenle kimlik kartının kaybolması, personelin bir daha kurum kimlik kartı alamayacağı anlamına gelmez.
Ancak yeni kart başvurusunda mevcut kurum düzenlemeleri, başvuru belgeleri ve uygulanabilir ücretlerin dikkate alınması gerekir.
Kayıp veya çalıntı kart bedelleri zaman içerisinde değişebileceğinden, başvuru sırasında güncel kurum tarifesinin kontrol edilmesi önemlidir.
Yeni Kimlik Kartı Çıkana Kadar Jandarma Personeli Ne Kullanır?
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6/1-d maddesinde, kimlik kartını kaybedenlere yeni kart düzenlenene kadar görev yaptığı birim tarafından görev belgesi verileceği düzenlenmiştir.
Yeni kimlik kartını teslim alan personel, daha önce kendisine verilen görev belgesini düzenleyen birime iade eder.
Bu düzenleme, kimlik kartının kaybolması hâlinde personelin yeni kart düzenlenene kadar kurumsal durumunu belgelendirebilmesi bakımından önemlidir.
Ancak geçici görev belgesinin hangi işlemlerde kullanılabileceği ve kurumsal erişim yetkilerinin nasıl sürdürüleceği ilgili güvenlik ve uygulama kurallarına göre belirlenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybolduğunda Kartın İptali Gerekir mi?
Kurum kimlik kartlarının yetkisiz kişiler tarafından kullanılmasını önlemek amacıyla kayıp veya çalıntı kartlara ilişkin güvenlik ve kullanım sonlandırma işlemlerinin yapılması önemlidir.
Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nde kaybedilmiş, çalınmış, hak sahipliği sona ermiş veya iade süreci devam eden kimlik kartlarına ilişkin kullanım sonlandırma kayıtları düzenlenmektedir.
Bu nedenle kartın kaybolduğunun öğrenilmesi hâlinde ilgili birime gerekli bildirimin yapılması ve kartın güvenlik sistemlerindeki durumunun kontrol edilmesi önemlidir.
Ancak kartın kullanımının sonlandırılması ile personelin disiplin cezası alması birbirinden farklı konulardır.
Örneğin kimlik kartının bir hırsızlık olayı nedeniyle kaybolması hâlinde de kartın yetkisiz kullanımının önlenmesi amacıyla gerekli işlemler yapılabilir.
Bu durum, personelin mutlaka disiplin fiili işlediğini göstermez.
Kayıp Kimlik Kartı Sonradan Bulunursa Ne Olur?
Jandarma personelinin kayıp olduğunu bildirdiği kimlik kartının sonradan bulunması hâlinde, kartın durumunun ilgili personele ve yetkili kimlik birimine bildirilmesi gerekir.
Özellikle kartın kullanımının sonlandırılmış olması durumunda, personelin kartı kendiliğinden yeniden kullanması uygun olmayabilir.
Bununla birlikte kartın sonradan bulunması, disiplin soruşturması bakımından da önem taşıyabilir.
Örneğin kimlik kartının gerçekte kaybolmadığı, kurumdaki yetkili bir birimde bulunduğu ve personelin bu nedenle kartı teslim alamadığı anlaşılırsa, kayıp fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği yeniden değerlendirilmelidir.
Buna karşılık kartın gerçekten kaybedildiği ve daha sonra üçüncü bir kişi tarafından bulunarak teslim edildiği durumlarda, kartın sonradan bulunması önceki davranışın hukuki niteliğini her durumda ortadan kaldırmaz.
Bu nedenle kartın bulunma şekli ve kayıp süreci birlikte incelenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme ile Resmî Evrak Kaybetmek Arasındaki Fark
7068 sayılı Kanun’da personel kimlik kartını kaybetmek ile resmî belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek ayrı disiplin fiilleri olarak düzenlenmiştir.
Kanunun 8/3-a-10 maddesinde personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirmektedir.
Buna karşılık 8/3-b-2 maddesinde resmî belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek, dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren ayrı bir disiplinsizliktir.
Bu nedenle bir jandarma personelinin kimlik kartını kaybetmesi nedeniyle doğrudan resmî evrak kaybına ilişkin daha ağır hükmün uygulanması, fiilin hukuki nitelendirilmesi bakımından tartışmalı olabilir.
Kanun koyucunun personel kimlik kartı kaybını ayrıca düzenlemiş olması, ilgili olayda öncelikle özel hükmün uygulanabilirliğinin değerlendirilmesini gerektirir.
Örneğin bir jandarma astsubayının kurum kimlik kartını kaybetmesi ile görevine ilişkin gizli bir belgenin kaybolması farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Disiplin cezası verilirken kaybolan belgenin gerçek niteliği ve kanunda hangi fiil kapsamında düzenlendiği belirlenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetmek ile Mühür veya Berat Kaybetmek Aynı mıdır?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-b-6 maddesinde mühür veya beratını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek, dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller arasında yer almaktadır.
Bu düzenleme, personel kimlik kartı kaybından farklıdır.
Örneğin bir jandarma personelinin kendisine teslim edilen mühür veya beratı kaybetmesi ile kurum kimlik kartını kaybetmesi aynı hukuki hükme dayandırılmamalıdır.
Kanun koyucunun farklı eşya ve belgeler bakımından farklı yaptırımlar belirlemiş olması, disiplin hukukunda fiilin doğru nitelendirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Bu nedenle kaybolan eşyanın türü, hukuki niteliği ve kullanım amacı belirlenmeden yalnızca kamuya ait bir belge kaybolduğu gerekçesiyle daha ağır disiplin cezasına karar verilmesi isabetli olmayabilir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetmek ile Devlet Malı Eşyanın Kaybolmasına Neden Olmak
7068 sayılı Kanun’un 8/3-b-3 maddesinde önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden Devlet malı eşyanın hasar görmesine ya da kaybolmasına neden olmak ayrı bir disiplin fiili olarak düzenlenmiştir.
Ancak personel kimlik kartının kaybı, Kanun’un 8/3-a-10 maddesinde özel olarak düzenlenmektedir.
Bu nedenle kimlik kartı kaybı nedeniyle disiplin işlemi tesis edilirken genel olarak Devlet malının kaybolmasına ilişkin hükmün uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle aynı davranışın birden fazla disiplin hükmüne konu edildiği durumlarda, 7068 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesindeki aynı fiil nedeniyle birden fazla disiplin cezası verilemeyeceği kuralı önem taşımaktadır.
Disiplin soruşturmasında yalnızca kaybolan eşyanın Devlete ait olduğu gerekçesiyle kanunda kimlik kartı için özel olarak öngörülen hükmün göz ardı edilmesi hukuka aykırılık iddiasına neden olabilir.
Jandarma Personelinin Eşine veya Çocuğuna Ait Kimlik Kartının Kaybolması
Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği, yalnızca çalışan personele verilen kimlik kartlarını değil, hak sahibi aile fertlerine verilen belirli kurum kimlik kartlarını da düzenlemektedir.
Ancak 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesinde düzenlenen disiplinsizlik, personele verilmiş olan personel kimlik kartının kaybına ilişkindir.
Bu nedenle personelin eşine veya çocuğuna ait kurum kimlik kartının kaybolması hâlinde, doğrudan personelin kendi kimlik kartını kaybettiği sonucuna ulaşılması doğru değildir.
Örneğin bir jandarma astsubayının eşine düzenlenen sosyal tesis veya kurum kimlik kartının kaybolması ile astsubayın kendi personel kimliğini kaybetmesi farklıdır.
Aile ferdine ait kartın kaybolması nedeniyle yenileme, kullanım sonlandırma veya ücret işlemleri yapılabilir.
Ancak çalışan personelin hangi disiplin fiilini gerçekleştirdiği ayrıca belirlenmeden kendi kimliğini kaybetme hükmü kapsamında cezalandırılması hukuken tartışmalı olacaktır.
Bu nedenle kaybolan kartın kime düzenlendiği ve hangi statüde teslim edildiği araştırılmalıdır.
Kimlik Kartını Kaybetmek ile Kimlik Kartını Başkasına Vermek Arasındaki Fark
Bir jandarma personelinin kimlik kartını kaybetmesi ile kartını bilerek üçüncü bir kişiye vermesi aynı davranış değildir.
Kimlik kartının kaybında kartın nerede bulunduğunun bilinmemesi veya personelin muhafazasından çıkması söz konusu olabilir.
Buna karşılık kartın bilerek başka bir kişiye verilmesi, kullanım yetkisinin devredilmesi veya yetkisiz kişilerin kartı kullanmasına imkân sağlanması daha farklı hukuki sorunlar doğurabilir.
Örneğin bir jandarma uzman çavuşun kimlik kartını arkadaşına vererek belirli bir alana giriş yapmasını sağlaması hâlinde, olay yalnızca kimlik kartının kaybolması olarak değerlendirilemez.
Kartın hangi amaçla verildiği, üçüncü kişinin nasıl kullandığı ve personelin davranışının hangi disiplin veya ceza hükümlerine karşılık geldiği ayrıca araştırılmalıdır.
Disiplin soruşturmasında fiilin yanlış hukuki nitelendirilmesi, cezanın hukuka uygunluğunu doğrudan etkileyebilir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Fiili Nasıl İspatlanır?
Jandarma personeline kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybettiği gerekçesiyle disiplin cezası verilebilmesi için isnat edilen davranışın yeterli ve denetlenebilir delillerle ortaya konulması gerekir.
Kartın personele teslim edildiğine ilişkin kayıtlar, kayıp bildirimi, personelin açıklamaları, varsa kolluk tutanakları ve adli başvuru belgeleri soruşturmanın önemli delilleri arasında yer alabilir.
Ancak kartın kaybolduğunun ispatlanması ile kaybın kabul edilebilir neden olmaksızın meydana geldiğinin ortaya konulması birbirinden farklıdır.
Örneğin personelin kartını kaybettiğini bildirdiği dosyada, bu bildirim kartın bulunamadığını gösterebilir. Ancak personelin gerekli dikkat ve özeni göstermediğini her durumda kanıtlamaz.
Benzer şekilde personelin kartın çalındığını ileri sürmesi hâlinde, bu iddia ile ilgili mevcut deliller araştırılmalıdır.
İdarenin disiplin cezasına dayanak yaptığı kusurlu davranışın ne olduğunu açıklaması ve ilgili olayı somut delillerle değerlendirmesi gerekir.
Yalnızca Kimlik Kaybı Tutanağı Ceza İçin Yeterli midir?
Kimlik kaybı tutanağı, kartın kaybolduğuna ilişkin resmî kaydın oluşturulmasını sağlayabilir.
Ancak tutanakta yalnızca kimliğin kaybolduğu belirtilmişse, kaybın kabul edilebilir bir nedene dayanmadığı veya personelin kusurlu olduğu sonucuna doğrudan ulaşılması doğru olmayabilir.
Örneğin personelin tutanakta kimliğinin kalabalık bir ortamda çalınmış olabileceğini belirtmesi hâlinde, bu açıklamanın neden kabul edilmediği araştırılmalıdır.
Tutanaktaki beyanların diğer delillerle karşılaştırılması ve fiilin gerçek koşullarının belirlenmesi önemlidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Savunması Nasıl Hazırlanmalıdır?
Jandarma personelinin kimlik kartını kaybettiği gerekçesiyle disiplin savunmasının istenmesi hâlinde, hazırlanacak savunma doğrudan fiilin kanuni unsurlarına yönelmelidir.
Öncelikle kimlik kartının hangi tarihte ve hangi koşullarda kaybolduğu açıklanmalıdır.
Personelin kimliği nasıl muhafaza ettiği, kaybı ne zaman fark ettiği, kartı bulmak için hangi girişimlerde bulunduğu ve durumu hangi makamlara bildirdiği belirtilmelidir.
Örneğin kartın içinde bulunduğu cüzdanın çalındığı ileri sürülüyorsa, hırsızlık şüphesine neden olan olaylar ve varsa adli başvuru belgeleri değerlendirmeye sunulabilir.
Bunun yanında personelin kimlik kartını hangi koşullarda taşıdığı ve muhafazasında gerekli özeni gösterdiği somut biçimde açıklanmalıdır.
Ancak savunmanın yalnızca kartın çalındığını düşündüğünü belirtmekle sınırlı kalması yeterli olmayabilir.
Önemli olan, personelin kendisine yüklenen kusurlu davranışın ne olduğunu belirlemek ve bu iddianın somut olayda gerçekleşmediğini ortaya koymaktır.
Kimlik Kaybı Savunmasında Hangi Belgeler Kullanılabilir?
Disiplin soruşturmasına konu olayın niteliğine göre kimlik kaybı bildirimi, kolluk müracaat tutanağı, savcılığa yapılan şikâyet, hırsızlık olayına ilişkin kayıtlar, varsa kamera görüntüleri ve diğer belgeler değerlendirilebilir.
Örneğin konutta meydana gelen hırsızlık nedeniyle kartın kaybolduğu ileri sürülüyorsa, olay yeri inceleme kayıtları veya hırsızlık soruşturmasına ilişkin belgeler önem taşıyabilir.
Bunun yanında kimlik kartının sonradan bulunduğu durumlarda kartın kim tarafından, nerede ve hangi koşullarda bulunduğuna ilişkin bilgiler de değerlendirilmelidir.
Savunmada personelin lehine olan belgelerin soruşturma dosyasına alınması talep edilmeli ve mevcut deliller arasındaki çelişkiler açıklanmalıdır.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybında Bir Derece Hafif Disiplin Cezası
7068 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin ikinci fıkrasında, kurumda geçmiş hizmetleri sırasında çalışmaları olumlu bulunan ve iyi veya çok iyi derecede değerlendirme puanı alan personel için verilecek disiplin cezalarında bir derece hafif olanın uygulanabileceği düzenlenmiştir.
Bu hüküm, kimlik kartını kaybetme nedeniyle verilen aylıktan kesme cezaları bakımından önemlidir.
Özellikle Danıştay Onikinci Dairesinin 09.11.2022 tarihli kararında, somut olayda kimlik kaybı fiili gerçekleşmiş olmakla birlikte bir derece hafif ceza uygulanmasına ilişkin hükmün hukuki sonucu üzerinde durulmuştur.
Ancak bir derece hafif ceza uygulanması, her personel için otomatik bir hak şeklinde değerlendirilmemelidir.
Kanunda belirtilen hizmet ve değerlendirme şartlarının bulunması, disiplin amirinin takdir yetkisinin hukuka uygun kullanılması ve ceza belirlenirken bu hususların dikkate alınması önemlidir.
Örneğin uzun yıllar olumlu hizmet geçmişine sahip bir jandarma astsubayının kimlik kaybı nedeniyle cezalandırılması gündeme gelmişse, bir derece hafif ceza uygulanmasına ilişkin şartların değerlendirilmesi talep edilebilir.
Bununla birlikte bir günlük veya üç günlük aylıktan kesme cezasının belirlenmesi ile bir derece hafif disiplin cezası uygulanması birbirinden farklıdır.
Kanunun 7’nci maddesine göre aylıktan kesme cezasının alt ve üst kademeleri ağır veya hafif ceza olarak değerlendirilmemektedir.
Bu nedenle bir derece hafif cezanın uygulanması, yalnızca aylıktan kesilecek gün sayısının azaltılması şeklinde yorumlanmamalıdır.
Jandarma Kimlik Kaybetme Cezasında Maaştan Ne Kadar Kesilir?
7068 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre aylıktan kesme cezası, zam ve tazminatlar hariç brüt aylık üzerinden hesaplanmaktadır.
Dolayısıyla jandarma personelinin banka hesabına yatırılan net maaşının doğrudan kesinti hesabına esas alınması doğru değildir.
Örneğin kesintiye esas brüt aylığın 60.000 TL olduğu varsayımsal durumda, otuz günlük hesaplama üzerinden bir günlük kesinti karşılığı 2.000 TL, iki günlük kesinti karşılığı 4.000 TL ve üç günlük kesinti karşılığı 6.000 TL olacaktır.
Bu tutarlar yalnızca hesaplama yöntemini göstermek amacıyla verilmiştir.
Gerçek kesinti, personelin kesintiye esas aylık unsurları üzerinden hesaplanır.
Ayrıca aylıktan kesme cezası, kesinleşme tarihini takip eden aybaşında uygulanır.
Yeni Kimlik Kartı Ücreti ile Disiplin Cezası Aynı mıdır?
Jandarma personelinin kimlik kartının kaybolması hâlinde yeni kart düzenlenmesi nedeniyle belirli ücretlerin ödenmesi gerekebilir.
Ancak yeni kartın düzenlenmesine ilişkin ücret ile 7068 sayılı Kanun kapsamında verilen aylıktan kesme cezası aynı hukuki nitelikte değildir.
Kart ücreti, yeni kimlik belgesinin düzenlenmesiyle bağlantılı bir işlem kapsamında talep edilmektedir.
Aylıktan kesme cezası ise kanunda belirtilen disiplinsizliğin gerçekleşmesi hâlinde uygulanabilecek disiplin yaptırımıdır.
Örneğin kimlik kartı çalınan ve yeni kart ücreti ödeyen bir jandarma uzman çavuşun, sırf ücret ödediği gerekçesiyle disiplin cezasını kabul etmiş sayılması doğru değildir.
Benzer şekilde disiplin cezasının uygulanmaması, yeni kart düzenlenmesine ilişkin ücretin her durumda alınamayacağı anlamına gelmez.
Bu nedenle kimlik yenileme işlemi ile disiplin sorumluluğunun ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybında Zamanaşımı Süreleri
7068 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde disiplin soruşturmasına başlama ve disiplin cezası verme yetkisine ilişkin zamanaşımı süreleri düzenlenmiştir.
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller bakımından, disiplinsizliğin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde disiplin soruşturmasına başlanmaması hâlinde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Bunun yanında fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmemesi durumunda da zamanaşımı gündeme gelir.
Kanunda mahkeme tarafından verilen bazı iptal kararlarından sonra yeniden değerlendirmeye ilişkin özel düzenlemeler de bulunmaktadır.
Kimlik kartı kaybında zamanaşımı hesabı yapılırken kartın ne zaman kaybolduğu ve disiplin amirinin olayı ne zaman öğrendiği önemlidir.
Örneğin personelin kimliğini kaybettikten sonra durumu gecikmeli olarak bildirmesi hâlinde kayıp tarihi ile öğrenme tarihi farklı olabilir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasının başlangıç tarihi ve ilgili bildirim kayıtları birlikte incelenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
7068 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğinden itibaren on gün içerisinde yazılı itirazda bulunulabilir.
İtiraz kural olarak bir üst disiplin amirine yapılır. Ancak cezanın verildiği makamın niteliğine göre kanunda özel itiraz mercileri ve doğrudan yargı yoluna ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.
İtiraz dilekçesinde öncelikle kimlik kartının hangi koşullarda kaybolduğu ve kabul edilebilir neden bulunup bulunmadığı açıklanmalıdır.
Örneğin kartın hırsızlık nedeniyle kaybolduğu, personelin gerekli muhafaza tedbirlerini aldığı ve kaybı öğrendikten sonra gerekli bildirimleri yaptığı ileri sürülüyorsa, bu hususlar somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Ayrıca personelin kusurunun yeterince araştırılmadığı veya kimlik kaybının otomatik olarak disiplin cezasına dönüştürüldüğü durumlarda, Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6/1-ç maddesi kapsamında değerlendirme yapılması talep edilebilir.
Bunun yanında bir derece hafif ceza uygulanmasına ilişkin şartların dikkate alınmaması veya ceza miktarının ölçüsüz şekilde belirlenmesi de itirazın konusu olabilir.
Kanuna göre itiraz üzerine önceki cezadan daha ağır disiplin cezası verilemez.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Disiplin Cezası İptal Davası
Jandarma personeline personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybettiği gerekçesiyle verilen aylıktan kesme cezasının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, 7068 sayılı Kanun’un 32’nci maddesi kapsamında kesinleşen disiplin cezasına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
İptal davasında disiplin işleminin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka uygunluğu incelenmektedir.
Kimlik kartı kaybında işlemin sebep unsuru özellikle önem taşımaktadır.
Çünkü disiplin cezası verilebilmesi için kartın kaybolmuş olması kadar kaybın kabul edilebilir bir nedene dayanmaması da gerekir.
Örneğin personelin cüzdanının hırsızlık nedeniyle çalındığına ilişkin somut deliller bulunmasına rağmen bu belgelerin değerlendirilmemesi, eksik inceleme iddiasına neden olabilir.
Benzer şekilde personelin kimlik kartının aslında kurumdaki yetkili birime teslim edildiğinin anlaşılması durumunda, kayıp fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği tartışılmalıdır.
Ayrıca kimlik kartının personel tarafından hangi koşullarda muhafaza edildiğine ilişkin araştırma yapılmadan yalnızca kartın bulunamaması esas alınarak ceza verilmesi, işlemin sebep unsuru bakımından hukuka aykırılık oluşturabilir.
Savunma hakkının ihlal edilmesi, zamanaşımı sürelerinin geçirilmesi, yetkisiz makam tarafından ceza verilmesi veya takdir yetkisinin gerekçesiz kullanılması da iptal davasında ileri sürülebilecek diğer nedenlerdir.
Kimlik Kartı Kaybetme Disiplin Cezası İptal Davası Kaç Günde Açılır?
7068 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinde dava açma süresinin kesinleşen disiplin cezasının personele tebliğinden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.
İdare mahkemelerinde genel dava açma süresi, özel bir düzenleme bulunmadıkça 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca altmış gündür.
Ancak cezanın hangi makam tarafından verildiği, idari itirazın kullanılıp kullanılmadığı ve cezanın hangi tarihte kesinleştiği somut olay bakımından önem taşır.
Bu nedenle disiplin cezası kararının ve varsa itiraz üzerine verilen kararın tebliğ tarihleri doğru belirlenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartını Kaybeden Uzman Çavuş Meslekten Atılır mı?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesinde personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek fiili için doğrudan meslekten çıkarma cezası öngörülmemiştir.
Söz konusu fiilin kanuni karşılığı üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasıdır.
Dolayısıyla bir jandarma uzman çavuşun kimlik kartını kaybetmesi nedeniyle aylıktan kesme cezası alması, tek başına sözleşmesinin mutlaka feshedileceği veya meslekten çıkarılacağı anlamına gelmez.
Bununla birlikte 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu kapsamında görev yapan personelin sözleşmesine ilişkin özel hükümler ve disiplin ceza puanlarıyla bağlantılı sonuçlar ayrıca değerlendirilmelidir.
Ayrıca kimlik kartının bilerek üçüncü kişilere verilmesi veya başka ağır hukuka aykırı davranışların bulunması hâlinde farklı disiplin hükümleri de gündeme gelebilir.
Bu nedenle kimlik kartının kaybedilmesi ile kartın kötüye kullanılması veya başka kişilere kullandırılması aynı hukuki durum olarak kabul edilmemelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybına İlişkin Örnek Olaylar
Örnek Olay: Cüzdanı Çalınan Jandarma Uzman Çavuş
Bir jandarma uzman çavuş, yıllık izinli olduğu sırada kalabalık bir alışveriş merkezinde cüzdanının bulunmadığını fark etmiştir.
Personel, cüzdanının çalınmış olabileceğini belirterek kolluk makamlarına başvurmuş ve durumu bağlı bulunduğu birime bildirmiştir.
Bu olayda yalnızca kimlik kartının kaybolması değil, cüzdanın nasıl ve hangi koşullarda kaybolduğu araştırılmalıdır.
Personelin gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği, çalınma ihtimalini destekleyen deliller ve kaybı öğrendikten sonraki davranışları birlikte değerlendirilmelidir.
Örnek Olay: Kimlik Kartını Karakolda Unutan Astsubay
Bir jandarma astsubayı, görev bitiminde kimlik kartını çalışma odasında bıraktığını düşünmüş ancak ertesi gün kartını bulamamıştır.
Daha sonra kartın başka bir personel tarafından güvenli bir yerde muhafaza edildiği anlaşılmıştır.
Bu olayda kartın gerçekten kaybedilip kaybedilmediği ve personelin muhafaza yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı araştırılmalıdır.
Kimlik kartının kurum içerisindeki başka bir birimde bulunması, olayın doğrudan kabul edilebilir neden olmaksızın kaybetme fiili olarak değerlendirilmesini tartışmalı hâle getirebilir.
Örnek Olay: Evden Hırsızlık Sonucu Kimlik Kartının Çalınması
Bir jandarma uzman çavuşun ikametgâhına hırsız girmiş ve içerisinde kimlik kartının da bulunduğu çanta çalınmıştır.
Personel, olayla ilgili kolluk tutanaklarını ve diğer belgeleri kurumuna sunmuştur.
Bu durumda hırsızlık olayının gerçekleşme biçimi, kimlik kartının nasıl muhafaza edildiği ve personelin kusurunun bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Üçüncü kişinin hukuka aykırı davranışı nedeniyle gerçekleşen kayıpta kabul edilebilir neden bulunduğu ileri sürülebilir.
Örnek Olay: Kimliğini Araçta Unutan Jandarma Personeli
Bir jandarma astsubayı, kimlik kartını aracında bırakmış ve aracını uzun süre gözetimsiz şekilde park etmiştir.
Daha sonra kimlik kartının bulunmadığını fark etmiştir.
Bu olayda personelin kartın muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterip göstermediği önemlidir.
Ancak yalnızca kartın araçta bulunduğunun tespit edilmesiyle yetinilmeyerek aracın güvenlik koşulları, kaybın nasıl gerçekleştiği ve diğer somut deliller de değerlendirilmelidir.
Örnek Olay: Kaybolan Kimlik Kartının Sonradan Bulunması
Bir jandarma uzman çavuş kimlik kartını kaybettiğini bildirmiş ve yeni kart düzenlenmesi işlemlerini başlatmıştır.
Birkaç gün sonra kartın başka bir personelin çantasında yanlışlıkla kaldığı anlaşılmıştır.
Bu olayda kimlik kartının gerçekten kaybedilip kaybedilmediği, üçüncü kişinin kartı nasıl aldığı ve personelin muhafaza sorumluluğunun bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Kartın sonradan bulunması, önceki olayın hukuki niteliğinin yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
Örnek Olay: Kimlik Kartı Çalındığı Hâlde Disiplin Cezası Verilmesi
Bir jandarma astsubayı, kimlik kartının çalındığını ileri sürmüş ve olaya ilişkin adli şikâyette bulunmuştur.
Ancak idare, kartın kaybolduğunu esas alarak herhangi bir ayrıntılı değerlendirme yapmaksızın üç günlük aylıktan kesme cezası vermiştir.
Bu durumda hırsızlık iddiasının neden kabul edilmediği, personelin hangi muhafaza yükümlülüğüne aykırı davrandığı ve üç günlük cezanın hangi gerekçeyle belirlendiği önem taşır.
Disiplin cezasının fiilin bütün unsurları araştırılmadan verilmesi, iptal davasında ileri sürülebilecek hukuka aykırılık nedenlerinden biridir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Cezası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Cezası Nedir?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesine göre kendisine verilen personel kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek, üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektirir. Ancak kartın kaybolması, personelin kusuru ve kabul edilebilir nedenin bulunup bulunmadığı somut olayda değerlendirilmelidir.
Jandarma Uzman Çavuş Kimliğini Kaybederse Ne Yapmalı?
Kimlik kartının kaybolduğunu fark eden uzman çavuş, durumu görev yaptığı birimdeki yetkili makamlara bildirmeli ve ilgili kimlik işlemlerini başlatmalıdır. Çalınma şüphesi bulunuyorsa olayın niteliğine göre kolluk veya adli makamlara müracaat da önem taşıyabilir.
Jandarma Kimlik Kartı Çalınırsa Disiplin Cezası Verilir mi?
Kimlik kartının çalınması, her durumda disiplin cezası verilmesini gerektirmez. Olayın nasıl gerçekleştiği ve personelin kartın muhafazasında kusuru bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Çalınma olayı, somut koşullarda kabul edilebilir bir neden oluşturabilir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybolunca Otomatik Disiplin Soruşturması Açılır mı?
Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6/1-ç maddesine göre çalışan personelin kimliğini kaybetmesi hâlinde kusuru olduğundan şüphe duyuluyorsa disiplin soruşturması yapılır. Dolayısıyla kimlik kaybı, otomatik olarak disiplin cezası verilmesi sonucunu doğurmaz.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybında Kabul Edilebilir Neden Nedir?
Hırsızlık, gasp, doğal afet veya personelin iradesi dışında gelişen başka olaylar, somut durumun özelliklerine göre kabul edilebilir neden bakımından değerlendirilebilir. Ancak bu olayların varlığı ve personelin kusurunun bulunup bulunmadığı birlikte incelenmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Yeniden Çıkarılabilir mi?
Evet. Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nde kimlik kartını kaybeden hak sahiplerine yeni kart verilmesi düzenlenmiştir. Başvuru ve ücret işlemlerinin ilgili mevzuata ve kurum usullerine göre yapılması gerekir.
Jandarma Yeni Kimlik Kartı Ücreti Disiplin Cezası mıdır?
Hayır. Yeni kimlik kartı düzenlenmesine ilişkin ücret, aylıktan kesme disiplin cezasından farklıdır. Kart ücretinin ödenmesi, personelin disiplinsizlik işlediğini kabul ettiği anlamına gelmez.
Jandarma Kimliği Kaybolunca Geçici Görev Belgesi Verilir mi?
Evet. Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6/1-d maddesinde, yeni kart düzenlenene kadar personelin görev yaptığı birim tarafından görev belgesi verilmesi öngörülmüştür. Yeni kimlik kartı teslim alındığında görev belgesi ilgili birime iade edilir.
Jandarma Kimlik Kartı Sonradan Bulunursa Disiplin Cezası Kalkar mı?
Kartın sonradan bulunması, disiplin cezasını her durumda kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ancak kartın bulunma şekli ve kayıp olayının gerçek koşulları, fiilin gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesinde önemlidir.
Jandarma Kimlik Kaybetme Cezasında Danıştay Kararı Var mı?
Evet. Danıştay Onikinci Dairesinin 09.11.2022 tarihli, E.2022/3431, K.2022/5328 sayılı kararı, personel kimlik kartını kaybetme nedeniyle verilen disiplin cezasına ilişkindir. Kararda fiilin gerçekleştiği kabul edilmekle birlikte, bir derece hafif disiplin cezasına ilişkin değerlendirme nedeniyle aylık kesimi işlemi iptal edilmiştir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Cezası İçin Savunma Süresi Kaç Gündür?
7068 sayılı Kanun’un 31’inci maddesine göre savunma için personele yedi günden az süre verilemez. Personelin isnat edilen fiili ve delilleri öğrenerek savunmasını hazırlayabilmesi gerekir.
Jandarma Kimlik Kaybetme Cezasına Kaç Gün İçinde İtiraz Edilir?
Disiplin amirleri tarafından verilen disiplin cezalarına karşı, cezanın tebliğinden itibaren on gün içerisinde yazılı itirazda bulunulabilir. Ancak cezayı veren makamın niteliğine göre farklı başvuru usulleri bulunabileceğinden somut işlem değerlendirilmelidir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Disiplin Cezası İptal Edilebilir mi?
Evet. Kimlik kaybının kabul edilebilir bir nedene dayanması, personelin kusurunun yeterince araştırılmaması, fiilin ispatlanamaması, savunma hakkının ihlal edilmesi veya cezanın hukuka aykırı belirlenmesi gibi nedenlerle disiplin cezasının iptali gündeme gelebilir.
Kimlik Kartını Kaybeden Jandarma Uzman Çavuş Meslekten Atılır mı?
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesinde kimlik kartını kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetme fiilinin doğrudan karşılığı üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasıdır. Ancak başka bağımsız disiplinsizlikler veya disiplin ceza puanlarına ilişkin kanuni şartlar nedeniyle farklı sonuçlar ayrıca değerlendirilebilir.
Jandarma Kimlik Kartını Kaybetmek ile Resmî Evrak Kaybetmek Aynı mıdır?
Hayır. Personel kimlik kartını kaybetmek ve resmî belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek, 7068 sayılı Kanun’da ayrı disiplin hükümlerinde düzenlenmiştir. Bu nedenle kaybolan belgenin niteliği doğru belirlenmeden daha ağır hükmün uygulanması hukuki nitelendirme bakımından tartışmalı olabilir.
Jandarma Kimlik Kartı Kaybetme Disiplin Cezasının Hukuki Değerlendirmesi
Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde görev yapan personelin kurum kimlik kartlarını dikkatle muhafaza etmesi, mesleki disiplinin ve kurumsal güvenliğin korunması bakımından önemli bir yükümlülüktür.
Ancak kimlik kartının muhafazasına ilişkin yükümlülüğün varlığı, kartın kaybolduğu her durumda personelin mutlaka kusurlu olduğu veya disiplin cezasıyla cezalandırılması gerektiği anlamına gelmez.
7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-10 maddesinde disiplin yaptırımına bağlanan davranış, yalnızca kimlik kartını kaybetmek değil, kartı kabul edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmektir.
Bu nedenle disiplin soruşturmasında kartın kaybolma koşulları, personelin gösterdiği dikkat ve özen, varsa üçüncü kişilerin hukuka aykırı davranışları ve personelin kaybı öğrendikten sonra gerçekleştirdiği işlemler birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle kartın çalındığı, gasp edildiği veya personelin iradesi dışında gelişen bir olay nedeniyle kaybolduğu ileri sürülüyorsa, bu iddiaların somut biçimde araştırılması gerekir.
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Kurum Kimlik Kartı Yönetmeliği’nin 6/1-ç maddesinde kusur şüphesine yer verilmiş olması, kimlik kartı kaybının otomatik disiplin cezası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini göstermektedir.
Bunun yanında disiplin cezasının hukuka uygun şekilde belirlenmesi de önemlidir. Fiilin gerçekleşmiş olması, idarenin herhangi bir gerekçe göstermeksizin üst sınırdan aylıktan kesme cezası uygulayabileceği anlamına gelmez.
Danıştay Onikinci Dairesinin 09.11.2022 tarihli kararı da kimlik kartı kaybı nedeniyle disiplin cezası verilen olaylarda fiilin gerçekleşmesi ile yaptırımın hukuka uygun belirlenmesinin ayrı değerlendirme konuları olduğunu ortaya koymaktadır.
Özellikle bir derece hafif ceza uygulanmasına ilişkin kanuni şartların bulunması hâlinde bu hususun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Disiplin soruşturmasının amacı, kayıp kimlik kartının yenilenmesi için yapılan idari işlemi cezalandırma gerekçesine dönüştürmek değil, personelin kanunda düzenlenen disiplinsizliği gerçekten gerçekleştirip gerçekleştirmediğini belirlemektir.
Sonuç olarak jandarma kimlik kartı kaybetme cezası verilebilmesi için personel kimlik kartının kaybolduğu ve kaybın kabul edilebilir bir nedene dayanmadığı somut olay kapsamında ortaya konulmalıdır. Personelin kusuru, ileri sürülen mazeretler, deliller ve savunma hakkı değerlendirilmeden verilen aylıktan kesme cezaları hukuka aykırılık oluşturabilir. Bu nitelikteki disiplin işlemlerine karşı idari itiraz ve iptal davası yollarına başvurulması mümkündür.