Uzman erbaşların sağlık raporları nedeniyle sözleşmelerinin feshedilmesi ve fesih sonrasında ikramiye ödenip ödenmeyeceği uygulamada sıkça karıştırılan konulardan biridir. Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Genelgesi’nde bu süreç ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Özellikle son bir yıl içerisinde alınan hava değişimi ve istirahat sürelerinin toplamının 90 günü aşması hâlinde uygulanacak usul ile sözleşmesi feshedilen personelin mali haklarının nasıl belirleneceği açıkça gösterilmiştir.
Genelgeye göre uzman erbaşın, tedavi süresi hariç olmak üzere, en son aldığı istirahat veya hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisindeki hava değişimi ve istirahat süreleri toplamı üç ayı, yani 90 günü geçemez. Bir aylık süre 30 gün olarak hesaplanır. Personel fiilen 90 günlük süreyi tamamlamadan fesih işlemi yapılamaz; 90 günün tamamlanmasını takip eden 91’inci gün sözleşme feshi gerçekleştirilir.
Ancak 90 günlük sürenin aşılması nedeniyle yapılan bu fesih, personelin kusurundan kaynaklanan bir sözleşme feshi olarak kabul edilmez. Bu nedenle uzman erbaş, kural olarak ikramiye almaya hak kazanır. Bununla birlikte ikramiye, sözleşmenin feshedildiği tarihte hemen ödenmez. Fesih işlemiyle birlikte personel, Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapıp yapamayacağının belirlenmesi amacıyla yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir.
Bu sağlık değerlendirmesi sonucunda personel hakkında “TSK’da Görev Yapar” kararlı kesin işlemli sağlık kurulu raporu düzenlenirse, raporun sözleşmeyi fesheden makama ibraz edilmesi üzerine uzman erbaşın ikramiyesi ödenir. Dolayısıyla personelin 90 günlük istirahat sınırını aşmış olması nedeniyle sözleşmesinin feshedilmiş bulunması, tek başına ikramiye hakkını ortadan kaldırmamaktadır.
Personel hakkında “TSK’da Görev Yapamaz” kararlı sağlık kurulu raporu düzenlenmesi hâlinde ise süreç farklı ilerlemektedir. Bu raporun MSB tarafından onaylanması gerekir ve bu aşamada ikramiye ödemesi bekletilir. Kesinleşen sağlık kurulu raporu, personelin malul sayılıp sayılmayacağının belirlenmesi amacıyla SGK’ya gönderilir. Böylece ikramiyenin ödenip ödenmeyeceği konusunda nihai olarak SGK tarafından yapılacak maluliyet değerlendirmesi önem kazanmaktadır.
SGK tarafından yapılan inceleme sonucunda personelin malul olduğuna karar verilmesi hâlinde emeklilik işlemleri gerçekleştirilir. Personel 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu veya durumuna göre 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu kapsamında emekli olacağından ayrıca uzman erbaş ikramiyesi ödenmez. Buna karşılık hastane tarafından “TSK’da Görev Yapamaz” raporu verilmiş olmasına rağmen SGK tarafından maluliyetin reddine karar verilirse, bekletilen ikramiye personele ödenir.
Bu nedenle 90 günlük sağlık raporu nedeniyle sözleşmesi feshedilen uzman erbaşlar bakımından süreç, yalnızca “90 gün doldu ve sözleşme feshedildi” şeklinde değerlendirilmemelidir. Fesih sonrasında alınacak “TSK’da Görev Yapar” veya “TSK’da Görev Yapamaz” kararlı sağlık kurulu raporu ile, ikinci ihtimalde SGK tarafından verilecek maluliyet kararı doğrudan mali hakları etkilemektedir.
Ayrıca her 90 günlük istirahat süresinin otomatik olarak sözleşme feshi sonucunu doğurmadığı da unutulmamalıdır. Görev nedeniyle meydana gelen saldırı veya kazalar, meslek hastalıkları, uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklar ve ilgili özel düzenlemelerin kapsamına giren sağlık durumları bakımından farklı hükümler uygulanmaktadır. Bu nedenle somut olayda yalnızca raporların toplam süresi değil, raporların niteliği, tedavi süreleri ve rahatsızlığın meydana geliş sebebi de ayrıca değerlendirilmelidir.
| Aşama | Personelin Durumu | Yapılacak İşlem | İkramiye Durumu |
|---|---|---|---|
| 90 günlük sürenin aşılması | Son bir yıl içerisindeki hava değişimi ve istirahat toplamı, tedavi süresi hariç 90 günü aşmıştır. | 90 günün tamamlanmasını takip eden 91’inci gün sözleşme feshedilir. | Personelin kusuruna dayalı bir fesih olmadığından ikramiye hakkı doğar; ancak ödeme hemen yapılmaz. |
| Fesih sonrası sağlık sevki | Sözleşmesi sağlık nedeniyle feshedilmiştir. | Personel, TSK’da görev yapıp yapamayacağının belirlenmesi amacıyla yetkili sağlık kuruluşuna sevk edilir. | Sağlık kurulu kararına kadar ödeme bekletilir. |
| “TSK’da Görev Yapar” raporu | Personelin TSK’da görev yapmasına sağlık yönünden engel bulunmadığı tespit edilmiştir. | Kesin işlemli sağlık kurulu raporu sözleşmeyi fesheden makama ulaştırılır. | İkramiye ödenir. |
| “TSK’da Görev Yapamaz” raporu | Personelin TSK’da görev yapamayacağına karar verilmiştir. | Rapor MSB tarafından onaylanır ve maluliyet tespiti amacıyla SGK’ya gönderilir. | İkramiye ödemesi bekletilir. |
| SGK maluliyet kararı | SGK personelin malul olduğuna karar vermiştir. | Malullük/emeklilik işlemleri gerçekleştirilir. | Uzman erbaş ikramiyesi ödenmez. |
| SGK maluliyetin reddi kararı | “TSK’da Görev Yapamaz” raporu bulunmasına rağmen SGK personeli malul kabul etmemiştir. | SGK’nın ret kararı sözleşmeyi fesheden makama gönderilir. | Bekletilen ikramiye ödenir. |
